Cmentarz Centralny w Szczecinie ma ponad 172 hektary i jest największym cmentarzem w Polsce. Według Narodowego Instytutu Dziedzictwa to czwarty pod względem powierzchni cmentarz w Europie. Większy jest na pewno hamburski Ohlsdorf, który według Wikipedii zajmuje 391 hektarów.
Dla złapania skali: boisko piłkarskie o standardowych wymiarach to około 0,7 hektara. Wychodzi więc powierzchnia ponad 240 boisk. Tyle właśnie zajmują tam liczne aleje, kwatery, kaplice i zieleń, w której łatwo stracić orientację.
Warszawa ma więcej pochowanych
Pod względem powierzchni szczecińska nekropolia w kraju nie ma sobie równych. Jednak biorąc pod uwagę liczbę pochowanych, to Szczecin ustępuje stolicy. Cmentarz Bródnowski, założony w 1884 roku, ma ponad 110 hektarów i około 1,2 mln pochowanych. W Szczecinie, jak podaje portal dzieje.pl, spoczywa ponad 300 tysięcy osób.
Od kilku dni Cmentarz Centralny jest wyjątkowy jeszcze z jednego powodu. 14 października ogłoszono w Dzienniku Ustaw (poz. 1334) rozporządzenie prezydenta RP Karola Nawrockiego, które nadało mu status Pomnika Historii. To dopiero 134. taki obiekt w Polsce i pierwszy w Szczecinie. Starania trwały 11 lat. Pomnik Historii to najwyższa forma ochrony zabytków w kraju.
Historia sięga Stettina
Ciekawa jest także historia założenia szczecińskiej nekropolii. Decyzję o budowie podjęto w 1899 roku, pierwsze pochówki odbyły się dwa lata później, w grudniu 1901. Szczecin był wtedy niemieckim Stettinem, a nekropolia nazywała się Hauptfriedhof, czyli cmentarz główny. Generalny plan przygotował Wilhelm Meyer-Schwartau, architekt ze Stettina, a zielenią zajął się ogrodnik Georg Hannig. Zarządca podaje, że wzorowano się na cmentarzach Hamburga i Wiednia. Hamburski Ohlsdorf to największy cmentarz parkowy na świecie.
Cmentarz jak park, a w nim dwa łosie
W założeniu miał to być nie tylko cmentarz, ale także park. Udało się. Rośnie tu około 415 gatunków i odmian drzew i krzewów, a wiele z nich chroni się jako pomniki przyrody. Miejska strona turystyczna opisuje to miejsce jako arcydzieło sztuki parkowej, z nietypowymi, awangardowymi nagrobkami wśród zieleni. Miasto wytyczyło dwie oznakowane trasy: historyczną i dendrologiczną, czyli drzewną.
Zieleń przyciąga też zwierzęta. W maju tego roku na teren cmentarza weszły dwa łosie. Wejścia zamknięto na czas akcji, a służby odławiały zwierzęta. Władze miasta przyznały wtedy, że nie wiedzą, jak łosie dostały się za ogrodzenie.
Kto tu jest pochowany
Obok zwykłych mieszkańców Szczecina spoczywają tu osoby znane z podręczników. Wśród pochowanych są m.in. Hermann Haken, który rządził Szczecinem od 1878 do 1907 roku, aktorka Stanisława Engelówna i działacz Solidarności Marian Jurczyk.
