Jak to się stało, że rozpoczął Ksiądz pracę duszpasterską na Syberii?
Sam sobie czasem zadaję to pytanie i doszedłem do wniosku, że to działanie Ducha Świętego, który zawsze w życiu tak czyni, by się człowiek nie nudził. Gdy byłem w szkole średniej, do naszej parafii przybył ks. Andrzej Duklewski. Bardzo mi pomógł w decyzji o powołaniu. Potem okazało się, że wyjeżdża na Syberię. Było to dla mnie duże zaskoczenie. W seminarium i w pierwszych latach kapłaństwa utrzymywałem z nim kontakt. Kiedyś latem, w ramach urlopu, odwiedziłem go w Tomsku. Był to dla mnie pierwszy kontakt z Syberią. Młodzież, którą tam spotkałem, mówiła mi: „Będziemy się za księdza modlić, żeby ksiądz tu przyjechał pracować”. Ja sobie tylko pomyślałem: módlcie się, módlcie, ja się nie wybieram.
Po trzech latach nieoczekiwanie otrzymałem SMS od ks. Andrzeja: „Ks. Antona (ówczesnego proboszcza w Tomsku) przenoszą do Jekaterinburga. Biskup mówi, żebym sobie znalazł księdza, bo nie ma kogo mi dać do pomocy, a parafia jest taka, że jeden ksiądz nie da sobie rady”. Na koniec dodał: „Ja nic nie sugeruję, ale może Duch Święty coś zechce ci powiedzieć…”. Ta wiadomość mną wstrząsnęła. Chodziłem wtedy po kolędzie w Warszawie. Poczułem wewnętrzny bunt – nie, nigdzie nie jadę, tu mam dużo pracy! Gdy wróciłem do domu, uczucia diametralnie się zmieniły. Wiedziałem, że chcę jechać. Ta myśl dawała mi wewnętrzną radość i pokój. Wprawdzie starania o pozwolenie na wyjazd trwały jeszcze półtora roku, ale już się nie wahałem. I do dziś, każdego dnia, dziękuję Bogu za tę decyzję. To było Boże powołanie.
Skąd wzięli się katolicy w Tomsku?
Wystarczy prześledzić historię zsyłek na Syberię. Oprócz nich były także dobrowolne przesiedlenia Polaków. Do dziś na terenie naszej parafii (200 km od Tomska) jest wieś Biełostok, założona przez Polaków, którzy tam dobrowolnie przyjechali na przełomie XIX i XX wieku w ramach programu zasiedlania Syberii. Nie wiedzieli, że za jakieś 30 lat wielu z nich przypłaci to życiem. Tam prawie wszyscy mają wśród swoich przodków jakiegoś Polaka, Niemca, Litwina czy Łotysza. Zatem większość ma korzenie katolickie. Lata komunizmu zrobiły swoje i mało kto chce kontynuować wiarę przodków. Ale w kościele zaczynają pojawiać się nowi, młodzi ludzie zainteresowani bardziej wiarą niż swoim pochodzeniem. Im po prostu podoba się Kościół katolicki, oni tu, u nas, spotykają Boga. Jest wielu Rosjan.
Co jest najtrudniejsze w pracy duszpasterskiej na Syberii?
Pewnie spodziewacie się usłyszeć: mróz, śnieg, odległości, niedźwiedzie… Otóż nie. Niedźwiedzia jeszcze nie spotkałem. Odległości też są ciekawe (terytorium parafii jest wielkości Polski). A mnie Syberia najbardziej podoba się zimą, nie latem. Wtedy jest ładnie, nie widać błota, bałaganu. Nie ma też komarów i meszek. Można dojechać do takich miejsc, do których nie da się dotrzeć latem. A mróz jest do wytrzymania. Co jest najtrudniejsze? Uprzedzenie do Kościoła katolickiego, który uważany jest często za coś obcego czy nawet sektę. Jakieś strzępy wiedzy religijnej pomieszanej z zabobonami. Następstwa, rany komunizmu w rodzinach, w głowach i w sercach ludzi.
Co w ciągu czterech lat spędzonych na Syberii najbardziej zapadło Księdzu w pamięć?
To trudne pytanie. Jest mnóstwo takich sytuacji, przeżyć, spotkań, rozmów. Mój proboszcz napisał już trzy części opowiadań z Syberii: „Okruszyny z Syberii”, „Notatki z Syberii” i „Zapiski z Syberii”. Tam są przeróżne obserwacje, wspomnienia...
Mieszkańcy Syberii są religijni?
W ich mniemaniu tak. Może nie religijni, ale wierzący. Tam prawie każdy powie, że jest wierzący. Natomiast w praktyce – duchowa pustynia. W mojej ocenie to jest kraj misyjny. Tam trzeba chrześcijaństwo budować od zera.
Czy można powiedzieć, że po upadku komunizmu nastąpiło w Rosji odrodzenie religijne?
Powoli następuje. Trzeba mieć jednak wiele cierpliwości. Komunizm wyrządził takie spustoszenia w sercach, umysłach, rodzinach, zadał takie rany tym ludziom, że potrzeba wiele czasu i modlitwy, aby to odbudować. Ów diabelski system panował prawie 70 lat, więc nie jest to takie proste. A jednak 20 lat temu zaczynało na całej Syberii posługę kilku księży, dziś w diecezji nowosybirskiej pracuje ich ponad 50, i to ciągle mało. Pojawiają się nowe miejsca, gdzie można by organizować parafie, ale brakuje księży. Miejscowych powołań jest na razie bardzo niewiele.
Jak polscy katolicy mogliby pomóc katolikom na Syberii?
Polscy katolicy bardzo pomagają katolikom na Syberii. Doświadczam w Polsce wiele życzliwości. Tamten Kościół jest jeszcze bardzo młody, zatem niesamowystarczalny. Żeby coś zrobić, potrzebujemy pomocy z zewnątrz. Jednak na pierwszym miejscu – i to nie przez grzeczność czy żeby było ładnie – chcę postawić modlitwę. Proszę was o modlitwę za Kościół na Syberii. Często ci ludzie, którzy są w Kościele, albo tylko do niego przychodzą, mają przeciw sobie całe swoje środowisko, z najbliższą rodziną włącznie. W ich sercach widać duchową walkę, zmaganie… Brakuje stałości. Trzeba wielkiej modlitwy – i o nią proszę. Potrzebna jest nam także pomoc materialna. Czasem, gdy jakaś parafia zaprasza mnie czy innego księdza, mamy możliwość coś opowiedzieć, zbieramy ofiary, i to jest znacząca pomoc. Jeśli ktoś chciałby zadać jakieś pytanie lub dowiedzieć się więcej o naszej wspólnocie w Tomsku, proszę o wiadomość na adres mailowy [email protected].