Wyszukiwanie

Wpisz co najmniej 3 znaki i wciśnij lupę
,Jacek Liziniewicz,
12.02.2016 18:20

Państwo bezsilne wobec lobby

W Polsce funkcjonuje blisko tysiąc ferm zwierząt futerkowych. Wiele przedsiębiorstw wygonionych z Europy Zachodniej dziś osadza się nad Wisłą.

W Polsce funkcjonuje blisko tysiąc ferm zwierząt futerkowych. Wiele przedsiębiorstw wygonionych z Europy Zachodniej dziś osadza się nad Wisłą. Dla entuzjastów tego biznesu to przykład na to, że Polska zostaje „tygrysem Europy”, ale dla każdego zdrowo myślącego to przykład niewiarygodnej głupoty, groźnej dla środowiska i nieprzynoszącej nam chluby jako ludziom.

Odzież z futra była jednym z przełomowych wynalazków ludzkości. Dzięki takim ubraniom człowiek ok. 70 tys. lat temu mógł zacząć zdobywać nowe terytoria, a także dostosowywać się do zmian pogodowych. Futro to do dzisiaj jeden z najcieplejszych materiałów. W pełni naturalny i biodegradowalny. Często używany przez dziesiątki lat, tym samym przeżywający kilkanaście razy dłużej niż najzwyklejsze płaszcze kupowane w sieciówkach, które mamy w zwyczaju zmieniać co kilka sezonów. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu opis ten byłby zasadny i w pełni usprawiedliwiony, ale dzisiaj nie możemy jednak już udawać. Futra z norek i lisów mają bowiem swoją drugą, bardzo mroczną twarz.

Lis pospolity do piachu

W przeszłości futra stanowiły bowiem tylko jedną z korzyści jakie człowiek miał z zabicia zwierzęcia. Trzeba przyznać, że nasi przodkowie byli pomysłowi i prawdziwie ekologiczni. Znajdowali zastosowanie dla praktycznie każdej części ciała zwierzęcia. Mięso zjadali. Z kości robili narzędzia. Wykorzystywali też wnętrzności, tłuszcz. Dziś jest zupełnie inaczej. Mało kto wie, że w Polsce strzela się do ok. 140 tys. lisów rocznie. Regulowanie liczby naszych rudzielców jest konieczne, bo zostawienie sprawy naturze doprowadziłoby do bardzo szybkiego wzrostu populacji tego drapieżnika, która w krótkim czasie wytrzebiłaby mniejsze ssaki i ptaki. Innej przyczyny odstrzału poza regulacyjną nie ma, bo dzisiaj futra z lisa pospolitego praktycznie się nie wykorzystuje. Co najmniej z kilku powodów. Przyjemność z obdzierania zwierzaka ze skóry jest żadna. Aby wyprawić skórę, trzeba jeździć po kilkadziesiąt kilometrów w jedną stronę, bo garbarnie to już dzisiaj prawdziwa rzadkość. Później trzeba byłoby znaleźć jeszcze kuśnierza (też zdecydowanie wymierające w Polsce zajęcie), który chciałby zakupić skórę lub uszyć futro. To też problem, bo rudy lis jest dzisiaj niezbyt modny. Zdecydowanie łatwiej jest więc myśliwemu wziąć szpadel i odstrzelonego lisa zakopać. W efekcie futer z lisów pospolitych, których mamy pod dostatkiem, praktycznie się nie robi. Wyparły je norki i lisy srebrzyste. To głównie takie futra spotkacie państwo na aukcjach w internecie.

Cuchnący biznes

Dzisiaj futra się produkuje, co sprawia, że mają one mało wspólnego z naturą. A cały ten proces zaczyna się na fermach, na których hoduje się zwierzęta na rzeź. Już samo istnienie takich ferm jest niesamowicie niebezpieczne dla środowiska. Problem stanowi skupienie dużej liczby zwierząt na bardzo małej powierzchni. Dość powiedzieć, że norka amerykańska, która na wolności ma do dyspozycji nawet 800 ha, w klatce ma 0,2 mkw. Zwierzęta w takich warunkach często chorują, atakują również siebie nawzajem. Zdarzają się też wypadki kanibalizmu. Problemem jest skala. Polska jest bowiem światowym potentatem w produkcji i rzezi zwierząt futerkowych. Według danych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Polsce w 2010 r. wyprodukowanych zostało ok. 4 mln skór norek amerykańskich, ok. 300 tys. skór lisów, ok. 2 tys. skór jenotów i ok. 40 tys. sztuk szynszyli. Liczba ta rośnie, bo ciągle zakłada się nowe hodowle. Często na fermie przebywa nawet kilkadziesiąt tysięcy zwierząt. Towarzyszy temu ogromny fetor utrudniający życie okolicznym mieszkańcom. Dodatkowo zwierzęta produkują ogromne ilości fekaliów, które doprowadzają do zatruwania wód gruntowych i rzek. Jest również kwestia utylizowania zabitych zwierząt i odpadów.

Teoretycznie nie jest to problem. Niestety tylko teoretycznie, bo co chwilę słyszy się o nielegalnym wywożeniu cuchnących odpadków do lasów i na pola. Największym problemem są jednak uciekinierzy z ferm. Na przykład norka amerykańska należy do gatunków obcych, wyjątkowo szkodliwych dla naszego środowiska. Szybko przystosowuje się i wypiera z siedlisk norkę europejską. Dodatkowo robi ogromne szkody w populacji ptactwa. Mimo że sprawa nie budzi żadnych kontrowersji naukowych, szkodliwości ferm nie chcą dostrzec politycy. Dochodzi więc do prawdziwych absurdów.

Gatunek inwazyjny czy nie?

Obstrukcję państwa szczególnie widać w tworzeniu listy gatunków inwazyjnych. Jest wiele przykładów szkodliwego wprowadzania niemiejscowych gatunków do środowiska. Ulubionym przykładem jest sprowadzenie wiewiórki szarej z Ameryki Północnej do Wielkiej Brytanii. Małe stado (350 sztuk) doprowadziło do niemal całkowitego wytrzebienia wiewiórki rudej. Dziś Brytyjczycy wydają dziesiątki milionów funtów na to, by chronić rodzime rude wiewiórki. W ich ochronę angażuje się nawet rodzina królewska, ale proces praktycznie może być nie do zatrzymania. Problem walki z gatunkami inwazyjnymi jest dzisiaj problemem ogólnoeuropejskim. Unia Europejska w 2014 r. przyjęła na ten temat specjalne rozporządzenie. Mimo to państwo polskie nie jest w stanie stwierdzić, że norka amerykańska jest po prostu amerykańska. Takich dylematów nie było np. wobec bizonów, których hodowli praktycznie zakazano. Wygaszane jest np. stado w Kurozwękach, bo stanowi zagrożenie dla żubrów. I nikt nie wnika w to, że taki bizon musiałby przejść niezauważony blisko 400 km do Białowieży, by tam skrzyżować się z naszym żubrem. Dystans ten byłby nieco krótszy, gdyby bizon wybrał się drogą przez Ostrowiec Świętokrzyski. Oczywiście to sarkazm, ale pokazuje istotę problemu. Mianowicie jako państwo wybijamy bizony, co jest problemem urojonym, ale za to przymykamy oko na szkodliwą działalność norki amerykańskiej.

Lobby silniejsze niż państwo

– Próbowaliśmy ograniczyć możliwość inwazji norki. Lobby rolniczo-gospodarcze jest silniejsze niż racje środowiskowe – odpowiedział mi Maciej Grabowski, były minister środowiska. W tym stwierdzeniu tak naprawdę kryje się wszystko. Bo taka jest właśnie III RP. Mogą Państwo mieć rację, argumenty, ale i tak w zderzeniu z ogromnymi pieniędzmi nie ma to żadnego znaczenia. A lobby futrzarskie pieniądze ma. Szacuje się, że zyski te sięgają kilku miliardów złotych rocznie. Fermy mają swoich przedstawicieli w Sejmie, którzy za wszelką cenę nie dadzą im zrobić krzywdy. Specjalizują się w tym politycy z Platformy Obywatelskiej i PSL u. Ich interpelacje i działalność są bardzo widoczne. Widać jednak szansę, bo pojawiają się inicjatywy społeczne. W ostatnich miesiącach fundacja Viva stworzyła pierwszy pełnometrażowy film dokumentalny o przemyśle futrzarskim w Polsce. Przygotowali również projekt nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt, w której zamieszczony jest zakaz hodowli z przeznaczeniem na futro. Sprawa jest istotna, bo człowiek nie powinien być nieczuły na okrucieństwo. Dziś nie jesteśmy jako ludzkość uzależnieni od noszenia futer. Nie musimy hodować zwierząt na rzeź, by spełniać naszą fanaberię. Z tej perspektywy zakaz ferm to nie próba ocalenia zwierząt, ale ocalenia człowieczeństwa.

AKTUALNE PETYCJE

NAJNOWSZE