Wojna z dopalaczami nie była pierwszą i jedyną kampanią ówczesnego premiera. Cała Polska pamięta rozpoczęty rok później spektakularny konflikt Platformy Obywatelskiej ze środowiskami kibicowskimi czy planowane rozwiązanie kwestii pedofilii i hazardu. Każda z tych spraw miała służyć pokazaniu zdecydowania i siły premiera, któremu tych cech na ogół odmawiano. Każda kończyła się chaotycznymi działaniami, nieuzasadnionymi akcjami państwowego aparatu represji czy też bublami prawnymi, nie likwidowała natomiast realnych ani wykreowanych na potrzeby propagandy problemów. Walka z hazardem uderzyła w hobbystów i zawodowych graczy, lecz nie zaszkodziła specjalnie właścicielom dziwnych, skrzących się krzykliwymi kolorami lokali, od których kilka lat temu zaroiło się w polskich miastach. Tymczasem ofensywę przeciw dopalaczom wbrew faktom długo udawało się przedstawiać jako rządowy sukces. Fraza „zwycięska walka z dopalaczami” pojawia się w bardzo wielu medialnych doniesieniach sprzed kilku lat.
Kopacz notuje i odchodzi
Jak pamiętamy, dopalacze jednak nie zniknęły. Handel nimi przeniósł się do internetu, gdzie żył drugim życiem jako sprzedaż ozdób choinkowych lub materiałów kolekcjonerskich. Na kilka lat temat zniknął jednak z mediów, by nagle wybuchnąć w ostatni weekend wraz z falą zatruć specyfikiem o nazwie „Mocarz”.
Ostatnie tygodnie pokazały całkowity brak pomysłu Platformy Obywatelskiej na kampanię wyborczą, kolejne działania Ewy Kopacz zaś wyglądały na nieudaną próbę nawiązania do konwencji przyjętej przez PiS, z zachowaniem jednak wszystkich błędów popełnionych przed wyborami prezydenckimi. Odwołuje się więc do sukcesów, nie oferując rozwiązania żadnych problemów. Wręcz przeciwnie – ucieka od nich, jak chociażby w rozmowie z rencistą, który skarży się, że po opłaceniu leków i rachunków dysponuje niecałymi 90 zł, za które musi przeżyć. „Będę myślała i odnotuję” – mówi Ewa Kopacz i odchodzi. Wspomina też o drodze krajowej nr 16 i nawet pewnie nie zauważa, że klaszcze tylko urzędnik prowadzący spotkanie. Spotyka się z ludźmi, którzy wyjechali na wakacje, nie zaprzątając sobie głowy tymi, którzy kolejny rok nie mogą pozwolić sobie nawet na chwilowe oderwanie się od miejsca zamieszkania. Kieruje ruchem na skrzyżowaniu, sprowadzając swoją pracę do gry w kiepskiej komedii i spożywa z wybranymi harcerzami posiłek, podczas gdy inni siedzą przy pustych stołach. Czy to wszystko wystarczy, by uratować topniejące społeczne poparcie i wygrać kolejne wybory?
Wszystko wskazuje na to, że nie, stąd najwyraźniej powrót do koncepcji mocnego rządu, stawiającego czoła problemowi. Na początek znów wygrać trzeba z dopalaczami, choć przecież raz już się wygrało i to nie tylko dzięki stanowczości Tuska, lecz wyjątkowej, idealnie dopasowanej do sytuacji ustawie, którą na kolanie pisała pięć lat temu Ewa Kopacz, wówczas jeszcze minister zdrowia. Dziś o ofensywie z 2010 r. nie chcą pamiętać ani prorządowi dziennikarze, ani politycy, których słabość okrutnie obnażyły ostatnie wiadomości o masowych zatruciach pośród amatorów mocnych wrażeń. Licząc na krótką pamięć, rząd próbuje więc jeszcze raz ogłosić tę wojnę i znów wygrać ją błyskawicznie – na papierze i ekranach telewizorów.
Niewypał zamiast Wunderwaffe PO
O to, by historia powtórzyła się jako farsa, zadbał minister zdrowia, prof. Marian Zembala. Kiedy w trybie nadzwyczajnym w sobotni wieczór zwołano jego konferencję prasową, Zembala, zamiast oczekiwanego planu działania, przedstawił socjologiczną czy wręcz moralną analizę kondycji polskiego społeczeństwa, którą wini za zaistniały problem. Abstrahując od konserwatywnej wymowy tych przemyśleń, trzeba stwierdzić, że były one kompletnie nie na miejscu i zupełnie rozmijały się z oczekiwaniami zebranych, a zapewne również pomysłodawców tej wizerunkowej akcji. Rozsądne elementy, które się w niej znalazły, sam profesor przykrył aroganckim zachowaniem wobec zadających pytania, od których oczekiwał recept i pomysłów. Zwrot „oddalam pytanie” przejdzie zapewne do historii dziennikarstwa.
Okazuje się, że Zembala sam w sobie stanowi kolejny kryzys wizerunkowy dla ekipy Ewy Kopacz, dla której miał być przecież tajną bronią. Tymczasem zamiast ocieplić społeczny odbiór prac rządu, śląski kardiolog najpierw stał się symbolem konfliktu interesów, później zaś arogancji i bufonady. Zapewne nie tego spodziewała się premier, gdy składała Marianowi Zembali propozycję objęcia stanowiska szefa resortu zdrowia.
Nowy tydzień przyniósł kolejną ciekawą konferencję prasową. Tym razem wspólnie z policjantami pożar próbowała gasić szefowa MSW Teresa Piotrowska. Pani minister, którą znamy głównie z tego, że wcześniej pracowała jako katechetka, być może dogadałaby się z Zembalą w sprawie przyczyn społecznych problemu. Dziennikarzy jednak nie przekonała, a do osób, które nie oglądały całości konferencji, dotarły głównie pomysły recytowania przez dzieci hymnu jako alternatywy dla dopalaczy i wysyłania policjantów mających prowadzić akcje uświadamiające na dyskotekach i innych tego typu imprezach. Nie trzeba być cynikiem, by podejść do tych planów z dystansem. Konserwatywne recepty w ustach członków tej ekipy nie brzmią przesadnie wiarygodnie, a czasem bardziej pasowałoby do nich określenie „archaiczne”. Można też mieć obawy, że amatorów dopalaczy straszono by, zgodnie z wieloletnim przyzwyczajeniem, wizerunkiem brudnego narkomana ze strzykawką, od którego polska osiedlowa rzeczywistość oderwała się już bardzo dawno.
Dziś rządzący winią za sytuację wszystkich, oprócz siebie, najczęściej oczywiście PiS, usłużni dziennikarze zaś powtarzają za nimi pytanie, co w tej sprawie zrobiła opozycja. Tymczasem Prawo i Sprawiedliwość w październiku 2010 r. złożyło w tej sprawie projekt ustawy, który został odrzucony przez koalicję już w pierwszym czytaniu.
Kilka lat temu akcja antydopalaczowa na chwilę poprawiła wizerunek rządu, jednak były to czasy, w których Platforma cieszyła się o wiele większą sympatią społeczną. Dziś raczej ośmiesza tę partię, zwłaszcza że to Ewa Kopacz jako autorka nowatorskiej, przełomowej rządowej ustawy miała być twarzą wielkiego sukcesu, do którego, jak widzimy, nie doszło. Co więcej, o dopalaczach było cicho, gdy po cichu rosła liczba zatruć, a władze samorządowe alarmowały rząd o narastaniu problemu. Pokaz siły jest więc raczej przykrą demonstracją bezsilności, która przy obecnym nastawieniu do PO może być bardzo ryzykowna dla odbioru tej partii.
Kampanijne dopalacze nie będą upragnionym przełomem. Nie wydaje się też jak dotąd, by miała stać się nim podróż Kopacz po kraju. Czy można zdyskontować pozostający jedynie w sferze życzeń sukces? Stratedzy Platformy wychodzą z takiego założenia, przechodząc do akcji billboardowej, w której zdjęcie Ewy Kopacz opatrzono hasłem „Słucham, rozumiem, pomagam”. Hasło ściągnięto z akcji społecznych na rzecz osób chorych, co wydaje się wręcz symboliczne dla tej ekipy. Z fotografii usunięto kilka osób i barierkę, dodając w zamian stojącą tyłem młodą kobietę, co również z miejsca zostało zauważone przez internautów. Czy ktoś jeszcze nabierze się na te tanie sztuczki? Być może uda się zatrzymać najwierniejszy elektorat, trudno jednak wierzyć, by udało się tak wątpliwymi metodami przekonać kogoś nowego lub już straconego.