Gazeta opisuje złożony przez Rosjan dokument, tzw. non-paper, w którym nieoficjalnie przedstawiła swoje żądania powojennej „architektury bezpieczeństwa” w Europie. Wiele z rosyjskich żądań pokrywały się z tym, czego Kreml domagał się przed pełnoskalową napaścią na Ukrainę.
Chodzi m.in. o wycofanie wojsk i baz NATO do granic sojuszu z 1997 roku, czyli przed przystąpieniem Polski i innych krajów regionu.
Rosyjscy negocjatorzy domagali się, by NATO wykluczyło dalszą ekspansję sojuszu, a także „jakąkolwiek działalność militarną” na Ukrainie i w innych częściach „Europy Wschodniej, Kaukazu Południowego i Azji Środkowej”.
Rosja chce również, aby Francja i Wielka Brytania wykluczyły możliwość użycia swojej broni jądrowej do ochrony innych krajów europejskich. „NYT” przypomina, że rozmowy na temat wzmocnienia brytyjskiego i francuskiego parasola nuklearnego zintensyfikowały się w ostatnich miesiącach w obliczu wątpliwości dotyczących gwarancji USA.
Dokument dąży również do ograniczenia pomocy dla Ukrainy, domagając się zakończenia „dostaw jakiegokolwiek rodzaju zachodniego uzbrojenia, sprzętu wojskowego i produktów na Ukrainę”. Rosja miałaby zatwierdzić przystąpienie Ukrainy do Unii Europejskiej tylko wtedy, gdy Ukraina nie będzie uczestniczyć we wspólnej polityce obronnej UE.
Jak powiedzieli dziennikowi rosyjscy urzędnicy, dokument stanowi punkt wyjścia Kremla w negocjacjach, a Putin może zgodzić się na ustępstwa.
Rosjanie mieli jednak argumentować w Abu Zabi, że układ, w którym Europa była podzielona na odrębne strefy wpływów USA i ZSRR był stabilniejszy i bezpieczniejszy.
W odpowiedzi amerykańscy negocjatorzy, Steve Witkoff i Jared Kushner mieli powiedzieć, że wiele się zmieniło od grudnia 2021 roku. Amerykanie wezwali też Rosjan do spojrzenia w przyszłość. Przedstawiciele Trumpa, jak powiedział urzędnik, są otwarci na nowe propozycje Moskwy, które obejmowałyby konkretne kroki Rosji w celu zmniejszenia napięć.
Taki scenariusz potwierdzają również fińskie i niemieckie media.
Dziennik „Ilta-Sanomat” pisze w sobotnim wydaniu, że za żądaniami Moskwy, które miały rzekomo zostać przedstawione podczas trójstronnych rozmów odbytych między Rosją, Ukrainą i USA w tym tygodniu w Abu Zabi, stoi praktykowana od lat przez Rosję tzw. koncepcja „sterowania odruchowego”.
- Górnolotne oświadczenia Rosji o nowej europejskiej architekturze bezpieczeństwa lub kwestionowanie członkostwa Finlandii w NATO są tego przykładem jako gra na czas lub odwrócenie uwagi - skomentował naukowiec w Fińskim Instytucie Spraw Międzynarodowych (UPI) Arkady Moshes.
Wyjaśnił, że ta rosyjska koncepcja zakłada wpływ na decyzje przeciwnika poprzez kształtowanie obrazu sytuacji, aby samodzielnie podjął decyzję korzystną dla strony oddziałującej. Przykładowo Rosja może wpływać na postrzeganie rzeczywistości w krajach europejskich za pomocą pewnych oświadczeń, co z kolei wpływa na proces decyzyjny w tych krajach.
Według eksperta nadrzędnym celem Moskwy pozostaje wygranie wojny i doprowadzenie do upadku Ukrainy, w tym poprzez pozyskiwanie sił w Europie przeciwnych wspieraniu Kijowa.
W piątek niemiecki „Bild" powołując się na swoje źródła podał, że dla Rosji jednym z warunków pokoju jest wycofanie się Finlandii z NATO oraz sił sojuszniczych z państw bałtyckich. Helsinki po dekadach neutralności i prowadzenia polityki balansu między Wschodem a Zachodem zdecydowały się - w odpowiedzi na pełnoskalowy atak Rosji na Ukrainę rozpoczęty 24 lutego 2022 r. - zerwać z tym statusem i ubiegać o przyjęcie do NATO. Finlandia stała się członkiem Sojuszu rok później, 4 kwietnia 2023 r. „New York Times" podał z kolei, że Rosja chce także by wojska sojusznicze zostały wycofane również z innych krajów wschodniej flanki, w tym Polski.
