- Troska o ten cmentarz jest naszym obowiązkiem - powiedział w czwartkowym wywiadzie dla polskiej rozgłośni w Wilnie „Radio Znad Wilii” przewodniczący sejmowego komitetu oświaty, nauki i kultury Valentinas Stundis.
Kwestia przyznania statusu pomnika narodowego tej najstarszej, założonej przed 210 laty nekropolii wileńskiej była omawiana podczas środowego posiedzenia komitetu, który proponuje objęcie cmentarza szczególnym programem ochrony.
- Ten obiekt, który obrazuje wielokulturowość miasta oraz unikatowość kulturową Litwy, potrzebuje państwowego programu jego uporządkowania. Zobaczmy, w jakim opłakanym stanie jest ten cmentarz. Trzeba ten obiekt zacząć wreszcie porządkować - zaznaczył Stundis.
Na Rossie spoczywa serce marszałka Józefa Piłsudskiego. Pochowany tu jest też twórca niepodległości litewskiej Jonas Basanaviczius, a także sygnatariusze Aktu Niepodległości Litwy z 1919 roku. Są też groby żołnierzy polskich i litewskich, którzy zginęli po obydwu stronach w walce o Wilno w latach 1919-1920.
Spoczywa tu Mikalojus Cziurlionis, litewski kompozytor i malarz, który studiował w Warszawie. Profesorowie Uniwersytetu Stefana Batorego, architekt Antoni Wiwulski, malarze Franciszek Gucewicz i Franciszek Smuglewicz, są groby dwojga dzieci Stanisława Moniuszki, a także wielu innych osób zasłużonych dla Litwy, Polski i Wilna.
Formalnie cmentarz należy do samorządu wileńskiego, ale władze miasta mówią, że w ich gestii leży tylko sprzątanie i wywóz śmieci, a ochrona zabytków nie należy do nich. Departament Dziedzictwa Kulturowego przy ministerstwie kultury przyznaje, że dbanie o cmentarz jest dużym wysiłkiem finansowym i sam samorząd temu nie podoła. Ale, jak zaznacza, bez wniosku samorządu, który nie zdaje sobie sprawy z wartości tej nekropolii, nie da się znaleźć potrzebnych funduszy.
W ocenie specjalistów, „sytuacja cmentarza staje się coraz bardziej dramatyczna”. Cmentarz na Rossie został założony w 1801 roku i poświęcony 6 maja tegoż roku. Dzisiejszy tworzą Stara Rossa, Nowa Rossa i Cmentarzyk Wojskowy z Mauzoleum Matki i Serca Syna, gdzie spoczywa matka marszałka Józefa Piłsudskiego i jego serce. Ogólna powierzchnia cmentarza wynosi 10,8 ha.
![10 ofiar śmiertelnych rosyjskiego ataku na Charków [WIDEO]](https://files.niezalezna.tech/images/upload/2026/03/07/n_f435cb3e97c49fbe9e096adc93aadefe16e0ba1fa0ef4dffe29b0c6334da6180_c.jpg?r=1,1)
