Na pierwszy rzut oka tabliczka wygląda jak oznaczenie przeciwpożarowe. To skojarzenie jest trafne. Wzór bowiem trafił do rozporządzenia o ochronie przeciwpożarowej budynków, które weszło w życie pod koniec września. Jednak sam znak należy do obszaru obrony cywilnej. Przepisy, które regulują jego wywieszenie, dotyczą zwykłych piwnic i garaży, a nie tylko betonowych schronów z czasów PRL.
Wzór tabliczki opisany jest w rozporządzeniu resortu spraw wewnętrznych i administracji z 28 września 2026 roku. Na elewacji ma wisieć tabliczka 20 na 20 cm z niebieskim trójkątem równobocznym na pomarańczowym tle. Pod nią zielony pasek z napisem „PUNKT SCHRONIENIA”. Na drzwiach wejściowych do budynku i na drzwiach do samego pomieszczenia przykleja się mniejszy znak, 8 na 8 cm, w prawym górnym rogu. Przedstawiciele resortu zapowiedzieli, że do końca roku oznakowane mają być wszystkie punkty schronienia w kraju.
Rodowód z Genewy
Ten symbol nie powstał w ministerstwie. To międzynarodowy znak rozpoznawczy obrony cywilnej, opisany w artykule 66 Pierwszego Protokołu dodatkowego do Konwencji genewskich z 1977 roku. W czasie konfliktu zbrojnego oznacza budynki, personel i schrony obrony cywilnej, które strony walk mają szanować. Teraz dokładnie ten sam znak trafia na elewacje zwykłych polskich bloków.
Znak na budynku nie oznacza, że dana konstrukcja wytrzyma bombardowanie. Punkt schronienia ma chronić krótko, na przykład przed nawałnicą albo odłamkami. Przepisy wiążą go także z alarmem o zagrożeniu uderzeniem z powietrza. Nie daje jednak ochrony porównywalnej ze schronem.
Na wypadek wojny ustawa przewiduje osobne kategorie, takie jak: schrony, ukrycia i miejsca doraźnego schronienia. Listę punktów można sprawdzić w rządowym serwisie gdziesieukryc.pl, wpisując adres.
Obowiązek dla zarządcy
Punkty, na których może zawisnąć ten znak, identyfikuje komendant powiatowy lub miejski Państwowej Straży Pożarnej, a następnie zawiadamia o tym właściciela lub zarządcę.
Ustawa o ochronie ludności nakłada na niego obowiązek udostępnienia takiego miejsca w miarę możliwości w razie ogłoszenia alarmu, na czas trwania zagrożenia. Sama piwnica czy garaż pod blokiem nie oznacza jeszcze takiego obowiązku. Decyduje zawiadomienie od straży. W części bloków zarządcy wywiesili już ogłoszenia z wezwaniem do uprzątnięcia korytarzy piwnicznych.
Wątpliwości w Ełku
Nie wszędzie proces wywieszania znaku przyjęto spokojnie. Jak podaje lokalny portal miasto-gazeta.pl z Ełku, straż pożarna wytypowała w mieście 43 adresy. Wspólnota z ulicy Orzeszkowej wysłała komendantowi listę 28 pytań. Mieszkańcy chcą wiedzieć, kto oglądał budynek, kto zapłaci za tabliczki i gdzie dokładnie ma być schronienie. Członek zarządu wspólnoty mówi na przykład, że przy każdym większym deszczu budynek jest zalewany.
Termin na oznakowanie punktów wskazanych przed wejściem przepisów w życie mija 31 grudnia 2026 roku.
