Młodych ludzi przywitała marszałek Sejmu Elżbieta Witek. Następnie przekazała głos marszałek Sejmu Dzieci i Młodzieży Wiktorii Mielniczek. Uderzając trzy razy laską marszałkowską, otworzyła ona obrady izby i powitała gości specjalnych, wśród których są: rzecznik praw dziecka Mikołaj Pawlak, wiceminister edukacji i nauki Włodzimierz Bernacki i prezes Instytutu Pamięci Narodowej Karol Nawrocki.
Sejm Dzieci i Młodzieży liczy 460 posłów. Organizacja izby wzorowana jest na procedurach obowiązujących w prawdziwym Sejmie, co ma przybliżać uczestnikom zasady polskiego parlamentaryzmu. Debata plenarna oraz poprzedzające ją prace komisji odbywają się według wcześniej uchwalonej ordynacji wyborczej oraz Regulaminu Sejmu Dzieci i Młodzieży.
Kandydaci na posłów do Sejmu Dzieci i Młodzieży musieli przygotować w dwuosobowych zespołach relacje z wykonania zadania rekrutacyjnego. Prace nadesłane przez uczniów oceniali eksperci wskazani przez Instytut Pamięci Narodowej.
Zadanie rekrutacyjne w tym roku polegało na zrealizowaniu projektu, którego temat brzmiał tak jak tytuł tegorocznej sesji: "Jakie ideały żołnierzy Armii Krajowej i Narodowych Sił Zbrojnych przetrwały i odniosły zwycięstwo? Które z tych wartości są dla Ciebie ważne?". Uczniowie mieli odpowiedzieć na te pytania na przykładzie wybranego przez siebie bohatera lub bohaterki, mieli wykonać: film, słuchowisko, audycję radiową lub stronę internetową poświęconą wybranej osobie.
Uczniowie z zespołów, które przygotowały najlepsze prace, zostali zaproszeni do wzięcia udziału w obradach.
Uczestnikami Sejmu Dzieci i Młodzieży mogą być tylko uczniowie, którzy w dniu rozpoczęcia rekrutacji, tj. 1 marca 2022 roku mieli skończone 13 lat i w dniu sesji SDiM nie będą mieli ukończonych 18 lat. W sesji SDiM można wziąć udział tylko raz.
W połowie maja spotkali się na posiedzeniach komisji problemowych, gdzie przy pomocy sejmowych legislatorów opracowali projekt uchwały dotyczącej tematu tegorocznego Sejmu Dzieci i Młodzieży. Jej treść odnosi się do tematu tegorocznej sesji. Wybrano też marszałków. Zdecydowano, że obrady 1 czerwca poprowadzą: Kalina Maciejewska z I Liceum Ogólnokształcącego im. Juliusza Słowackiego w Oleśnicy (woj. dolnośląskie), Wiktoria Mielniczek z I Liceum Ogólnokształcącego im. Jana III Sobieskiego Carolinum w Nysie (woj. opolskie) i Jakub Pach z V Liceum Ogólnokształcącego w Bielsku-Białej (woj. śląskie).
🔜Już o 1⃣0⃣:0⃣0⃣ rozpocznie się XXVIII sesja Sejmu Dzieci i Młodzieży.
— Sejm RP🇵🇱 (@KancelariaSejmu) June 1, 2022
🔴🎥Zapraszamy do śledzenia relacji LIVE! na naszym kanale YouTube👉https://t.co/RstBboKAAE.#SDiM pic.twitter.com/13qAFy92t8
Sejm Dzieci i Młodzieży to projekt edukacyjny, który ma kształtować postawy obywatelskie, szerzyć wśród młodzieży wiedzę o zasadach funkcjonowania polskiego Sejmu i demokracji parlamentarnej, a od kilku lat - także aktywizować młodych ludzi do działania na rzecz ich środowisk lokalnych.
Pierwsza sesja Sejmu Dzieci i Młodzieży odbyła się w 1994 r. z inicjatywy prezes Polskiej Akcji Humanitarnej Janiny Ochojskiej i wicedyrektor ówczesnego Biura Informacyjnego Kancelarii Sejmu Urszuli Pańko. Jej temat brzmiał "Wojna – zagrożeniem szczęśliwego dzieciństwa". Była to odpowiedź na trwające wówczas działania wojenne w byłej Jugosławii, które przerodziły się w najbardziej krwawy konflikt w Europie od zakończenia II wojny światowej. W następnych sesjach Sejmu Dzieci i Młodzieży poruszano m.in. kwestie ekologii, ekorozwoju, globalizacji, szkoły, samorządu uczniowskiego i pracy dzieci. Od 2010 r. uczestnicy sesji SDiM są wyłaniani na drodze konkursu, a od 2017 r. wprowadzono dla nich kryterium wiekowe.
Do tej pory nie przeprowadzono sesji Sejmu Dzieci i Młodzieży tylko trzy razy: w 2021 r. (choć przeprowadzono rekrutację) i w 2020 r. z powodu pandemii COVID-19 oraz w 1999 r. Z kolei w 2018 r. sesję przeniesiono z 1 czerwca na 27 września.
Polska to pierwszy kraj w Europie, który zorganizował takie przedsięwzięcie edukacyjne. Obecnie dziecięco-młodzieżowe parlamenty zbierają się m.in. w Portugalii, Francji, Wielkiej Brytanii, Finlandii i w Czechach.
Organizatorem XXVIII sesji Sejmu Dzieci i Młodzieży jest Kancelaria Sejmu w porozumieniu z Instytutem Pamięci Narodowej – Komisją Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Ministerstwem Edukacji i Nauki oraz Ośrodkiem Rozwoju Edukacji.
Marszałek Sejmu Elżbieta Witek inaugurując obrady XXVIII sesji Sejmu Dzieci i Młodzieży, powiedziała, że na sali sejmowej bywają dni, kiedy jest dużo emocji.
"Bo to miejsce, w którym dzisiaj jesteście jest właśnie po to, żeby tutaj te emocje móc wyrażać. Każdy poseł, który wchodzi na tą mównicę sejmową ma wolny głos i ma prawo powiedzieć to, co myśli, nie obrażając oczywiście nikogo"
- podkreśliła Witek.
Kierując słowa do młodych ludzi w parlamencie, oceniła, że z pewnością wśród nich tacy, którzy zasiądą w przyszłości w ławach poselskich.
"To jest coś wyjątkowego. Warto sobie zdać sprawę z tego, że wszyscy parlamentarzyści, wszyscy posłowie, ale także senatorowie, są wybierani przez swoich wyborców w swoich okręgach, ale w momencie, kiedy przyjdą już tutaj i złożą ślubowanie poselskie, stają się posłami wszystkich obywateli"
- podkreśliła.
Witek powiedziała, że praca w roli posła to nie zawód, ale "prawdziwa służba". "My służymy narodowi, ale nie tylko posłowie, ale także państwo, którzy nam tutaj pomagają, urzędnicy kancelarii Sejmu, którzy czuwają nad tym, żeby obrady przebiegały prawidłowo" - podkreśliła.
Temat przewodni obrad brzmi "Jakie ideały żołnierzy Armii Krajowej i Narodowych Sił Zbrojnych przetrwały i odniosły zwycięstwo? Które z tych wartości są dla Ciebie ważne? Przedstaw na przykładzie wybranego bohatera lub bohaterki". Witek powiedziała, że to temat niezmiernie ważny, zwłaszcza w kontekście wojny w Ukrainie.