Wyszukiwanie

Wpisz co najmniej 3 znaki i wciśnij lupę
Polska

Sieć szpitali na czas wojny. Gen. Gielerak: "sprzęt kupimy, zespołów chirurgicznych już nie"

150 rannych na dobę z jednego kierunku operacyjnego, 800-1200 w skali kraju przy obronie wszystkich jednocześnie – taką prognozę strat sanitarnych na wypadek konfliktu przedstawia dyrektor Wojskowego Instytutu Medycznego (WIM) w Warszawie, gen. Grzegorz Gielerak. Jak wskazał ekspert, Polska uruchamia plan budowy sieci szpitali gotowych na wojnę, na których wzmocnienie resort zdrowia przeznaczy ponad miliard złotych. Wskazano do niej niespełna 80 placówek, a program ma się zakończyć do końca 2029 r.

Przytaczane przez dyrektora WIM prognozy strat wynikają z planu operacji obronnej na wschodniej flance, opartego na medycznej doktrynie NATO oraz specyfice polskiego teatru działań. Zbieżną ocenę przedstawiło w październiku br. szesnastu ekspertów z siedmiu państw Sojuszu. Wskazali, że przy masowym napływie poszkodowanych głównym wyzwaniem staje się organizacja, a nie wyłącznie sam proces leczenia. Zdaniem gen. Gieleraka oznacza to, że zabezpieczenie medyczne obrony kraju musi być zadaniem całego systemu ochrony zdrowia, w którym wojskowa służba zdrowia pełni rolę wysuniętego ogniwa. 

Obserwuj Niezalezna.pl w Google! Wejdź na nasz profil, a następnie kliknij „Obserwuj w Google”

Nawet rosnący budżet nie pozwoli więc armii odtworzyć szpitali i zespołów, na których opiera się sektor cywilny.

– wskazuje gen. Gielerak w swoim wpisie na portalu "X".

Jak wskazuje ekspert, dokument, który jeszcze w sierpniu 2025 r. był tylko deklaracją, ma dziś wykonawców, wyznaczone szpitale i kalendarz sięgający końca 2029 r. 

Cztery ogniwa ratunku

Doświadczenia z Ukrainy pokazują, że strefa rażenia rozszerzyła się z 3 do co najmniej 25 km. Od siedmiu do ośmiu na dziesięciu rannych ma tam obrażenia od eksplozji – zwykle mnogie i wielonarządowe – podczas gdy rany postrzałowe dotyczą około 11 proc. poszkodowanych. Wydłużył się też czas transportu: tam, gdzie standard NATO daje 6-7 godzin na ewakuację, na froncie trwa ona dobę, dwie, a bywa, że dłużej. 

Polski plan opiera się na czterech ogniwach łańcucha leczenia i ewakuacji:

  • samopomocy i pomocy koleżeńskiej w pierwszych 10 minutach od zranienia
  • ufortyfikowanych, wysuniętych stanowiskach chirurgicznych w pasie przygranicznym, budowanych wraz z "Tarczą Wschód"
  • szpitalach położonych na wschód od Wisły, które stabilizują rannego w ciągu 3–5 dni
  • ewakuacji strategicznej oraz leczeniu definitywnym w głębi kraju
W ogniwach szpitalnych plan rozprasza zdolność leczenia na szeroką bazę placówek, a nie koncentruje ją w kilku najlepiej wyposażonych.

– czytamy we wpisie generała. 

Podobną zasadę optymalnej redundancji sformułowała w sierpniu br. amerykańska strategia "National Security Science & Technology Strategy", zalecająca rozkładanie zasobów w przestrzeni, czasie i technologii. Polski plan stosuje wszystkie trzy rozwiązania, utrzymując m.in. rezerwę stanowisk intensywnej terapii ponad potrzeby czasu pokoju. Z tego samego dokumentu pochodzi reguła łagodnej degradacji, zgodnie z którą „sieć po uderzeniu przeciwnika traci część przepustowości, ale nie załamuje się w całości”. 

Jak wybrano szpitale

Resort zdrowia prowadzi Krajowe Centrum Doskonalenia Medycyny Taktycznej – pierwszy od ponad 30 lat krajowy system szkolenia personelu medycznego na czas wojny – i odpowiada za wzmocnienie szpitali sieci. MON wniosło plany operacyjne, które rozstrzygnęły o wyborze placówek, oraz "Tarczę Wschód" z ufortyfikowanym komponentem medycznym. 

Żaden z resortów nie zbuduje zdolności leczenia rannych osobno, dlatego zakres inwestycji pierwszego etapu wyznaczył trzystopniowy pomiar, a nie zapotrzebowanie zgłaszane przez same szpitale.

– podkreśla dyrektor WIM. 

Rozpoznanie objęło kolejno model strat sanitarnych 30-dniowej operacji obronnej, indeks potencjału leczniczego placówek oparty na 27 wskaźnikach z danych NFZ oraz kwalifikację operacyjną sił zbrojnych, która ustaliła kolejność przyjmowania rannych. Wynik indeksu zdecydował o roli każdego szpitala w sieci i przypisał placówkom konkretne wymogi kliniczne oraz logistyczne. O co konkretnie chodzi? Między innymi o profil zabiegowy, sale operacyjne, intensywną terapię, zaplecze krwi, zasilanie awaryjne i zapasy na co najmniej 72 godziny. Skala inwestycji wynika wprost z różnicy między tymi wymaganiami a obecnym stanem placówki. Prace koncepcyjne są już zakończone, a wskazane ośrodki stanowią mniej niż co dziesiąty szpital w kraju. 

Miliard złotych i szkolenia

Na wzmocnienie sieci resort zdrowia uruchamia ponad miliard zł z Funduszu Medycznego, a pierwsza transza dofinansowania ma trafić do szpitali w trzecim kwartale przyszłego roku. Od tego momentu każda placówka dostanie dwa lata na zbudowanie wymaganych zdolności, by do końca 2029 r. przejść certyfikację gotowości. Jak wskazuje gen. Gielerak, będzie ona potwierdzana ćwiczeniem pod pełnym obciążeniem z udziałem wojska i powtarzana co 24 miesiące. Ochronę samych obiektów może dodatkowo dofinansować rządowy Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027–2031 z budżetem przekraczającym 102 mld zł. 

Miarą każdego wydatku pozostaje zdolność szpitala do przyjęcia w ciągu doby dwukrotnie większej liczby rannych.

– zaznacza dyrektor WIM.

Równolegle zaplanowano trzystopniowy program szkolenia kadr. W styczniu 2028 r. ruszy dwudniowy kurs podstawowy dla całego personelu medycznego. Pół roku później wystartują szkolenia zaawansowane z chirurgii kontroli obrażeń dla około 5 tys. osób oraz kursy eksperckie dla około tysiąca specjalistów. Do 30 września 2029 r. certyfikat po kursie podstawowym ma uzyskać co najmniej połowa kadry oddziałów zabiegowych, ratunkowych i intensywnej terapii w każdej placówce sieci. Od 2030 r. wynik ten wejdzie na stałe do oceny gotowości szpitala. 

Zysk na czas pokoju

Strategia inwestycyjna przejmuje ze stanowiska ekspertów NATO cztery poziomy odpowiedzi systemu. Uruchamiane środki finansują poziom rezerwowy, pozwalający przyjąć rannych bez obniżania standardu opieki, a zasady przejścia na kolejne poziomy trzeba określić jeszcze przed ewentualnym konfliktem. 
Już pierwszy z wyższych poziomów zmienia sposób leczenia: sale nadzoru zamieniają się wtedy w stanowiska intensywnej terapii, personel musi obsłużyć więcej łóżek, a szpitale sięgają po sprzęt z rezerw strategicznych. Dalej idące kroki – delegowanie zadań osobom o niższych kwalifikacjach, odraczanie zabiegów czy deeskalację leczenia – eksperci dopuszczają wyłącznie w kryzysie ciężkim albo przedłużonym. 

Jeśli konflikt się przeciąga, rozwiązania wprowadzone doraźnie zostają na stałe.

– wskazuje gen. Gielerak. Dodaje, że  nakłady na gotowość obronną przyniosą korzyść także w czasie pokoju, bo nowe sale operacyjne i stanowiska intensywnej terapii posłużą na co dzień pacjentom. 

Sprzęt da się kupić w niespełna trzy lata. Zespołu chirurgicznego zdolnego operować przy masowym napływie rannych nie dostarczy żaden przetarg, a w dniu, w którym okaże się potrzebny, będzie można go już tylko policzyć.

– kończy ekspert.

 

Źródło: niezalezna.pl, X.com

Wesprzyj niezależne media

Ten materiał powstał dzięki wsparciu Czytelników. Pomóż nam pisać dalej

AKTUALNE PETYCJE

NAJNOWSZE Polska