Przytaczane przez dyrektora WIM prognozy strat wynikają z planu operacji obronnej na wschodniej flance, opartego na medycznej doktrynie NATO oraz specyfice polskiego teatru działań. Zbieżną ocenę przedstawiło w październiku br. szesnastu ekspertów z siedmiu państw Sojuszu. Wskazali, że przy masowym napływie poszkodowanych głównym wyzwaniem staje się organizacja, a nie wyłącznie sam proces leczenia. Zdaniem gen. Gieleraka oznacza to, że zabezpieczenie medyczne obrony kraju musi być zadaniem całego systemu ochrony zdrowia, w którym wojskowa służba zdrowia pełni rolę wysuniętego ogniwa.
Obserwuj Niezalezna.pl w Google! Wejdź na nasz profil, a następnie kliknij „Obserwuj w Google”
Nawet rosnący budżet nie pozwoli więc armii odtworzyć szpitali i zespołów, na których opiera się sektor cywilny.
– wskazuje gen. Gielerak w swoim wpisie na portalu "X".
150 rannych na dobę z jednego kierunku operacyjnego, 800-1200 w skali kraju przy obronie wszystkich jednocześnie. Wartości te wynikają z planu operacji obronnej na wschodniej flance, opartego na medycznej doktrynie @NATO i specyfice polskiego teatru działań. Prognoza strat prowadzi do wniosku, że zabezpieczenie medyczne obrony kraju jest zadaniem całego systemu ochrony zdrowia, z wojskową służbą zdrowia jako jego wysuniętym ogniwem. Zbieżną ocenę przedstawiło w październiku 2026 r. szesnastu ekspertów z siedmiu państw #NATO, którzy uznali, że przy masowym napływie rannych główne wyzwanie leży w organizacji, a nie tylko w samym leczeniu. Nawet rosnący budżet nie pozwoli więc armii odtworzyć szpitali i zespołów, na których opiera się sektor cywilny. 🇵🇱 wpisała ten wniosek do planu, który w sierpniu 2025 r. był deklaracją, a dziś ma wykonawców, wskazane szpitale i kalendarz sięgający końca 2029 r. 1️⃣ Od samopomocy na polu walki po leczenie w głębi kraju, czyli sieć odporna na uderzenie Strefa rażenia urosła w 🇺🇦 z 3 do co najmniej 25 km. Siedmiu, ośmiu na dziesięciu rannych ma obrażenia od eksplozji, zwykle mnogie i wielonarządowe, a postrzał dotyczy około 11 proc. Ewakuacja, na którą standard #NATO daje 6-7 godzin, trwa dobę, dwie, a bywa, że dłużej. Stąd cztery ogniwa łańcucha leczenia i ewakuacji rannych: ❶ samopomoc i pomoc koleżeńska w pierwszych 10 minutach od zranienia, ❷ ufortyfikowane, wysunięte stanowiska chirurgiczne w pasie przygranicznym, ❸ szpitale na wschód od Wisły, które stabilizują rannego w ciągu 3-5 dni, oraz ❹ ewakuacja strategiczna i leczenie definitywne w głębi kraju. W ogniwach szpitalnych plan rozprasza zdolność leczenia na szeroką bazę placówek, a nie koncentruje ją w kilku najlepiej wyposażonych. Analogiczną zasadę optymalnej redundancji sformułowała w sierpniu 2026 r. 🇺🇸 National Security Science & Technology Strategy. Dokument zaleca rozkładać zasoby w przestrzeni, czasie i technologii. 🇵🇱 plan stosuje wszystkie trzy, między innymi poprzez rezerwę stanowisk intensywnej terapii ponad potrzeby czasu pokoju. Z tego samego źródła krajowa strategia czerpie regułę łagodnej degradacji, zgodnie z którą sieć po uderzeniu przeciwnika traci część przepustowości, ale nie załamuje się w całości. 2️⃣ Zdrowie i obronność według jednej miary gotowości @MZ_GOV_PL prowadzi Krajowe Centrum Doskonalenia Medycyny Taktycznej, pierwszy od ponad 30 lat krajowy system szkolenia personelu medycznego na czas wojny, i przystępuje do wzmocnienia szpitali sieci. @MON_GOV_PL wnosi plany operacyjne, które rozstrzygnęły o wyborze placówek, oraz Tarczę Wschód z ufortyfikowanym komponentem medycznym. Żaden z resortów nie zbuduje zdolności leczenia rannych osobno, dlatego zakres inwestycji pierwszego etapu wyznaczył trzystopniowy pomiar, a nie zapotrzebowanie zgłaszane przez same szpitale. Rozpoznanie objęło kolejno: ❶ model strat sanitarnych trzydziestodniowej operacji obronnej, ❷ indeks potencjału leczniczego placówek, zbudowany z 27 wskaźników na danych #NFZ, oraz ❸ kwalifikację operacyjną sił zbrojnych. Wynik indeksu przesądził o roli każdego szpitala w sieci, od chirurgii ratującej życie po leczenie wielospecjalistyczne. Funkcjom tym strategia przypisuje wymagania kliniczne i logistyczne, np. profil zabiegowy, sale operacyjne, intensywną terapię, zaplecze krwi, zasilanie awaryjne i zapasy na co najmniej 72 godziny. Kolejność przyjmowania rannych ustaliła kwalifikacja operacyjna. Zakres inwestycji wynika z różnicy między wymaganiami a stanem placówki. 3️⃣ Fundament gotowy, rozstrzygająca będzie praca z ludźmi Wykonaliśmy etap, od którego zależy reszta. Prace koncepcyjne są zakończone, do sieci wskazaliśmy niespełna osiemdziesiąt szpitali, mniej niż co dziesiąty w kraju. Szkolenie kadr obejmie trzy poziomy: ❶ dwudniowy kurs podstawowy dla całego personelu medycznego, ❷ zaawansowany z chirurgią kontroli obrażeń dla około 5 tys. osób oraz ❸ ekspercki dla około tysiąca. Pierwszy ruszy według harmonogramu w styczniu 2028 r., dwa pozostałe pół roku później. Do 30 września 2029 r. certyfikat po kursie podstawowym ma uzyskać co najmniej połowa kadry oddziałów zabiegowych, ratunkowych i intensywnej terapii w każdej placówce sieci. Od 2030 r. wynik ten wejdzie do oceny gotowości szpitala. Równolegle placówki oczekują na sprzęt i zapasy, a wysunięte stanowiska chirurgiczne powstaną wraz z Tarczą Wschód. 4️⃣ Sieć gotowa na wojnę, pracująca na co dzień dla pacjentów Wszystkie placówki sieci pracują w jednym kalendarzu. Od pierwszej transzy dofinansowania, przewidzianej na trzeci kwartał 2027 r., każdy szpital ma dwa lata na budowę zdolności wymaganej dla przypisanej mu roli. Do końca 2029 r. przejdzie certyfikację gotowości, potwierdzaną ćwiczeniem pod pełnym obciążeniem z udziałem wojska i powtarzaną co 24 miesiące. Resort zdrowia uruchamia na wzmocnienie szpitali sieci ponad 1 mld zł z Funduszu Medycznego. Ochronę obiektów może dofinansować rządowy Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027-2031 o łącznym budżecie ponad 102 mld zł. Miarą każdego wydatku pozostaje zdolność szpitala do przyjęcia w ciągu doby dwukrotnie większej liczby rannych. Strategia inwestycyjna sieci bezpieczeństwa medycznego państwa przejmuje ze stanowiska ekspertów #NATO cztery poziomy odpowiedzi systemu, od konwencjonalnego po kryzys przedłużony. Finansuje poziom rezerwowy, na którym szpital przyjmuje rannych bez obniżenia standardu opieki, a zasady przejścia na poziomy wyższe powinny zostać określone przed konfliktem. Już pierwszy z nich zmienia sposób udzielania świadczeń. Szpital przekształca wtedy sale nadzoru w stanowiska intensywnej terapii, rozciąga obsadę na większą liczbę łóżek i sięga po sprzęt z rezerw strategicznych. Dalej idące środki, czyli delegowanie zadań na personel o niższych kwalifikacjach, odraczanie zabiegów i deeskalację leczenia, eksperci dopuszczają wyłącznie w kryzysie ciężkim albo przedłużonym. Jeśli konflikt się przeciąga, rozwiązania wprowadzone doraźnie zostają na stałe. Sale operacyjne i stanowiska intensywnej terapii budowanej właśnie sieci posłużą na co dzień leczeniu pacjentów, więc nakłady na gotowość przynoszą korzyść także w czasie pokoju. Sprzęt da się kupić w niespełna trzy lata. Zespołu chirurgicznego zdolnego operować przy masowym napływie rannych nie dostarczy żaden przetarg, a w dniu, w którym okaże się potrzebny, będzie można go już tylko policzyć. #KCDMedTAC #TarczaWschód #FunduszMedyczny @KosiniakKamysz @CTomczyk @KaKacperczyk @NFZ_GOV_PL @MSWiA_GOV_PL @KPRM_CIR @RCB_RP @BBN_PL @SztabGenWP @DowOperSZ @DGeneralneRSZ @RARS_GOV_PL 📺 Więcej o budowie sieci bezpieczeństwa medycznego państwa i o tym, co przesądzi o jej gotowości w 2030 r., w rozmowie z @GrzegorzUrbanek na antenie @PolsatNewsPL.
Jak wskazuje ekspert, dokument, który jeszcze w sierpniu 2025 r. był tylko deklaracją, ma dziś wykonawców, wyznaczone szpitale i kalendarz sięgający końca 2029 r.
Cztery ogniwa ratunku
Doświadczenia z Ukrainy pokazują, że strefa rażenia rozszerzyła się z 3 do co najmniej 25 km. Od siedmiu do ośmiu na dziesięciu rannych ma tam obrażenia od eksplozji – zwykle mnogie i wielonarządowe – podczas gdy rany postrzałowe dotyczą około 11 proc. poszkodowanych. Wydłużył się też czas transportu: tam, gdzie standard NATO daje 6-7 godzin na ewakuację, na froncie trwa ona dobę, dwie, a bywa, że dłużej.
Polski plan opiera się na czterech ogniwach łańcucha leczenia i ewakuacji:
- samopomocy i pomocy koleżeńskiej w pierwszych 10 minutach od zranienia
- ufortyfikowanych, wysuniętych stanowiskach chirurgicznych w pasie przygranicznym, budowanych wraz z "Tarczą Wschód"
- szpitalach położonych na wschód od Wisły, które stabilizują rannego w ciągu 3–5 dni
- ewakuacji strategicznej oraz leczeniu definitywnym w głębi kraju
W ogniwach szpitalnych plan rozprasza zdolność leczenia na szeroką bazę placówek, a nie koncentruje ją w kilku najlepiej wyposażonych.
– czytamy we wpisie generała.
Podobną zasadę optymalnej redundancji sformułowała w sierpniu br. amerykańska strategia "National Security Science & Technology Strategy", zalecająca rozkładanie zasobów w przestrzeni, czasie i technologii. Polski plan stosuje wszystkie trzy rozwiązania, utrzymując m.in. rezerwę stanowisk intensywnej terapii ponad potrzeby czasu pokoju. Z tego samego dokumentu pochodzi reguła łagodnej degradacji, zgodnie z którą „sieć po uderzeniu przeciwnika traci część przepustowości, ale nie załamuje się w całości”.
Jak wybrano szpitale
Resort zdrowia prowadzi Krajowe Centrum Doskonalenia Medycyny Taktycznej – pierwszy od ponad 30 lat krajowy system szkolenia personelu medycznego na czas wojny – i odpowiada za wzmocnienie szpitali sieci. MON wniosło plany operacyjne, które rozstrzygnęły o wyborze placówek, oraz "Tarczę Wschód" z ufortyfikowanym komponentem medycznym.
Żaden z resortów nie zbuduje zdolności leczenia rannych osobno, dlatego zakres inwestycji pierwszego etapu wyznaczył trzystopniowy pomiar, a nie zapotrzebowanie zgłaszane przez same szpitale.
– podkreśla dyrektor WIM.
Rozpoznanie objęło kolejno model strat sanitarnych 30-dniowej operacji obronnej, indeks potencjału leczniczego placówek oparty na 27 wskaźnikach z danych NFZ oraz kwalifikację operacyjną sił zbrojnych, która ustaliła kolejność przyjmowania rannych. Wynik indeksu zdecydował o roli każdego szpitala w sieci i przypisał placówkom konkretne wymogi kliniczne oraz logistyczne. O co konkretnie chodzi? Między innymi o profil zabiegowy, sale operacyjne, intensywną terapię, zaplecze krwi, zasilanie awaryjne i zapasy na co najmniej 72 godziny. Skala inwestycji wynika wprost z różnicy między tymi wymaganiami a obecnym stanem placówki. Prace koncepcyjne są już zakończone, a wskazane ośrodki stanowią mniej niż co dziesiąty szpital w kraju.
Miliard złotych i szkolenia
Na wzmocnienie sieci resort zdrowia uruchamia ponad miliard zł z Funduszu Medycznego, a pierwsza transza dofinansowania ma trafić do szpitali w trzecim kwartale przyszłego roku. Od tego momentu każda placówka dostanie dwa lata na zbudowanie wymaganych zdolności, by do końca 2029 r. przejść certyfikację gotowości. Jak wskazuje gen. Gielerak, będzie ona potwierdzana ćwiczeniem pod pełnym obciążeniem z udziałem wojska i powtarzana co 24 miesiące. Ochronę samych obiektów może dodatkowo dofinansować rządowy Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027–2031 z budżetem przekraczającym 102 mld zł.
Miarą każdego wydatku pozostaje zdolność szpitala do przyjęcia w ciągu doby dwukrotnie większej liczby rannych.
– zaznacza dyrektor WIM.
Równolegle zaplanowano trzystopniowy program szkolenia kadr. W styczniu 2028 r. ruszy dwudniowy kurs podstawowy dla całego personelu medycznego. Pół roku później wystartują szkolenia zaawansowane z chirurgii kontroli obrażeń dla około 5 tys. osób oraz kursy eksperckie dla około tysiąca specjalistów. Do 30 września 2029 r. certyfikat po kursie podstawowym ma uzyskać co najmniej połowa kadry oddziałów zabiegowych, ratunkowych i intensywnej terapii w każdej placówce sieci. Od 2030 r. wynik ten wejdzie na stałe do oceny gotowości szpitala.
Zysk na czas pokoju
Strategia inwestycyjna przejmuje ze stanowiska ekspertów NATO cztery poziomy odpowiedzi systemu. Uruchamiane środki finansują poziom rezerwowy, pozwalający przyjąć rannych bez obniżania standardu opieki, a zasady przejścia na kolejne poziomy trzeba określić jeszcze przed ewentualnym konfliktem.
Już pierwszy z wyższych poziomów zmienia sposób leczenia: sale nadzoru zamieniają się wtedy w stanowiska intensywnej terapii, personel musi obsłużyć więcej łóżek, a szpitale sięgają po sprzęt z rezerw strategicznych. Dalej idące kroki – delegowanie zadań osobom o niższych kwalifikacjach, odraczanie zabiegów czy deeskalację leczenia – eksperci dopuszczają wyłącznie w kryzysie ciężkim albo przedłużonym.
Jeśli konflikt się przeciąga, rozwiązania wprowadzone doraźnie zostają na stałe.
– wskazuje gen. Gielerak. Dodaje, że nakłady na gotowość obronną przyniosą korzyść także w czasie pokoju, bo nowe sale operacyjne i stanowiska intensywnej terapii posłużą na co dzień pacjentom.
Sprzęt da się kupić w niespełna trzy lata. Zespołu chirurgicznego zdolnego operować przy masowym napływie rannych nie dostarczy żaden przetarg, a w dniu, w którym okaże się potrzebny, będzie można go już tylko policzyć.
– kończy ekspert.