Via Carpatia to europejska trasa, która ma połączyć Litwę z Grecją. W Polsce jej kręgosłupem jest droga S19. Między Lublinem a Rzeszowem jeździ się nią od lat. Na południe od Rzeszowa zaczynają się wzgórza, tunele i... kłopoty. Estakada ES-26 jest najbardziej efektownym kawałkiem tej układanki, ale tylko jednym z wielu.
Rekord nad doliną
Według GDDKiA najwyższe filary mają 80 metrów, a pod najwyższą podporą zmieściłaby się niemal cała wyższa wieża krakowskiej Bazyliki Mariackiej.
Obiekt tworzą dwie bliźniacze konstrukcje. Całość ma 1082 metrów długości i 29 metrów szerokości. Najdłuższe z ośmiu przęseł ma 188 metrów rozpiętości. Jezdnię betonowano metodą nawisową, segment po segmencie, bez podpierania od dołu, aż wsporniki z sąsiednich filarów spotkały się nad doliną. Same podpory pochłonęły 51,8 tys. m sześc. betonu i 9250 ton stali.
Umowę na liczący 11,6 km odcinek Babica-Jawornik podpisano z firmą Intercor w lutym 2022 roku. Kontrakt jest wart ponad 1,25 mld zł. Już dwa lata temu drogowcy zapowiadali otwarcie we wrześniu 2026 roku. Wszystko wskazuje na to, że inwestycja się przedłuży. Resort Infrastruktury zapowiada koniec prac na 2027 rok.
Według GDDKiA prace na całym odcinku przekroczyły 80 proc., ale roboty drogowe zbliżają się dopiero do 70 proc. Wykonawca zaczyna teraz drugą jezdnię estakady, w stronę Rzeszowa.
Tunel od północy
Z Rzeszowem odcinek połączy fragment Rzeszów Południe-Babica. Tam powstaje tunel o długości 2255 metrów, pierwsza tego typu konstrukcja na Podkarpaciu. Maszyna TBM nazwana Karpatką przebiła pierwszą nawę później, niż zakładano, bo trafiła na trudną geologię i metan. GDDKiA planuje zakończenie tego odcinka na styczeń 2028 roku.
Za Jawornikiem krajówka
Na południowym końcu nie czeka kolejna ekspresówka. Odcinek kończy się tymczasowym łącznikiem z istniejącą, starą drogą krajową nr 19 w Jaworniku. Dalej, pod górą Kamieniec, ma powstać tunel o długości około 3 km. Umowę na ten 5,2-kilometrowy fragment konsorcjum Gülermak i Budimex podpisało w listopadzie 2024 roku, za około 1,91 mld zł. Wykonawca ma 59 miesięcy, do których nie wlicza się zimowych przerw od grudnia do marca. Według zapowiedzi oznacza to otwarcie w 2031 roku.
Zerwany kontrakt pod Krosnem
Jeszcze dalej na południe sytuacja jest trudniejsza. Już w maju GDDKiA odstąpiła od umowy z Mostostalem Warszawa na odcinek Domaradz-Krosno, wskazując na narastające opóźnienia. Droga miała być gotowa w czerwcu 2026 roku. Mostostal uznaje odstąpienie za bezskuteczne i twierdzi, że umowa wygasła wcześniej. GDDKiA ogłosiła przetarg na dokończenie budowy, a nowy wykonawca dostanie na to 29 miesięcy.
Na cały ciąg od Rzeszowa do granicy w Barwinku rząd zabezpieczył, według resortu infrastruktury, prawie 13 mld zł. Kolejne odcinki mają być oddawane sukcesywnie od 2027 roku.
