Oliwa z oliwek ma świetny PR. Dieta śródziemnomorska, włoskie kuchnie, zdrowe serce — skojarzenia są oczywiste i w dużej mierze zasłużone. Ale jest jeden parametr, w którym oliwa wyraźnie odpada: zawartość kwasu linolowego, czyli kwasu omega-6, który odgrywa kluczową rolę w zdrowiu układu sercowo-naczyniowego. Olej z krokosza barwierskiego zawiera go od 70 do 80 procent składu, podczas gdy w oliwie z oliwek jest go zaledwie kilka procent.
Zapomniana roślina z wielkim potencjałem
Czym jest krokosz barwierski? To roślina o żółto-czerwonych kwiatach, spokrewniona z ostem, uprawiana od starożytności w Azji i na Bliskim Wschodzie. W Europie pojawia się od XVII wieku, ale przez lata kojarzona była głównie z barwieniem tkanin. Niedawno ponownie został odkryty i wrócił do kuchni, a także domowych apteczek i kosmetyczek.
Co konkretnie daje regularne spożywanie oleju z krokosza? Zastąpienie tłuszczów nasyconych kwasami jednonienasyconymi obecnymi w oleju krokoszowym przynosi udokumentowane korzyści zdrowotne: obniżenie stężenia złego cholesterolu LDL i cholesterolu całkowitego oraz podwyższenie stężenia dobrego cholesterolu HDL. W konsekwencji przyczynia się to do poprawy stanu układu sercowo-naczyniowego i zmniejszenia ryzyka zawału serca oraz udaru mózgu.
Olej, który wspiera serce, cukier i odporność
Olej z krokosza ma też udokumentowane działanie w badaniach klinicznych. Według badania przeprowadzonego przez naukowców z Ohio State University i opublikowanego w piśmie „Clinical Nutrition", codzienne spożywanie około dwóch łyżeczek oleju z krokosza przez 16 tygodni poprawiło u kobiet z cukrzycą typu 2 poziom cukru we krwi, wrażliwość na insulinę, poziom dobrego cholesterolu HDL oraz markery stanu zapalnego. Jak podkreśliła Martha Belury, profesor żywienia człowieka i autorka badania, kobiety nie zastępowały nim innych tłuszczów w diecie, tylko go dodawały. To wystarczyło, żeby uzyskać mierzalną poprawę zdrowia.
Olej z krokosza ma też zastosowanie, o którym mało kto wie. Rozpuszcza się w nim witaminę D3. Olej z krokosza barwierskiego przyspiesza proces jej wchłaniania w układzie pokarmowym, zwiększając przyswajalność i efektywność działania. Dlatego właśnie tak wiele suplementów z witaminą D3 zawiera go w składzie.
Nie nadaje się do smażenia
Jak stosować? Przyjmuje się, że dziennie powinno się spożywać od jednej do trzech łyżeczek oleju z krokosza. Można go dodawać do sałatek, surówek, twarogu, jogurtów, owsianki lub do zrobienia domowego majonezu. Sprawdza się też na kanapki zamiast masła i margaryny. Jedna ważna zasada - olej z krokosza nie nadaje się do smażenia, bo w wysokiej temperaturze traci swoje właściwości.
Oliwa z oliwek nadal jest doskonałym tłuszczem i nie ma powodu, żeby z niej rezygnować. Ale warto wiedzieć, że na półce obok stoi olej, który w kilku konkretnych aspektach robi dla organizmu więcej, a przy tym jest znacznie tańszy. Czasem naprawdę nie trzeba szukać daleko.
