Scenariusz przedstawienia powstał na podstawie fragmentów książki Ursuli K. Le Guin "Always coming home" z 1985 r. w tłumaczeniu Łukasza Wojtyski. Wykorzystano też cytaty z książki Naomi Oreskes i Erika M. Conwaya "Upadek cywilizacji zachodniej. Spojrzenie z przyszłości".
Akcja spektaklu rozgrywa się w odległej przyszłości. Nie jesteśmy w stanie określić, czy to jest za 5 000 lat, czy za 50 000 lat. Ursula Le Guin, zapytana o to przez japońskiego tłumacza, odpowiedziała, że "akcja toczy się 50 000 lat po upadku współczesnej cywilizacji, ale widziana jest z perspektywy ośmioletniego dziecka"
- wyjaśniła Magdalena Szpecht. "To niedopowiedziana tajemnica, która ma pozostać nierozwiązana" - dodała.
Reżyser przedstawienia zwróciła uwagę, że miejsce akcji znajduje się w Ameryce Północnej.
To jest Dolina Na w północnej Kalifornii, która była takim miejscem, gdzie autorka "Wracać wciąż do domu" spędzała wszystkie swoje wakacje jako mała dziewczynka
- wyjaśniła.
"Le Guin, kiedy wyobrażała sobie przyszłość, chciała posunąć się nieco dalej niż zwykłe opowieści science-fiction, które skupiają się na technologii i dystopijnych wizjach" - powiedział tłumacz i dramaturg spektaklu Łukasz Wojtysko.
"Stworzyła alternatywną rzeczywistość, która opowiada o naszej współczesności, ale jest to moment, gdy te wszystkie najgorsze rzeczy się już wydarzyły. Natura okazała się mocniejsza niż człowiek. Odrodziła się, a ludzie żyją w społecznościach, które nie mają struktur państwowych, ani czegoś, co przypominałoby współczesne rządy"
- mówił.
"To społeczeństwa, które można by określić jako anarchistyczno-taoistyczne, gdzie nie ma władzy, nie istnieje zwierzchnictwo, a każdy członek społeczności czuje się wpleciony w tę strukturę. Czuje się odpowiedzialny i odczuwa rodzaj zobowiązania wobec innych współobywateli" - podkreślił Wojtysko.
Szpecht wyjaśniła, że bohaterką spektaklu jest Mówiący Kamień, córka ojca z ludu Kondor i matki z plemienia Kesh. "Obserwujemy bohaterkę w trakcie jej dojrzewania. Właściwie cała opowieść jest retrospekcją. Nasza bohaterka jest już dojrzałą kobietą, która przyjmuje imię Mówiący Kamień, ponieważ nigdzie już nie musi podróżować, donikąd zdążać. Może spokojnie opowiedzieć historię swojego życia" - mówiła.
"Razem z nią cofamy się w tej opowieści do jej dzieciństwa i do jej pierwszego spotkania z ojcem; fascynacji nim i jego ludem, młodzieńczego buntu przeciw ludowi Kesh. Później podążamy za nią do kraju ojca"
- powiedziała Szpecht. "Pod wpływem tych rozmaitych doświadczeń i odkrywania bardzo głębokich różnic kulturowych kształtuje się tożsamość bohaterki, która decyduje się uciec od ludu Kondor i ryzykując życie - powrócić do kraju swojej matki" - mówiła.
"To historia o tym, co dzieje się po zniknięciu współczesnej cywilizacji, setki lat po katastrofie klimatycznej. Zamiast pokazywać wizję zaawansowanej technologicznie przyszłości, w której dochodzi do zderzenia największych ludzkich osiągnięć i naszych najgorszych instynktów, twórcy sięgają dalej, przenosząc się w czasie aż do momentu, kiedy ludzie ponownie żyją blisko natury. Poznajemy społeczeństwo, w którym najważniejszą rolę odgrywa wspólnotowość i pozbawiona hierarchii więź z otaczającym światem" - czytamy na stronie TR.
"Bohaterka spektaklu, kobieta o imieniu Stone Telling (po polsku Mówiący Kamień) ma podwójną tożsamość - jest przedstawicielką dwóch plemion - ludu Kesh i ludu Kondora. Zafascynowane wizją rozwoju plemię Kondorów nie boi się konfliktów z innymi społecznościami. Ludzie Kesh natomiast są niechętni wobec postępu technologicznego, pozostają w duchowej więzi z naturą, a w ich języku brać i dawać znaczy to samo" - napisano w zapowiedzi spektaklu.
Za scenariusz, dramaturgię i tłumaczenie odpowiada Łukasz Wojtysko. Redakcji tekstu dokonał Mateusz Borowski. Za kostiumy, scenografię i reżyserię świateł odpowiada Michał Korchowiec. Muzyka - Krzysztof Kaliski. Choreografię opracował Paweł Sakowicz. Wideo zrealizował Ryohei Tomita.
Występują: Małgorzata Biela, Sara Celler-Jezierska, Dobromir Dymecki, Monika Frajczyk, Mateusz Górski i Paweł Smagała.
Spektakl "Wracać wciąż do domu" to koprodukcja Festival/Tokyo, TR Warszawa oraz Instytutu Adama Mickiewicza. Premiera wersji japońskiej przedstawienia, w ramach obchodów 100-lecia polsko-japońskich stosunków dyplomatycznych, odbyła się 8 listopada 2019 r. podczas Festival/Tokyo w Japonii. Idea projektu prezentowana była również w lutym 2019 r. na TPAM – Performing Arts Meeting w Jokohamie.
Przedstawienie ma dwie wersje obsadowe - polsko-japońską (prezentowaną w Tokio) i polską, która występować będzie w siedzibie TR Warszawa.
Premiera - 6 marca o godz. 19 w TR Warszawa. Kolejne przedstawienia - 7-8 i 13-15 marca br.
