Zegar Zagłady najbliżej północy w historii
Koncepcja symbolicznego Zegara Zagłady, mającego ostrzegać o egzystencjalnych zagrożeniach dla ludzkości, powstała w 1947 r. w czasopiśmie „Bulletin of the Atomic Scientists”. Miało to miejsce dwa lata po użyciu broni atomowej przez Stany Zjednoczone przeciwko Japonii.
„Ludzkość nie poczyniła wystarczających postępów w walce z kluczowymi zagrożeniami, które dotyczą nas wszystkich” – powiedziała Alexandra Bell, prezes i dyrektor generalny „Bulletin of the Atomic Scientists”.
„Narastają zagrożenia, na jakie narażona jest ludzkość ze strony broni jądrowej, zmian klimatycznych i przełomowych technologii. Liczy się każda sekunda, czasu mamy coraz mniej”
– dodała Bell.
W ubiegłym roku zegar wskazywał 89 sekund przed północą.
Rosnące zagrożenia i niebezpieczeństwa światowe
Daniel Holz, przewodniczący rady ds. nauki i bezpieczeństwa w „Bulletin”, która co roku ustala godzinę zegara, zaznaczył, że w ciągu ostatniego roku największe światowe mocarstwa stały się bardziej agresywne, wrogie i nacjonalistyczne. Holz przypomniał też, że wygasa traktat o zbrojeniach strategicznych USA-Rosja zawarty w 2010 r. – podała stacja CBS.
„Po raz pierwszy od ponad pół wieku nic nie powstrzyma niekontrolowanego wyścigu zbrojeń nuklearnych” – powiedział Holz. Dodał, że poziom dwutlenku węgla w atmosferze i globalny poziom mórz osiągnęły rekordowe wartości. – „Susze, pożary, powodzie i burze stają się coraz bardziej intensywne i nieprzewidywalne, a sytuacja będzie się tylko pogarszać” – przewiduje ekspert.
Holz ostrzegł też przed wyścigiem w dziedzinie sztucznej inteligencji. – „Sztuczna inteligencja dodatkowo potęguje dezinformację, co jeszcze bardziej utrudnia przeciwdziałanie wszystkim innym zagrożeniom, które bierzemy pod uwagę” – zauważył. Wyraził również obawy wobec „rosnącego wzrostu nacjonalistycznych autokracji” i dodał: – „Jeśli świat podzieli się na ‘my kontra oni’, czyli będziemy mieli do czynienia z grą o sumie zerowej, wzrośnie prawdopodobieństwo, że wszyscy przegramy”. Holz wspomniał też o „erozji praw konstytucyjnych obywateli amerykańskich”.
Czy można cofnąć wskazówki zegara?
Bell podkreśla, że zagrożenia, które wpływają na ustawienie zegara, da się rozwiązać, ale wymaga to współpracy ludzi. – „Za każdym razem, gdy udawało nam się cofnąć wskazówki zegara, działo się tak dzięki naukowcom i ekspertom, starającym się znaleźć rozwiązania, oraz społeczeństwu, które domagało się podjęcia działań” – przypomniała.
Najdalej od północy zegar znajdował się w 1991 r., kiedy wskazówki ustawiono na 17 minut przed północą po zakończeniu zimnej wojny i podpisaniu traktatu o redukcji arsenałów nuklearnych między ZSRR a USA.
W ostatnich latach zegar coraz bardziej ostrzegał, że czasu dla ludzkości pozostaje niewiele. W 2023 r. wskazówki przesunięto na 90 sekund przed północą, głównie z powodu zagrożeń związanych z inwazją Rosji na Ukrainę. W 2025 r. przesunięto je o sekundę. „Pomimo niewątpliwych oznak niebezpieczeństwa, przywódcy państw i ich społeczeństwa nie podjęli działań niezbędnych do zmiany kursu” – oświadczyli naukowcy z „Bulletin of the Atomic Scientists”.
