- Powstanie listopadowe było jednym z wspólnych zrywów narodowościowych w historii Polski i Litwy. Wymierzone było przeciwko największej potędze militarnej ówczesnej Europy. Trwało tylko 10 miesięcy i zakończyło się klęską. Stało się jednak symbolem marzeń naszych narodów o wolność. Polaków i Litwinów jednoczyła wspólna walka o odzyskanie niepodległości - powiedział ambasador Polski w Wilnie Janusz Skolimowski.
- Wydarzenia tamtych dni pozwalają uświadomić znaczenie sąsiedztwa Litwinów i Polaków. Przypominają, jak ważna jest jednoczenie się w obliczu wspólnego zagrożenia - powiedziała minister ochrony kraju Rasa Juknevicziene.
Pomnik upamiętniający powstanie listopadowe został wzniesiony w Wilnie przed dziesięciu laty, z okazji 170. rocznicy bitwy o Wilno, która odbyła się 19 czerwca 1831 roku.
Pomnik ma formę krzyża z szerokimi ramionami, spoczywającego na pochyłym postumencie. Umieszczone są na nim tablice w dwóch językach - litewski i polskim - z informacją o samym wydarzeniu i jego ofiarach. Na samym krzyżu jest wybita data bitwy i hasło powstańcze również w dwóch językach „Za naszą i waszą wolność”.
Pomnik został wzniesiony 19 czerwca 2001 roku u podnóża Wzgórza Ponarskiego w miejscu, gdzie stoczono bitwę między oddziałami powstańczymi pod dowództwem Antoniego Giełguda i Dezyderego Adama Chłapowskiego i armią carską.
W bitwie o Wilno po stronie polskiej uczestniczyło 15 tys. ludzi, a po stronie przeciwnika 22 tys. Bitwę wygrali Rosjanie, nie dopuszczając do zajęcia Wilna przez wojska polskie i zadając im straty znacznie większe od własnych.
