Sąd pierwszej instancji przychylił się do wniosku mężczyzn i nakazał przywrócić ich do pracy. W procesie apelacyjnym ratownicy medyczni wnieśli o zmianę powództwa i nakazanie pracodawcy wypłacenia im odszkodowania w formie trzymiesięcznej pensji.
Sprawa dotyczy trzech pracowników ze Świętokrzyskiego Centrum Ratownictwa Medycznego i Transportu Sanitarnego (ŚCRMiTS) w Kielcach, którzy tuż przed świętami Bożego Narodzenia w 2017 r. zostali dyscyplinarnie zwolnieni z pracy. Dyrektor instytucji Marta Solnica tłumaczyła, że umowy z mężczyznami zostały rozwiązane ze względu na "ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i rażące naruszenie zasady zaufania oraz lojalności w stosunkach pracowniczych".
Podobne wypowiedzenia dwaj kolejni ratownicy medyczni otrzymali na początku stycznia 2018 r. – w ich sprawie prowadzone jest oddzielne postępowanie.
W przesłanym oświadczeniu dyrektor Solnica wyjaśniła, że "w listopadzie 2017 r. do Ministerstwa Zdrowia, wojewody, marszałka oraz NFZ wpłynęły anonimy, w których postawiono dyrekcji pogotowia zarzuty niemające nic wspólnego z prawdą, o tak dużej wadze, że uznałam je za znieważenie funkcjonariusza publicznego podczas pełnienia czynności służbowych".
W sądzie pierwszej instancji dyrektor Solnica przyznała, że działania mające ją zdyskredytować – w związku z m.in. kończącym się jej kontraktem i zbliżającym się konkursem na dyrektora Świętokrzyskiego Centrum Ratownictwa Medycznego i Transportu Sanitarnego – zdarzały się dużo wcześniej, jednak znacząco nasiliły się po utworzeniu przez grupę ratowników nowego związku zawodowego. Jego członkowie wyrazili niezadowolenie z obniżenia płac. Jak mówili zwolnieni ratownicy, w lipcu i sierpniu 2017 r. ich wynagrodzenie zmalało o około 400 zł.
Dyrektor pogotowia wyjaśniła, że zmiany płac wynikały z wprowadzenia przepisu o minimalnych wynagrodzeniach pracowników medycznych, jednak te różnice nie są aż tak znaczne – m.in. z 20 do 10 proc. trzeba było obniżyć premię uznaniową. Zaznaczyła, że dotychczas przez około cztery lata ratownicy otrzymywali zawyżone płace za pracę nocną.
Solnica przekazała, że 19 grudnia 2017 r. anonimowo otrzymała w kopercie zdjęcia z portalu społecznościowego, gdzie mężczyźni "w sposób obraźliwy wypowiadali się na temat działań dyrekcji" i szkalowali imię dyrektor. Dodała, że późniejsze jej ustalenia potwierdziły tę informację.
Zwolnieni ratownicy zapewniali, że żadnych anonimów nie wysyłali, a wszystkie pisma, które przekazali m.in. do wojewody i marszałka, zawierały podpis nowopowstałego związku. "Wysyłaliśmy pisma dotyczące. sytuacji finansowej i obniżenia płac, podpisane jako Polski Związek Ratowników Medycznych Świętokrzyskiego Centrum Ratownictwa Medycznego i Transportu Sanitarnego" – zeznał jeden ze zwolnionych ratowników Jakub Kasiński.
Drugi z mężczyzn Sebastian Wosik zapewnił, że żadne wpisy w Internecie nie były upubliczniane i prowadzone były w zamkniętej grupie, gdzie ratownicy komentowali jedynie sytuację płacową oraz wymieniali się grafikami. "Tylko o tym rozmawialiśmy" – zapewnił.
W grudniu ub.r. sąd pierwszej instancji nakazał przywrócić do pracy zwolnionych ratowników, uzasadniając, że zastosowanie art. 52 kodeksu pracy (dot. rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika) niesie dla pracowników poważne konsekwencje, dlatego pracodawca, korzystając z tego rozwiązania, powinien skonkretyzować zarzuty, jakie legły u podstaw podjęcia takiej decyzji – m.in. muszą być one dla pracownika jasne i związane z bardzo konkretnym zdarzeniem, nadto muszą być spełnione kryteria dotyczące stosunku psychicznego pracowników do tego, co zrobili przeciwko pracodawcy, musi to być pewnego rodzaju premedytacja, złośliwość i duże natężenie złej woli.
W uzasadnieniu wyroku podkreślono również, że to "nie sama obawa, subiektywne przeczucie o grożącej szkodzie decyduje o jej istnieniu, ona ma być realna i wykazana dowodami". "Tym obowiązkom, w ocenie sądu, pracodawca nie sprostał, a ciężar dowodu tych okoliczności spoczywa na pracodawcy" – zaznaczył sąd.
Podczas ogłoszenia wyroku w procesie apelacyjnym sędzia Iwona Michalak podkreśliła, że po zmianach w 2017 r. wynagrodzenie zasadnicze ratowników medycznych zostało zwiększone o 200 zł, ale jednocześnie zmniejszono im wysokość dodatku tzw. pogotowianego, "co dało asumpt do dyskusji odnośnie wysokości wynagrodzenia". "W żadnym razie nie można uznać powyższego za działania podważające kompetencje pracodawcy, nawet jeżeli w odczuciu pracodawcy miały taki charakter" – powiedziała sędzia.
Zaznaczyła, że pracownikowi przysługuje prawo do krytyki działań pracodawcy, co wynika z konstytucyjnie gwarantowanej wolności wypowiedzi, której nie można wyłączyć lub ograniczyć w drodze umowy o pracę. "Pracodawca nie może zatem domagać się od pracownika bezkrytycznego przyjmowania wszelkich jego poleceń lub tolerowania działań czy zaniechań, w szczególności szkodliwych z punktu widzenia interesu społecznego" – argumentowała sędzia dodając, że oczywiście pracownik musi liczyć się z konsekwencjami prawnymi w przypadku przekroczenia granic krytyki, co jednak w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
