„Pozycja naukowa będzie opowiadała o losach mieszkańców, którzy podczas II wojny światowej walczyli na froncie zachodnim, głównie w Anglii i Szkocji, a także południowym, m.in. pod Monte Cassino. (…) Mam nadzieję, że będzie to punkt wyjścia do przeprowadzenia w przyszłości badań i stworzenia formy leksykonu czy informatora o osobach, które były zaangażowane w walkę”
– powiedziała Mleczko.
Dyrektor Muzeum zaapelowała, aby z placówką skontaktowały się osoby, które chciałyby się podzielić wspomnieniami lub pamiątkami rodzinnymi.
Mleczko dodała, że będzie to druga publikacja, która ukaże się nakładem powstającego w Oświęcimiu Muzeum. Poprzednia - „Topografia pamięci. Miejsca pamięci o ofiarach Auschwitz i bohaterach ruchu oporu w latach 1939-1945 znajdujące się na Ziemi Oświęcimskiej”, miała premierę w marcu br. Jej autorem jest dr Andrzej Strzelecki, który przez wiele lat był związany z Muzeum Auschwitz.
Muzeum Pamięci Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej poświęcone będzie tym, którzy nieśli pomoc więźniom niemieckiego obozu Auschwitz - mieszkańcom Oświęcimia i okolicy oraz polskiemu ruchowi oporu. Historycy z Muzeum Auschwitz ustalili ok. 1,2 tys. nazwisk osób, które pomagały więźniom. Na terenie przyobozowym działał też ruch oporu, a szczególnie oddział partyzancki Armii Krajowej „Sosienki” pod dowództwem mjr. Jana Wawrzyczka.
List intencyjny w sprawie utworzenia Muzeum podpisali 14 czerwca 2017 r. podczas uroczystości pierwszej deportacji Polaków do niemieckiego obozu Auschwitz wicepremier prof. Piotr Gliński i ówczesny starosta oświęcimski Zbigniew Starzec. Rok później wiceminister kultury Jarosław Sellin zawarł ze starostwem umowę w sprawie finansowania instytucji.
Siedzibą placówki będzie budynek zwany Lagerhaus, który jest położony ok. 200 m od byłego niemieckiego obozu Auschwitz. Podczas okupacji były w nim m.in. magazyny dla obozowej załogi SS.
Dorota Mleczko poinformowała, że trwają już uzgodnienia z małopolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków odnośnie zatwierdzenia koncepcji architektonicznej budynku. „Uzyskanie akceptacji pozwoli na przygotowywanie dokumentacji projektowej do remontu. Jeżeli w zakładanym terminie pozyskamy wszystkie potrzebne zgody i pozwolenia do projektu budowlanego i wykonawczego, to na przełomie 2019 i 2020 r. ogłoszony zostanie przetarg na prace remontowe i modernizacyjne obiektu” – wyjaśniła.
Dyrektor placówki powiedziała również, że trwają prace nad scenariuszem wystawy. „W formie ramowej został on już zaakceptowany przez dyrekcję muzeum i zarząd powiatu. (…) Obecnie jest on uszczegóławiany” – zaznaczyła.
Muzeum ma być gotowe do końca 2021 r. Otwarcie jest planowane na 27 stycznia 2022 r., w 77. rocznicę wyzwolenia KL Auschwitz.
