Legnica, a właściwie Dobre Pole, które znajduje się niedaleko miasta budzi dwa skojarzenia. Pierwsze, bliższe naszym czasom, to pamięć stacjonujących tu wojsk sowieckich. Drugie jest o wiele wieków wcześniejsze — wiąże się z bitwą na Dobrym Polu pod Legnicą, w 1241 roku. Henryk Pobożny bił się tu z nawałą mongolską, stawiając czoło iście piekielnej armii i ginąc męczeńską śmiercią w obozie mongolskim. Trwają obecnie przygotowania do procesu beatyfikacyjnego księcia.
Oba te dziejowe okresy, tak sobie dalekie, tak zupełnie inne, mają pewną nić, która je wiąże — i w jednym i w drugim wypadku zagrożona była zachodnia, chrześcijańska cywilizacja, zagrożona była europejska kultura. Świat ustanowiony na fundamentach jeszcze greckich i łacińskich, wyrastający z korzeni judeochrześcijańskich, zagrożony był zalewem wschodniej barbarii. W wieku XIII była to barbaria mongolska, zaś w wieku XX barbaria bolszewicka, sowiecka. Ci, którzy stawiali jej opór, bijąc się z Mongołami czy bijąc się z bolszewikami w roku 1920, w istocie rzeczy bronili nie tylko ziem polskich (jakkolwiek różnie je definiujemy w odniesieniu do średniowiecza i epok późniejszych), ale także całego świata Zachodu, świata Chrystusowego.
Będąc wiernym tym właśnie wartościom Henryk Pobożny ruszył na starcie z Tatarami. Odmówił oddania hołdu księciu mongolskiemu. Nie zaparł się wiary. Został za to zamordowany przez Tatarów.
Profesor Andrzej Nowak to historyk najwyższej próby, najwyższej rangi. Nie tylko przez rozległe, znakomite dokonania naukowe, szereg prac i publikacji, z których chyba swego rodzaju opus magnum stanowią „Dzieje Polski”, ale także przez niezwykłą umiejętność takiego ujmowania polskiej historii, by owo ujęcie było nie tylko elaboracją czysto naukową, na najwyższym poziomie dokonywaną, ale także by stanowiło ono fundament, zwornik, narzędzie, przy pomocy którego można budować poczucie polskiej wspólnotowości.
Ta nasza polska wspólnota wzrastała na takich wartościach jak — umiłowanie Wolności, Godności Człowieka, Miłości Ojczyzny, Odpowiedzialności za współbraci, trwaniu w wierze katolickiej, w wierze przodków, Tolerancji, Odwadze i wreszcie postępowania w zgodzie z Sumieniem i z nakazami Honoru.
Cieszę się, że to właśnie profesor Andrzej Nowak, który o tych wartościach pisze, które swoim dziełem historyka krzewi, będzie pierwszym laureatem nagrody im. Henryka Pobożnego, wręczonym właśnie dzisiaj, w Legnicy, przez przedstawicieli Stowarzyszenia Sióstr i Braci im. Henryka Pobożnego i Księżnej Anny Śląskiej.
