Ekspozycję przygotowało Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie. Wystawa przedstawia zarys dziejów najpotężniejszego z plemion pruskich w świetle odkryć archeologicznych i najnowszych ustaleń historyków. Składają się na nią zarówno plansze z informacjami o Jaćwingach, jak i liczne zabytki, wśród nich jaćwieskie ozdoby i broń, pochodzące ze zbiorów Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie, Muzeum Okręgowego w Suwałkach i z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie.
Dr Marcin Engel z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie powiedział, że Jaćwingowie na kartach historii zapisali się jako lud rozbójniczy.
"Według historii Jaćwingowie byli plemieniem rozbójników konnych, którzy żyli z grabieży chrześcijańskim krajów. Atakowali bardzo głęboko na terenie Polski, Ruś Halicką i zmagali się z krzyżakami. Wojownicy szybko uderzali i znikali z dobytkiem, niewolnikami, z bydłem i z końmi"
– powiedział dr Engel.
Historycy informują, że jaćwiescy konni wojownicy we wczesnym średniowieczu sieli postrach wśród swoich sąsiadów, zapisując się na kartach kronik i dokumentów z epoki. Jednak klęska Jaćwingów, wyludnienie i podział zajmowanego przez nich terenu doprowadziły do zapomnienia o tym walecznym plemieniu.
Kilkadziesiąt lat temu archeolodzy zaczęli odkrywać zapomniany wojowniczy lud jaćwieski. Najnowsze odkrycia archeologiczne w Szurpiłach, Skomacku Wielkim i w innych ważnych ośrodkach wczesnośredniowiecznej Jaćwieży potwierdzają militarny charakter kultury tego ludu.
Także Suwalszczyzna została po drugiej wojnie światowej przebadana przez archeologów. W latach 1955-1966 pojawiła się koło. Suwałk Kompleksowa Ekspedycja Jaćwieska.
We wsi Szwajcaria odkryli oni cmentarz z okresu rzymskiego i wędrówek ludów. Obecnie jest to rezerwat archeologiczny zajmujący ok. 4 hektary. W Szwajcarii od ponad 20 lat odbywa się Jaćwieski Festyn Archeologiczny.
Jaćwingowie przywędrowali na tereny dzisiejszej Suwalszczyzny około V wieku p.n.e. Był to lud wojowniczy, blisko spokrewniony z Prusakami i Litwinami. Jaćwingów podbił we wczesnym średniowieczu zakon krzyżacki.
