Monument powstał na Ukrainie, został ustawiony w pobliżu byłego obozu na Majdanku. Ma być uroczyście odsłonięty po zakończeniu pandemii.
Podczas sesji rady miasta Lublin przedstawiciele komitetu budowy pomnika symbolicznie przekazali go społeczności miasta. "Jest symbolicznym, że pomnik stanie w miejscu, które znajduje się w pobliżu obozu koncentracyjnego na Majdanku, w którym 77 lat temu Emilian Kowcz zakończył swój żywot. Mam nadzieję, że już niedługo uda nam się pokonać lęk i ograniczenia związane z globalną sytuacją pandemii i będzie można w otoczeniu najwyższych władz państwowych Polski i Ukrainy odsłonić pomnik" – powiedział przewodniczący komitetu upamiętnienia ks. Emiliana Kowcza, były wicepremier Ukrainy, Iwan Wasiunyk.
Prezydent Lublina Krzysztof Żuk podkreślił, że postać ks. Kowcza jest symboliczna, stał się on bowiem bohaterem trudnych czasów II wojny światowej.
Zaznaczył, że postać ks. Kowcza łączy społeczeństwa Polski i Ukrainy.
Autorami pomnika są ukraińscy artyści Aleksander Diaczenko i Marta Diaczenko. Granitowy monument przedstawia postać ks. Kowcza. Na pomniku wyryto w trzech językach, po polsku, ukraińsku i hebrajsku, fragment listu, który ks. Kowcz napisał z obozu do swojej rodziny. Prosił w nim, aby nie podejmowali wysiłków w celu jego uwolnienia. "Wszyscy jesteśmy tu równi: Polacy, Żydzi, Ukraińcy, Rosjanie, Łotysze czy Estończycy. Jestem tu teraz jedynym kapłanem… Tutaj widzę Boga - Boga, który jest Jeden dla wszystkich nas, bez względu na nasze religijne odmienności" – wyryto m.in. na pomniku.
Ks. Emilian Kowcz przed wojną był wiele lat proboszczem parafii Przemyślany koło Lwowa. W czasie niemieckiej okupacji pomagał Polakom, Ukraińcom i Żydom. Ratował Żydów, odwiedzał ich w getcie. W 1942 r. został osadzony w obozie koncentracyjnym na Majdanku, gdzie pełnił posługę duszpasterską wśród współwięźniów różnej wiary i narodowości. Wbrew zakazom spowiadał, udzielał komunii świętej i ostatniego namaszczenia, potajemnie odprawiał msze. Zmarł w obozie 25 marca 1944 r. Został beatyfikowany przez Jana Pawła II w 2001 r. we Lwowie.