W piątek dobiegł końca pierwszy etap badań w tatrzańskiej jaskini na zboczach Kobylego Wierchu w Tatrach Bielskich na Słowacji.
"Jest to odkrycie przełomowe, dlatego, że na temat zasiedlenia Tatr nasza wiedza do tej pory nie sięgała głębokich pradziejów. To odkrycie z okresu paleolitu, z czasów starszej epoki kamienia. Tutaj miało miejsce obozowisko albo miejsce obrzędowe. Zasiedlali je ludzie należący do kultury magdaleńskiej, dobrze znanej z terenów Francji, Szwajcarii, Hiszpanii, Niemiec, Czech, Moraw czy Belgii, a także terenów południowej Polski. Do tej epoki należeli ludzie, którzy tworzyli sztukę, np. bardzo piękne sanktuaria jaskiniowe. Najbardziej znana z tych czasów jest np. grota z Lascaux”
– wyjaśniał prof. Valde-Nowak.
Dodał on, że odkryć kultury magdaleńskiej na terenie Słowacji do niedawna nie było w ogóle. Archeolodzy przeprowadzili badania interdyscyplinarne. Zostały pobrane próby geologiczne i faunistyczne.
„Będziemy mieli duży wzgląd w środowisko u schyłku plejstocenu. To jest dość zaskakująca sytuacja dla archeologów polskich i słowackich, a także dla speleologów. Odkrycie pokazuje, że w różnych jaskiniach w masywie tatrzańskim można się spodziewać właściwie wszystkiego. Znalezione artefakty dowodzą, że było tu osadnictwo sprzed 15 tys. lat. Możemy także stwierdzić, że znaleziska stanowią dowód wymiany i są dowodem kontaktów z innymi ludami na terenie Europy”
– mówił prof. Valde-Nowak.
Oprócz dużej serii artefaktów kamiennych jak ostrza, archeolodzy odkryli narzędzie z kości. Jak wyjaśnił prof. Valde-Nowak, jest to pięknie obrobiona, delikatna igła. W jaskini odkryto także miejsce po palenisku, które mogło mieć funkcję obrzędową. Docelowo artefakty będą zdeponowane w Instytucie Archeologii Słowackiej Akademii Nauk w Nitrze.
Archeolog Słowackiej Akademii Nauk Marian Sojak powiedział, że jaskinia została spenetrowana w grudniu 2018 r. i słowaccy archeolodzy skontaktowali się z prof. Valde-Nowakiem, z którym wcześniej robili badania na terenie Słowacji.
„W marcu bieżącego roku odwiedziliśmy tę jaskinię i postanowiliśmy, że ją przebadamy. Prace zaczęły się 8 lipca. To pierwszy etap naszych prac, które będziemy kontynuować. To jest pierwsze odkrycie, że w tatrzańskich jaskiniach żyli ludzie przed tysiącami lat. Do tej pory nie mieliśmy takiej wiedzy. To nie jest epizodyczne osiedlenie się w jaskiniach dlatego, że znaleźliśmy tu wiele artefaktów”
– powiedział archeolog.
Wyjaśnił on, że surowce użyte do stworzenia znalezionych narzędzi pochodzą z różnych rejonów Europy, co dowodzi, że ludzie bytujący w tej grocie znali różne szlaki i wymianę towarów. Są to surowce przyniesione z obszaru Polski, jak np. krzemień jurajski z okolic Krakowa oraz minerały z Moraw czy środkowej Słowacji. Przy dawnym ognisku odkrytym w jamie znaleziono dużo kości, których próbki zostały wysłane do laboratorium w Poznaniu.
„Teraz otwierają nam się nowe horyzonty. Po tym bogatym znalezisku możemy przypuszczać, że w innych tatrzańskich jaskiniach było życie przed tysiącami lat” – mówił archeolog Marian Sojak.
Prace w tatrzańskiej jaskini realizowane są w ramach projektu „Paleolityczne miejsce obrzędowe w Jaskini w Obłazowej” finansowanego z grantu Narodowego Centrum Nauki.
