Prezydent: terror nazistowski nie złamał ducha wolności

Obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków Ratujących Żydów w Toruniu rozpoczęły się od mszy świętej w Sanktuarium NMP Gwiazdy Nowej Ewangelizacji i św. Jana Pawła II.

"W czasie drugiej wojny światowej również pojawiły się rozpalone piece – piece nienawiści i piece pogardy, których wspomnienia nadal wyciskają łzy i rozpacz. W postawie okrutnego władcy Nabuchodonozora i w postawie Hitlera jest sporo niechlubnych podobieństw"

- mówił bp toruński Wiesław Śmigiel.

O. Tadeusz Rydzyk wskazał, że "słowa uczą, a pociągają przykłady". "Trzeba dawać dobry przykład" - podkreślił.

Następnie w kaplicy pamięci odsłonięto i poświęcono kolejne tablice z 26 nazwiskami Polaków, którzy ponieśli śmierć, ratując Żydów.

W obchodach zorganizowanych przez ojców redemptorystów uczestniczyli w Toruniu m.in. prezes IPN dr Jarosław Szarek, sekretarz stanu i pełnomocnik rządu ds. Polonii i Polaków za Granicą Jan Dziedziczak, a także prezydencki minister Adam Kwiatkowski i były minister rolnictwa Jan Krzysztof Ardanowski.

- wskazał prezydent w liście odczytanym przez Adama Kwiatkowskiego.

Dodał, że Polacy działali w warunkach, które nie miały precedensu w całej okupowanej przez hitlerowców Europie. "Jedynie na naszych ziemiach za ratowanie skazanych na masową zagładę groziła natychmiastowa śmierć. Terror nazistowski nie złamał jednak ducha wolności i morale naszego narodu" - napisał prezydent Duda.

Jego zdaniem toruńska Kaplica Pamięci Męczenników Polskich, w której uwiecznione zostają imiona i nazwiska Polaków - ofiar zbrodni niemieckich zabitych za to, że nieśli wsparcie i ocalenie mordowanym Żydom - znajduje szczególne miejsce w dziele pamięci.

- napisał Duda.

Wicepremier Jacek Sasin powiedział w nagraniu zaprezentowanym podczas uroczystości, że najtragiczniejszy czas polskiej historii - jakim była II wojna światowa - był również okresem wielkiego heroizmu i bohaterstwa. "Dzięki setkom tysięcy Polaków, którzy nie baczyli na grożącą im i ich rodzinom karę śmierci, wojnę w ukryciu przeżyło 30-40 tysięcy polskich Żydów" - zauważył wicepremier.

Szef IPN zwrócił uwagę, że coraz częściej wobec Polski, która była pierwszą ofiarą totalitaryzmu niemieckiego i sowieckiego, kierowane są bezczelne kłamstwa.

"Dzięki takim miejscom, dzięki takim inicjatywom nie można już kłamać. To prawda zwycięża i ona zwycięży tak jak ci ludzie, którzy zapłacili życiem za tą uniwersalną prawdę, że zło, chociażby za nim stały największe potęgi, nigdy nie zwycięży dobra tkwiącego w człowieku"

- wskazał Szarek.

Minister Dziedziczak podkreślił, że w pomaganie Żydom musiało być zaangażowanych setki tysięcy, a nawet ponad milion Polaków. "Polska była areną niewyobrażalnego niemieckiego i sowieckiego bestialstwa. Mimo tego na okupowanych przez tyranów ziemiach zwyciężyło człowieczeństwo. Miało to oczywiście związek z chrześcijańską tożsamością Polaków" - ocenił Dziedziczak.

Zdaniem posła Ardanowskiego, od lat zaangażowano w dbanie o pamięć o bohaterach polskiej historii, dziś przypominani są ci, którzy dali świadectwo swojego człowieczeństwa. "Jesteśmy z nich dumni. My - Polacy - jesteśmy z nich dumni. Nie możemy dopuścić, by ocena zachowania Polaków w czasie II wojny światowej została zakłamana" - powiedział Ardanowski.

Dzień Pamięci Polaków Ratujących Żydów, który z inicjatywy prezydenta Andrzeja Dudy został w 2018 r. ustanowiony przez parlament, jest wyrazem czci dla wszystkich obywateli polskich – niezależnie od narodowości – którzy pomagali Żydom poddanym ludobójczej eksterminacji przez niemieckich okupantów.

Wybór daty nawiązuje do dnia, w którym Niemcy zamordowali w Markowej (dzisiejsze województwo podkarpackie) rodzinę Ulmów. 24 marca 1944 r. życie stracili Józef Ulma, jego ciężarna żona Wiktoria, ich szóstka małoletnich dzieci, a także ośmioro ukrywanych przez polską rodzinę Żydów z rodzin Didnerów, Grünfeldów i Goldmanów.