Prace nad projektem były prowadzone w resorcie sprawiedliwości od wielu miesięcy. W maju zeszłego roku minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro przekonywał, że jest bardzo potrzebne w Polsce powołanie odrębnej, skutecznej ścieżki pociągnięcia do odpowiedzialności karnej "bytów, podmiotów prawnych, które zarabiają ogromne pieniądze, a z reguły (...) nie ponoszą z tego tytułu żadnych realnych konsekwencji".
"Wykorzystywanie firmy do oszukiwania ludzi często starszych, bezbronnych. Sami państwo mówicie często o pladze, jaką są oszustwa z użyciem różnego rodzaju cudownie gotujących garnków, masujących materacy. W to są zaangażowane firmy mające oddziały w różnych częściach Polski. Do tej pory prawo niestety było ślepe na tego typu sytuacje, trzeba było przez kilka lat udowadniać przedstawicielowi handlowemu, że to on popełnił dane przestępstwo"
- mówił zaś przed miesiącem wiceminister sprawiedliwości Marcin Warchoł.
Jak podkreślał "chcemy doprowadzić do sytuacji, w której to firma, jako odpowiedzialna za ten oszukańczy proceder, będzie przedmiotem postępowania karnego, usiądzie na ławie oskarżonych i to do firmy będziemy mogli pójść po zabezpieczenie majątku". "Koniec z masowymi oszustwami, z planem oszustwa, bo te firmy wkalkulowują w swą działalność plan oszustwa" - zaznaczał.
Jak wielokrotnie zaznaczało MS obecne rozwiązania prawne odnoszące się do odpowiedzialności podmiotów zbiorowych nie spełniają swej roli. "W chwili obecnej liczba spraw prowadzonych wobec podmiotów zbiorowych jest niewielka. W 2017 r. do sądów wpłynęło 14 spraw, w 2016 r. - 25 spraw, w 2015 r. - 14 spraw, w 2014 r. - 31 spraw, w 2013 r. - 26 spraw. Przeprowadzone analizy wskazują na nieznaczną wysokość kar nakładanych w trybie ustawy, co może wskazywać na to, że jest ona używana głównie wobec małych podmiotów zbiorowych. Wypacza to koncepcję odpowiedzialności osób prawnych i prowadzi do wniosku, iż przyjęty w Polsce model nie sprawdził się" - głosi uzasadnienie projektu.
Na mocy proponowanych rozwiązań możliwe będzie m.in. nałożenie kary pieniężnej od 30 tys. zł do 30 mln zł na firmy za przestępstwa i powodowanie szkód. W maju MS przypominało, że obecnie najwyższa możliwa kara, którą można nałożyć na firmę wynosi 5 mln zł i nie została nigdy orzeczona. Poza dotkliwymi karami finansowymi - jak głosi projekt - wobec podmiotu zbiorowego będzie można też m.in. orzec jego rozwiązanie.
"Wspomnieć trzeba, iż kara rozwiązania podmiotu zbiorowego jest nową, a zarazem najbardziej surową karą przewidzianą przez ustawę. Zgodnie z przyjętymi założeniami, kara ta powinna być orzekana jako ostateczny środek w sytuacji, gdy żadne inne ustawowo dostępne środki nie są w stanie zaradzić popełnianiu czynów zabronionych w przyszłości. Warunkiem orzeczenia tej kary będzie również zagrożenie popełnionego czynu zabronionego karą co najmniej 5 lat pozbawienia wolności. W wyniku orzeczonej kary rozwiązania podmiotu zbiorowego własność posiadanego przez ten podmiot majątku przeniesiona zostanie na Skarb Państwa lub zostanie zwrócona osobie uprawnionej"
- głosi uzasadnienie.
Według planów nowa ustawa miałaby wejść w życie po upływie sześciu miesięcy od ogłoszenia.
