„W leśnej mogile niedaleko cmentarza w Ostrówkach na Wołyniu podjęliśmy i zabezpieczyliśmy szczątki jednej osoby. Ich obecność w tym miejscu potwierdziły nasze kwietniowe prace poszukiwawcze” – poinformował Instytut Pamięci Narodowej w środę w mediach społecznościowych. „Szkielet był niekompletny i nosił ślady naruszenia, do którego doszło prawdopodobnie podczas wcześniejszych prac leśnych” – napisano dalej. Zamieszczono też zdjęcia odnalezionych szczątków.
IPN w poniedziałek informował o rozpoczęciu prac ekshumacyjnych na terenie dawnych wsi Ostrówki i Wola Ostrowiecka w byłym powiecie lubomelskim na Wołyniu. Prace, w trakcie których podjęte zostaną szczątki Polaków zamordowanych w 1943 r., potrwają do 7 sierpnia.
„Po uzyskaniu wymaganych zezwoleń od strony ukraińskiej specjaliści z Instytutu Pamięci Narodowej – we współpracy z dr. Łukaszem Szleszkowskim z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu oraz przedsiębiorstwem »Wołyńskie Starożytności«, a także przy udziale przedstawicieli Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP – przystępują do prac ekshumacyjnych” – przekazał IPN w komunikacie. „Działania te stanowią bezpośrednią kontynuację prac poszukiwawczych prowadzonych w kwietniu tego roku, podczas których zlokalizowano nieznane dotąd miejsca pochówku” – przypomniał.
Instytut podkreślił, że obecny etap prac wpisuje się w wieloletnią historię badań w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej, gdzie w latach 1992, 2011 oraz 2015 odnaleziono, ekshumowano i godnie pochowano szczątki 674 osób.
Ekshumacje ofiar Rzezi Wołyńskiej
Pierwsze ekshumacje szczątków polskich ofiar zbrodni wołyńskiej odbyły się w sierpniu 1992 r. w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej. Wydobyto wówczas szczątki z dwóch masowych dołów, w których zakopano nie mniej niż 323 osoby. Na przełomie lipca i sierpnia 2011 r. miały miejsce ekshumacje szczątków nie mniej niż 317 Polaków, zakopanych w pięciu mogiłach w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej.
We wrześniu 2013 r. odbyła się ekshumacja 81 Polaków w Gaju. Kolejne prace archeologiczne polsko-ukraińskiej ekipy badawczej przeprowadzono w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej w maju i sierpniu 2015 r. W Ostrówkach odnaleziono jedną mogiłę zbiorową kryjącą szczątki 33 osób, w Woli Ostrowieckiej zaś mogiłę kobiety.
Od wiosny 2017 r. trwał spór wokół zakazu poszukiwań i ekshumacji szczątków polskich ofiar wojen i konfliktów na terytorium Ukrainy wprowadzonego przez ukraiński IPN. Zakaz został wydany po zdemontowaniu pomnika UPA w Hruszowicach w województwie podkarpackim w kwietniu 2017 r. Decyzja o zniesieniu moratorium na poszukiwania i ekshumacje szczątków polskich ofiar zbrodni wołyńskiej została ogłoszona pod koniec listopada 2024 r. podczas wspólnej konferencji prasowej szefów dyplomacji Polski i Ukrainy, Radosława Sikorskiego i Andrija Sybihy.