Tegoroczne uroczystości przygotowane przez IPN w sposób szczególny będą dedykowane działalności powojennych, antykomunistycznych, młodzieżowych organizacji konspiracyjnych.
"To fenomen zapomniany i nie do końca rozpoznany. Na przełomie lat 50. i 60. do konspiracji zeszło kilkanaście tysięcy młodych dziewcząt i chłopców"
- mówił dziś dyrektor krakowskiego oddziału IPN dr hab. Filip Musiał.
Jak zauważył to "pokolenie młodszych braci" - ludzi, urodzonych w latach 30. XX w., którzy wzorem swoich rodziców i rodzeństwa zakładają antykomunistyczne organizacje młodzieżowe nawiązujące nazwami do formacji podziemia niepodległościowego z czasu wojny.
"W Małopolsce i w Krakowie ten łańcuch pokoleń jest bardzo czytelny. Ikonicznymi postaciami są Bohdan Różycki i Marek Kubliński, 19-latkowie, którzy giną. Jeden w walce z bezpieką osaczony na podwórku przy ul. Kazimierza Wielkiego, drugi zamordowany po wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Krakowie" – powiedział Musiał.
W czwartek w centrum edukacyjnym IPN "Przystanek historia" w Krakowie odbędzie się spotkanie poświęcone pracom Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN i poszukiwaniom miejsc pochówku bohaterów małopolskiego podziemia niepodległościowego oraz recital muzyczny Huberta Bojarskiego.
1 marca - w dniu pamięci żołnierzy wyklętych - na placu Szczepańskim w Krakowie otwarta zostanie wystawa "Zapomniane ogniwo. Konspiracyjne organizacje młodzieżowe na ziemiach polskich w latach 1944/1945-1956". Na Rynku w Tymbarku odsłonięta zostanie tablica upamiętniająca mieszkańców walczących o niepodległość Polski oraz ofiary niemieckiego i sowieckiego zniewolenia. Tego samego dnia w Skawinie odbędą się Małopolskie Wojewódzkie Obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych z uroczystą msza święta w kościele pw. Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza oraz poświęceniem pomnika nagrobnego Józefa Górki – harcerza, członka Narodowej Organizacji Wojskowej, ofiary represji komunistycznych.
W zaplanowanych na niedzielę obchodach w Krakowie uczestniczyć ma prezes IPN Jarosław Szarek.
O godz. 10 w katedrze na Wawelu odprawiona zostanie msza św. Jej uczestnicy w pochodzie przejdą do Parku Jordana, gdzie odbędzie się apel poległych. Pod popiersiami żołnierzy wyklętych: gen. Augusta Fieldorfa "Nila", płk. Witolda Pileckiego, Danuty Siedzikówny "Inki", ks. Władysława Gurgacza, Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki", ppłk. Łukasza Cieplińskiego, mjr. Hieronima Dekutowskiego i ostatniego żołnierza podziemia antykomunistycznego w Polsce sierż. Józefa Franczaka "Lalka" złożone zostaną kwiaty.
Po południu w Filharmonii Krakowskiej o g. 15 i 18 odbędą się dwa koncerty galowe V Festiwalu Wolnej i Niezawisłej. Podczas pierwszego z nich wręczona zostanie Nagroda im. Danuty Siedzikówny "Inki". Ustanowiła ją Fundacja AK w Londynie dla osób i instytucji przyczyniających się do przywracania pamięci o żołnierzach wyklętych. Darmowe zaproszenia na koncerty można odebrać w kasie filharmonii.
8 marca w Skale odsłonięta zostanie tablica upamiętniającej działaczy niepodległościowej organizacji konspiracyjnej Młodzież Armii Krajowej, a 24 marca w Osielcu pod Jordanowem pomnik Zygmunta Szendzielarza ps. "Łupaszka".
1 marca przypada Narodowy Dzień Pamięci "Żołnierzy Wyklętych". Ustanowił go w 2011 r. parlament "w hołdzie Żołnierzom Wyklętym - bohaterom antykomunistycznego podziemia, którzy w obronie niepodległego bytu Państwa Polskiego, walcząc o prawo do samostanowienia i urzeczywistnienia dążeń demokratycznych społeczeństwa polskiego, z bronią w ręku, jak i w inny sposób przeciwstawili się sowieckiej agresji i narzuconemu siłą reżimowi komunistycznemu".
