Obchody 80. rocznicy bitwy pod Mokrą

Bitwa pod Mokrą przeszła do historii jako jedna z największych stoczonych w wojnie obronnej 1939 r. Wołyńska Brygada Kawalerii przez cały dzień 1 września powstrzymywała natarcie niemieckich czołgów, wspieranych przez lotnictwo. Ułani zmusili siły wroga do odwrotu, co zatrzymało natarcie i opóźniło marsz na Warszawę. Po zmroku Brygada wycofała się, zostawiając około stu unieruchomionych czołgów i pojazdów mechanicznych nieprzyjaciela. Polskie straty wyniosły ok. 500 żołnierzy, 5 dział i kilkaset koni. Niemcy stracili kilkadziesiąt czołgów i kilkuset żołnierzy.

W swoim liście do uczestników niedzielnej uroczystości prezydent ocenił, że ułani i strzelcy konni Wołyńskiej Brygady Kawalerii pod dowództwem płk. Juliana Filipowicza zapisali piękną kartę w kronikach polskiego oręża.

"Właśnie tu, na tej ziemi, w bitwie pod Mokrą, przez niemal cały dzień powstrzymywali przeważające siły niemieckiej 4 Dywizji Pancernej – która, mimo wsparcia bombowców nurkujących, została zmuszona do odwrotu. Polacy zniszczyli co najmniej 50 niemieckich czołgów, blisko 150 wozów bojowych i wyeliminowali z dalszej walki kilkuset niemieckich żołnierzy. Śmierć lub rany poniosło wtedy ponad pół tysiąca żołnierzy i oficerów Wojska Polskiego"

- napisał Andrzej Duda.

"Ich odwaga, determinacja i ofiarność nigdy nie zostaną zapomniane. Ich umiłowanie wolności, ich lojalna służba Rzeczpospolitej po dziś dzień umacniają w nas ducha patriotycznego i napełniają nasze serca dumą. Pamięć o bitwie pod Mokrą w sposób szczególny współtworzy także narodową i lokalną tożsamość mieszkańców ziemi kłobuckiej. Najserdeczniej dziękuję wszystkim, którzy są tu dzisiaj obecni oraz tym, którzy kultywują pamięć o bohaterach walk o wolną Polskę"

- czytamy w liście prezydenta, który podziękował i złożył wyrazy najwyższego szacunku wojennym weteranom.

"Składam też podziękowanie żołnierzom służby czynnej, którzy teraz, w czasie pokoju, nie szczędzą wysiłków, aby Polska trwała jako bezpieczny dom i wspólne dobro każdego z nas. Aby była państwem silnym i suwerennym, w którym to my, jego wolni i równi obywatele, swobodnie kształtujemy naszą przyszłość. Wierzę, że w ten sposób wypełnia się duchowy testament bohaterów spod Mokrej, którzy przed 80 laty z narażeniem życia bronili naszej ojczyzny"

- napisał w liście Andrzej Duda.

Prezydent zauważył, że niedzielne uroczyste obchody 80. rocznicy napaści niemieckiej III Rzeszy na Polskę są także upamiętnieniem momentu, w którym rozgorzała najstraszliwsza w dziejach wojna. "Wojna, która objęła niemal cały glob – i po której świat już nigdy nie był i nigdy nie będzie taki jak przedtem. W tej perspektywie każdy epizod ówczesnych dramatycznych zmagań współtworzył wielką historię. Wpływał na rozwój wydarzeń, zmieniał układ sił. Wzmacniał lub osłabiał morale walczących stron, dawał lub odbierał nadzieję. Dlatego w tę ważną rocznicę gromadzimy się wokół biało-czerwonej flagi, aby złożyć hołd przede wszystkim polskim bohaterom Września. W Dniu Weterana Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej oddajemy szczególną cześć uczestnikom wojny obronnej 1939 roku" - czytamy w prezydenckim liście.

Organizatorem niedzielnych obchodów 80. rocznicy Bitwy pod Mokrą był Urząd Gminy Miedźno. Uroczystości rozpoczęła przysięga wojskowa kolejnej grupy żołnierzy 13. Śląskiej Brygady Obrony Terytorialnej. Następnie odbył się Apel Poległych. Pamięć ofiar bitwy uczczono salwą honorową. Uczestnicy uroczystości złożyli też kwiaty i zapalili znicze przed pomnikiem Bohaterów Bitwy pod Mokrą.

Zwieńczeniem obchodów była inscenizacja bitwy oraz koncerty: zespołu historyczno-patriotycznego, orkiestry dętej z Miedźna oraz zespołu ludowego. Zorganizowano też piknik wojskowy z pokazami sprzętu 13. Śląskiej Brygady Obrony Terytorialnej, Jednostki Wojskowej Komandosów z Lublińca, Jednostki Wojskowej AGAT z Gliwic oraz innych służb i jednostek.

Bitwa pod Mokrą należy do najbardziej znanych starć zbrojnych kampanii wrześniowej. Rankiem 1 września 1939 r. na północny-zachód od Częstochowy Wołyńska Brygada Kawalerii stawiła skuteczny opór wkraczającym do Polski oddziałom pancernym Wehrmachtu.

W ocenie historyków dwudniowy bój pod Mokrą i Ostrowami z niemiecką 4 Dywizją Pancerną to jedno z najważniejszych starć w dziejach polskiej kawalerii - nie za sprawą spektakularnych szarż, ale dzięki umiejętności prowadzenia przez polskie jednostki kawaleryjskie działań zaporowych i opóźniających.

Wołyńska Brygada Kawalerii, dowodzona przez płk. dypl. Juliana Filipowicza, odpierała kolejne natarcia niemieckich czołgów. W walkach doskonale zdały egzamin działka przeciwpancerne wz. 37 oraz polskie karabiny przeciwpancerne wz. 35. Ważną rolę odegrał też pociąg pancerny nr 53, który w kulminacyjnym momencie boju ogniem z dział efektywnie wsparł ułanów i strzelców konnych.