Obecnie działająca w województwie śląskim regionie Metropolia zrzesza 41 samorządów. Dotąd chęć dołączenia do niej zgłosiło 13 kolejnych gmin. W 2018 r. sejmik województwa śląskiego i wojewoda śląski pozytywnie zaopiniowali pierwszych siedem wniosków gmin, które skierowało doń zgromadzenie GZM. Chodzi o gminy Ornontowice, Orzesze, Krupski Młyn, Wielowieś, Tworóg, Toszek i Miasteczko Śląskie – z powiatów gliwickiego, mikołowskiego i tarnogórskiego.
W sierpniu zgromadzenie GZM skierowało do konsultacji wnioski kolejnych dwóch gmin: Kalet (pow. tarnogórski) oraz Kochanowic (pow. lubliniecki). Wojewoda także te wnioski zaopiniował pozytywnie. Negatywne opinie wobec nich wyraził jednak sejmik poprzedniej kadencji, uznając, że gminy te nie spełniają „ustawowego warunku formalnego mówiącego o spójności obszaru pod względem przestrzennym”.
Mimo to sejmik obecnej kadencji pozytywnie zaopiniował skierowane doń przez zgromadzenie GZM w grudniu ub. roku wnioski kolejnych gmin z północnej części województwa: Ciasna, Herby, Lubliniec i Woźniki (wszystkie pow. lubliniecki). Gminy te są oddalone od zasadniczej części metropolii (np. dystans z gminy Ciasna do Katowic to ok. 70 km, a do Tarnowskich Gór – ok. 40 km; z kolei odległość do Opola to blisko 60 km, a do Częstochowy - niespełna 50 km).
Jak poinformowano podczas obrad sejmiku, 29 stycznia br. sejmikowa komisja rozwoju i zagospodarowania przestrzennego pozytywnie zaopiniowała projekt uchwały w tej sprawie i rekomendowała przyjęcie jej sejmikowi.
Sejmik przyjął rekomendowaną uchwałę głosami 35 radnych; 5 radnych wstrzymało się od głosu. W uzasadnieniu napisano m.in., że „w regionalnych dokumentach strategicznych i planistycznych tj. w Strategii Rozwoju Województwa Śląskiego Śląskie 2020 oraz w Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Śląskiego 2020+, metropolia, wraz ze swoim obszarem funkcjonalnym, rozumiana jest jako główne ogniwo koncentrujące procesy rozwoju gospodarczego i społecznego województwa, a także podnoszące konkurencyjność całego regionu jako jednego z krajowych biegunów rozwoju o znaczeniu europejskim”.
Rzeczniczka wojewody śląskiego Alina Kucharzewska poinformowała, że wojewoda zaopiniuje wnioski gmin Ciasna, Herby, Lubliniec i Woźniki do 15 lutego.
W ostatnich miesiącach wątpliwości ws. zasięgu rozszerzania granic Metropolii zgłaszali przedstawiciele obecnych gmin członkowskich. Podczas zgromadzenia 18 grudnia ub.r. przewodniczący zarządu GZM Kazimierz Karolczak akcentował jednak, że – zgodnie z drogą ustawową – dyskusja w tej sprawie na forum Metropolii rozpoczyna się po zaopiniowaniu wniosków gmin przez sejmik i wojewodę. To GZM zobowiązana jest bowiem przygotować wniosek do prezesa Rady Ministrów – z uzasadnieniem propozycji.
„Konsultowałem to z wojewodą; rozmawialiśmy o wnioskach gmin. Zaczyna się powoli gruntować pogląd, że być może dla gmin, które dopełniają powiaty gliwicki, tarnogórski i mikołowski (część gmin tych powiatów należy już do GZM) być może warto to zrobić (przyjąć je do Metropolii) ze względów m.in. statystycznych, ponieważ statystyka jest prowadzona przez GUS dla powiatów. Po drugie: skoro te gminy są w takim powiecie, wykazują związki organizacyjno-funkcjonalne, o których mowa w ustawie”
- wyjaśnił.
„Być może w tę stronę to pójdzie, ale oczywiście jest to decyzja prezesa Rady Ministrów” - zastrzegł Korolczak.
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia (GZM) – powołana ustawą o związku metropolitalnym w woj. śląskim – zrzesza dziś 41 miast i gmin centralnej części województwa śląskiego. Po spełnieniu przewidzianych przez ustawę wymagań Metropolia powstała 1 lipca 2017 r., a zaczęła działać 1 stycznia 2018 r.
Zgodnie z określoną w ustawie drogą wnioski kolejnych gmin zainteresowanych członkostwem w Metropolii – poparte m.in. wynikami przeprowadzonych w nich konsultacji społecznych – zgromadzenie GZM przekazuje uchwałą do zaopiniowania przez Sejmik Województwa Śląskiego, a także wojewodę śląskiego.
Po uzyskaniu opinii ustawa przewiduje dyskusję dotychczasowych członków Metropolii na poziomie zgromadzenia GZM, które podejmuje decyzję ws. dalszego procedowania, czyli wysłania wniosków, wraz z opiniami i uzasadnieniami, do premiera. Ewentualna zmiana granic związku metropolitalnego może nastąpić 1 stycznia każdego roku.
Według ustawy związek metropolitalny jest zrzeszeniem gmin woj. śląskiego z silnymi powiązaniami funkcjonalnymi i zaawansowaniem procesów urbanizacyjnych, położonych na obszarze spójnym pod względem przestrzennym, który zamieszkują co najmniej 2 mln mieszkańców (w obecnych 41 gminach GZM mieszka 2,28 mln osób).