W swoim wystąpieniu Kuchciński podkreślił, że Kresy zawsze były integralną częścią Polski. Przypomniał, że w ubiegłym roku obchodziliśmy rocznicę stulecia odzyskania niepodległości.
„Wiemy, że sto lat temu proces kształtowania granic był trudny i skomplikowany. I jak 20 lat później, po II wojnie światowej, miliony naszych rodaków zostało za wschodnią granicą. Od tej pory szukamy recepty, aby wzmocnić te więzi, utrzymać i ratować co się da”
– mówił marszałek Izby Niższej.
Kuchciński zwrócił uwagę, że obecnie temat Polaków na Wschodzie jest „trudny, wielowątkowy i dla wielu z nas bolesny”.
- Łączy się ze wspomnieniami czasów wojny i powojennego okresu – deportacji, przesiedleń, nacjonalistycznej przemocy i z tym co związane jest z pojęciem "utraconego domu". Domu nie tylko w znaczeniu rodzinnym, lecz w wymiarze wielowiekowego duchowego i materialnego dorobku
– zaznaczył.
Z jego opinii, Kresy to także symbol przemilczanej prawdy, zacierania śladów polskości oraz wykorzenienia polskiej kultury. Kuchciński przypomniał, że w czasach sowieckich przejawy przywiązania do kresowego dziedzictwa były bardzo surowo karane. „Większość z nas pamięta te czasy” – dodał.
Marszałek Sejmu podkreślił, że zmiana do kresowego dziedzictwa nastąpiła pod koniec lat 80. XX w. Wówczas, jak mówił, powstała pierwsza organizacja – Towarzystwo Miłośników Lwowa, które pielęgnowało dziedzictwo ziem wschodnich. Jednym z najprężniej działających oddziałów znajdował się w Przemyślu.
Zdaniem Kuchcińskiego, państwo polskie powinno jeszcze lepiej i skuteczniej wspierać dorobek „naszych przodków z Kresów oraz pokolenia dziś żyjące”.
Według marszałka Sejmu osób „związanych pochodzeniem z Polski” żyjących obecnie na Ukrainie jest od 1,5 do 2 mln. „Jest na pewno więcej niż tych parę tysięcy osób (pochodzenia polskiego) według oficjalnych statystyk. Ta liczba to jest nasze wielkie zobowiązanie” – mówił.
Kuchciński podziękował organizacjom, które dbają o polskie dziedzictwo Kresów oraz za „głoszenie prawdy historycznej o Kresach”.
Konferencja „Polacy na Wschodzie”, która odbyła się w niedzielę zorganizowana została przez Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej oraz Instytut Pamięci Narodowej oddział w Rzeszowie.
