O przekazaniu gospodarzom bazyliki – gdańskiemu klasztorowi dominikanów – środków na ratowanie zabytku zdecydowano na sesji sejmiku województwa pomorskiego. Decyzję w tej sprawie radni z Koalicji Obywatelskiej, PIS i PSL podjęli jednogłośnie.
Dorota Patzer z Biura Prasowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego poinformowała, że jeszcze w tym roku w południowej nawie kościoła zostanie postawione drewniane rusztowanie. Ma ono z jednej strony zabezpieczyć sklepienie przed dalszymi spękaniami, z drugiej umożliwić wykonanie naprawy oraz przeprowadzenie ekspertyz.
W październiku ub.r. bazylika św. Mikołaja zlokalizowana w historycznym centrum Gdańska, została prewencyjnie zamknięta. Decyzję tą podjęto z obawy o bezpieczeństwo wiernych. Stało się to po tym, jak w średniowiecznym obiekcie zaobserwowano liczne, szybko postępujące, spękania sklepień i ścian oraz miejscowe zapadanie się kościelnej posadzki, wskazujące na możliwość wystąpienia katastrofy budowlanej.
Dominikanie zlecili wykonanie szeregu ekspertyz. Pod nadzorem archeologa przeprowadzono m.in. badania sondażowe w celu sprawdzenia stanu fundamentów budynku.
Pierwsze badania nie przyniosły rozstrzygających wskazań co do przyczyn pojawienia się spękań oraz sposobu zabezpieczenia świątyni przed dalszymi zniszczeniami.
Pod koniec sierpnia br. pomorski wojewódzki konserwator zabytków Igor Strzok zapowiedział powołanie kolejnego zespołu ekspertów, których zadaniem będzie ostateczne wyjaśnienie przyczyn problemów, jakie pojawiły się w bazylice św. Mikołaja, i wskazanie najlepszego sposobu na zabezpieczenie obiektu.
Strzok poinformował też, że zniszczenia w kościele postępują. Wyjaśniał, że – według wstępnych ustaleń poważne spękania ścian i sklepień mogą wynikać z osiadania części ścian i filarów podtrzymujących sklepienia. Dodał, że sondaże archeologiczne wykazały, iż ściany i filary kościoła posadowione zostały prawdopodobnie nie na drewnianych palach (ta metoda najczęściej była stosowana), lecz na kamiennych ławach fundamentowych położonych bezpośrednio na gruncie. Podkreślił, że opinia ta oparta jest na wynikach badań sondażowych.
Konserwator wyjaśniał, iż „wszystko wskazuje na to, że te fundamenty ścian i filarów zapadają się, pogrążają w gruncie, z różną szybkością”. Zdaniem Strzoka zapadanie się części fundamentów może mieć związek ze zmianą nośności gruntów pod bazyliką, a ta z kolei może wynikać z obniżenia się poziomu wód gruntowych.
Poza samorządem województwa pomorskiego pomoc finansową dla gospodarzy bazyliki zapowiedziały też władze miasta Gdańsk oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Obecny kościół św. Mikołaja został zbudowany po 1308 r, kiedy to - w czasie walk o Gdańsk, zniszczona została poprzednia świątynia pod tym wezwaniem. Konkretne daty nie są znane, ale szacuje się, że nowa świątynia mogła powstać w połowie XIV w. Jak przypomina gedanopedia.pl, wzniesiony w stylu gotyckim obiekt jest kościołem halowym, podzielonym ośmiokątnymi filarami na trzy sześcioprzęsłowe nawy.
Kościół jest jedną z nielicznych średniowiecznych świętych w Gdańsku, które - niemal bez uszczerbku, przetrwały walki, jakie toczyły się w mieście w 1945 r. W jego wnętrzu zachowało się m.in. barokowe i rokokowe wyposażenie, w tym trzykondygnacyjny ołtarz główny z 1643 r. z obrazem przedstawiającym św. Mikołaja (autorstwa ucznia lub naśladowcy Hermana Hana) oraz ambona, chrzcielnica, konfesjonały i ławy.
