Dzieci w sieci na masową skalę. Dane alarmują

Już w najmłodszej analizowanej grupie większość dzieci funkcjonuje w środowisku cyfrowym, a wraz z wiekiem skala tego zjawiska wyraźnie rośnie – wynika z badania przeprowadzonego w kwietniu 2026 r. wśród 522 rodziców dzieci w wieku 7–15 lat. Autorzy zaznaczają, że wnioski oparto na deklaracjach dorosłych dotyczących aktywności ich dzieci w sieci, a nie na bezpośredniej obserwacji zachowań najmłodszych.

Ponad połowa 7-9-latków jest online

Z odpowiedzi rodziców wynika, że z mediów społecznościowych korzysta 61 proc. dzieci w wieku 7–9 lat. W grupie 10–12 lat odsetek ten rośnie do 84,1 proc., a wśród 13–15-latków sięga 95,7 proc., co oznacza niemal powszechną obecność nastolatków na tych platformach – mimo obowiązujących formalnie ograniczeń wiekowych.

Najczęściej wskazywaną platformą jest YouTube. W najmłodszej grupie korzysta z niej – według rodziców – 53,5 proc. dzieci, wśród 10–12-latków 70 proc., a wśród nastolatków 77,6 proc. Kolejne miejsca zajmują Facebook i TikTok, choć ich popularność zmienia się wraz z wiekiem użytkowników.

Wśród dzieci w wieku 7–9 lat, obok YouTube, relatywnie często pojawiają się także Facebook (33 proc.) i TikTok (31,5 proc.). Może to sugerować korzystanie z kont należących do dorosłych lub omijanie ograniczeń wiekowych. W grupie 10–12 lat TikTok (53,3 proc.) nieznacznie wyprzedza Facebooka (52 proc.), a Instagram osiąga poziom 35,7 proc.

Wśród nastolatków (13–15 lat) trzy najpopularniejsze platformy mają zbliżony zasięg: YouTube (77,6 proc.), Facebook (76,7 proc.) i TikTok (72,4 proc.), natomiast Instagram wskazywany jest przez 56,7 proc. rodziców.

Z wiekiem rośnie także znaczenie innych serwisów. Snapchat utrzymuje poziom ok. 14–15 proc. wśród młodszych dzieci, by wzrosnąć do 31 proc. u nastolatków. Podobnie wygląda trend w przypadku Discorda – od 6 proc. w grupie 7–9 lat do 22,9 proc. wśród 13–15-latków. Platforma X zwiększa udział z 8,5 proc. do 14,3 proc., natomiast BeReal pozostaje niszowy we wszystkich grupach.

Rodzice wiedzą o wszystkim?

Autorzy badania podkreślają, że większość rodziców deklaruje orientację w aktywności dzieci w sieci – odpowiedzi wskazujące na brak wiedzy pojawiają się rzadko i najczęściej dotyczą najmłodszych. Jednocześnie nie pozwala to jednoznacznie ocenić, na ile te deklaracje oddają rzeczywisty zakres korzystania z internetu przez dzieci.

Eksperci zwracają uwagę, że rosnąca obecność najmłodszych w sieci wiąże się z potencjalnymi zagrożeniami. Terapeuta uzależnień z Ośrodka RESET, Daniel Dziewit, wskazuje, że mechanizmy stosowane przez media społecznościowe sprzyjają angażowaniu użytkowników i mogą prowadzić do uzależnień. Jak podkreśla, problem często zaczyna się od pozornie niewinnych aktywności, które z czasem mogą przerodzić się w poważniejsze trudności.

Dodatkowym wyzwaniem jest ograniczona przejrzystość aktywności dzieci w sieci. Kategorie takie jak „inne” w statystykach urządzeń mogą obejmować różnorodne działania – od przeglądania stron i korzystania z komunikatorów po aktywność w grach online czy działanie aplikacji w tle – co utrudnia rodzicom realną kontrolę.

Zdaniem specjalistów zbyt wczesne i niekontrolowane wprowadzanie dzieci w świat cyfrowy może zwiększać ryzyko problemów rozwojowych i uzależnień. Na szerszy kontekst zwraca uwagę prof. Mariusz Jędrzejko, który podkreśla, że młodzi użytkownicy trafiają do przestrzeni, do której często nie są przygotowani ani emocjonalnie, ani poznawczo. Wskazuje też na współistnienie dwóch zjawisk: przyzwolenia ze strony dorosłych i niewystarczającej egzekucji ograniczeń wiekowych przez platformy.

Eksperci podkreślają, że kluczowe znaczenie ma dostosowanie kontaktu z technologią do wieku dziecka. Zaleca się, by dzieci do 3. roku życia nie korzystały z ekranów, w wieku 4–6 lat robiły to bardzo ograniczenie, a dopiero starsze stopniowo zwiększały czas spędzany w świecie cyfrowym.