Cudzoziemcom, którzy w trakcie postępowania o nabycie obywatelstwa polskiego lub postępowań legalizujących pobyt złożyli fałszywe dokumenty, nieprawdziwe oświadczenia lub zataili prawdę, będzie można odebrać obywatelstwo - wynika z projektu, który został wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu.
Chodzi o zapowiadany od dawna projekt nowelizacji ustawy o obywatelstwie polskim oraz niektórych innych ustaw autorstwa MSWiA.
Będzie można cofnąć nadane obywatelstwo
Z informacji na temat projektu wynika, że do ustawy o obywatelstwie polskim wpisana zostanie przesłanka umożliwiająca uchylenie decyzji o uznaniu za obywatela polskiego oraz o przywróceniu obywatelstwa polskiego.
Będzie to mogło nastąpić w każdym czasie, a dotyczyło będzie przede wszystkim przypadków, w których cudzoziemcy złożyli w trakcie postępowania o nabycie obywatelstwa polskiego, ale również postępowań legalizujących pobyt lub o przyznanie Karty Polaka, fałszywe dokumenty, nieprawdziwe oświadczenia lub zataili prawdę.
Szereg zmian
Wiceszef MSWiA Maciej Duszczyk zapewniał, że rząd nie planuje zmiany konstytucji w celu umożliwienia odbierania już nadanego obywatelstwa.
Projektowana nowelizacja zakłada szereg zmian w procedurze uznania za obywatela polskiego. Wśród zmian znalazły się: wydłużenie wymaganego minimalnego okresu legalnego zamieszkiwania cudzoziemca w Polsce, obowiązek złożenia przez cudzoziemca deklaracji wierności wobec Rzeczypospolitej Polskiej oraz zdania egzaminu z wiedzy o Polsce, tzw. test obywatelski, a także posiadanie przez cudzoziemca centrum życiowego na terytorium RP i związana z tym rezydencja podatkowa.
Ponadto w procedurze uznania za obywatela polskiego zostanie określona minimalna wysokość dochodu uzyskiwanego przez cudzoziemca oraz wymóg przedstawienia tytułu prawnego do lokalu oraz źródeł utrzymania dla wszystkich grup cudzoziemców ubiegających się o uznanie za obywatela polskiego. Podniesiony zostanie także wymagany poziomu znajomości języka polskiego z poziomu B1 na B2.
W projekcie zaproponowano wprowadzenie dodatkowych obligatoryjnych przesłanek wydania decyzji odmawiającej uznania za obywatela polskiego, co - jak wskazano - ma znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa państwa oraz porządku publicznego.
W propozycji skonkretyzowano niepożądane działania lub zdarzenia jako jednoznacznie wskazujące na zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa, lub porządku publicznego. Chodzi m.in. o skazanie prawomocnym wyrokiem, nałożenie mandatów lub orzeczenie grzywien, w określonym czasie przed złożeniem wniosku, wskazanie we wniosku nieprawdziwych danych lub informacji, czy przedstawienie fałszywych dokumentów.
Z kolei w procedurze przywrócenia obywatelstwa polskiego planowane jest wygaszenie do końca 2030 r. możliwości nabycia przez cudzoziemców obywatelstwa polskiego w trybie uproszczonym. Wprowadzony zostanie także obowiązek złożenia przez cudzoziemca deklaracji wierności wobec RP. Określone zostaną przesłanki wydania decyzji negatywnej oraz uchylenia decyzji - podobnie, jak w procedurze uznania za obywatela polskiego.
Potrzebę nowelizacji autorzy projektu tłumaczą zmianami w sytuacji migracyjnej i międzynarodowej Polski, które - jak czytamy - szczególnie w ostatnich latach, spowodowały, że regulacje ustawy o obywatelstwie polskim z 2009 r. nie odpowiadają aktualnym wyzwaniom związanym ze znaczącym wzrostem liczby cudzoziemców w Polsce.
„Warto wskazać, iż Polska jeszcze na początku XXI wieku miała typowy charakter emigracyjny, a napływ imigrantów był ograniczony. Zmiana w tym zakresie nastąpiła po roku 2004, tj. przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, a następnie po 2014 roku, kiedy do Polski zaczęli napływać masowo, w celach zarobkowych oraz uciekając przed wojną, obywatele Ukrainy” - podkreślono.
Konieczne są zmiany w prawie
Dodano, że wzrost napływu cudzoziemców był również efektem zmian w polskim prawie, polegających m.in. na wprowadzenie instrumentu oświadczeń pracodawców o zamiarze zatrudnienia cudzoziemca, początkowo dla obywateli trzech, a następnie sześciu państw Europy Wschodniej oraz zliberalizowaniu zasad wydawania zezwoleń na pracę, a także uproszczenie zasad wydawania zezwoleń na pobyt stały cudzoziemcom polskiego pochodzenia oraz posiadającym Kartę Polaka.
„Zwiększenie liczby cudzoziemców zamieszkujących w Polsce skutkuje wzrostem liczby osób ubiegających się o nabycie obywatelstwa polskiego. Kwestia zasad nabywania obywatelstwa polskiego przez cudzoziemców nabiera zatem coraz większego znaczenia i konieczne staje się dostosowanie przepisów regulujących te zagadnienia do zmieniającej się sytuacji” - napisali autorzy projektu.
Zwrócili ponadto uwagę, że nabycie obywatelstwa polskiego wiąże się z przyznaniem licznych praw, także wynikających z członkostwa Polski w Unii Europejskiej, dlatego proces ten musi być odpowiednio określony.
Kluczowym kryterium dla uzyskania obywatelstwa polskiego musi być - zdaniem projketodawców - zintegrowanie w polskim społeczeństwie, w szczególności poprzez znajomość języka polskiego oraz respektowanie norm i zasad społecznych obowiązujących w Polsce.
