W trwającym od środy na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich (MTP) wydarzeniu uczestniczą przedstawiciele krajów biorących udział w procesie berlińskim - inicjatywie służącej wspieraniu integracji sześciu państw regionu Bałkanów Zachodnich z Unią Europejską.
W ramach szczytu odbyła się w czwartek m.in. wspólna sesja plenarna ministrów właściwych do spraw wewnętrznych. Na konferencji prasowej po sesji, szefowa MSWiA Elżbieta Witek przekazała, że tematami rozmów ministrów były: sytuacja migracyjna, współpraca regionalna w obliczu wspólnych zagrożeń, takich jak handel i przemyt ludzi, zjawisko współczesnego niewolnictwa i przemyt narkotyków. "Przed nami jeszcze rozmowy o ograniczaniu dostępu do broni ręcznej, lekkiej i amunicji oraz o problematyce korupcji w regionie Bałkanów Zachodnich" – dodała szefowa MSWiA.
Witek oceniła, że wszystkie podnoszone podczas szczytu tematy – choć mogą wydawać się geograficznie odległe – stanowią element prac nad tworzeniem stabilnego środowiska międzynarodowego w regionie i w Europie, które bezpośrednio przekłada się na stan bezpieczeństwa wewnętrznego.
"Efektem i pochodną naszego dzisiejszego spotkania ma być taka organizacja współpracy i wzajemnego wsparcia, aby Bałkany Zachodnie, będące niezmiernie ważnym, a jednocześnie wrażliwym obszarem naszego kontynentu, stanowiły region bezpieczny, stabilny i dobrze wpisujący się w europejską architekturę bezpieczeństwa"
– oświadczyła szefowa MSWiA.
Podkreśliła, że polski rząd konsekwentnie stoi na stanowisku, iż bezpieczeństwo obywateli stanowi w obecnych warunkach priorytet. "Stąd też nacisk i konsekwentne podkreślanie, że wysiłki i działania zmierzające do zmniejszenia presji migracyjnej i zabezpieczenia Europy i Polski przed napływem nielegalnych migrantów powinny mieć miejsce jeszcze zanim dotrą oni do Europy, oraz jasny i zdecydowany brak zgody na jakiekolwiek formy przymusu i narzucania nam ewentualnych kwot relokacji" – oświadczyła.
"Wierzymy, że w tak szczególnym obszarze, jakim jest szeroko pojęte bezpieczeństwo wewnętrzne współpraca i wzajemne zaufanie mają szczególne znaczenie" – dodała Witek.
Obecny na konferencji prasowej wiceminister spraw wewnętrznych Bułgarii Milko Berner podkreślił, że "Bułgaria wysoko ocenia możliwość uczestniczenia w spotkaniu na szczycie procesu berlińskiego, ponieważ wierzymy w europejską przyszłość Bałkanów Zachodnich". "Uważamy, że powinno to pozostać jednym z podstawowych priorytetów i być na porządku dziennym w Unii Europejskiej. Dla nas jest to inwestycja geostrategiczna w stabilną, silną i zjednoczoną Europę i Unię Europejską" – dodał.
W ocenie Bernera nierealistycznie jest uważać, że możemy liczyć na stabilną Unię Europejską bez stabilności państw Bałkanów Zachodnich. "Ponadto wierzymy, że ta wiarygodna perspektywa, europejska perspektywa krajów Bałkanów Zachodnich jest siłą napędową stabilizacji całego rejonu" - zaznaczył.
Berner przypomniał, że w maju 2018 r. została przyjęta deklaracja sofijska i – jak wskazał – "w ramach bułgarskiego przewodnictwa w Unii Europejskiej, Bałkany nakreśliły nowe inicjatywy i zadania służące umocnieniu rozwoju ekonomicznego, handlu, transportu i innych dziedzin".
"Rola procesu berlińskiego w osiągnięciu tych celów jest ważna i mamy nadzieję, że także w przyszłości ten format będzie siłą napędową wzmocnienia, stabilności i zbliżenia regionu z Unią Europejską. Nieprzypadkowo jutrzejsze spotkanie na szczycie poprzedzają dziś równoległe spotkania ministrów gospodarki, spraw zagranicznych i ministrów spraw wewnętrznych regionu. Stwarza to możliwość przedstawienia ogólnego obrazu i nakreślenia całościowych działań na przyszłość"
– powiedział.
Dodał, że inwestycje w bezpieczeństwo są rzeczą kluczową i stanowią przesłankę całościowego rozwoju regionu. "Stoimy wobec wspólnych wyzwań, które będziemy mogli przezwyciężyć tylko pracując wspólnie. Ministerstwo spraw wewnętrznych Republiki Bułgarii doskonale współpracuje ze swoimi partnerami z krajów Bałkanów Zachodnich i jesteśmy przygotowani do rozwijania tej współpracy w ramach procesu berlińskiego" – zaznaczył Berner.
Szczyt Bałkanów Zachodnich w Poznaniu otworzyło w środę forum think tanków, w którym udział wzięło ok. 200 osób z organizacji pozarządowych z całej Europy. W czwartek do Poznania przyjechało kilkudziesięciu ministrów gospodarki, spraw zagranicznych i spraw wewnętrznych państw biorących udział w procesie berlińskim.
Szczyt liderów, w trakcie którego szefowie państw lub rządów partnerów procesu berlińskiego rozmawiać będą o najważniejszych sprawach dla regionu Bałkanów Zachodnich, odbędzie się w piątek. Wśród spodziewanych gości jest m.in. kanclerz Niemiec Angela Merkel i premier Wielkiej Brytanii Theresa May. W trakcie spotkania Polskę reprezentować będzie prezydent RP Andrzej Duda i premier Mateusz Morawiecki.
Zakres tematyczny piątkowego szczytu liderów będzie obejmował m.in. podsumowanie dotychczasowych działań podejmowanych w ramach procesu berlińskiego oraz omówienie planów na przyszłość.
W procesie berlińskim uczestniczy sześciu partnerów z Bałkanów Zachodnich, którzy są kandydatami do członkostwa w UE jak Czarnogóra, Serbia, Macedonia Północna, Albania, oraz potencjalnymi kandydatami jak Bośnia i Hercegowina, Kosowo.
W procesie uczestniczą także niektóre państwa członkowskie UE: Austria, Bułgaria, Chorwacja, Francja, Grecja, Niemcy, Polska, Słowenia, Wielka Brytania i Włochy. W pracach procesu berlińskiego bierze udział także Komisja Europejska, międzynarodowe instytucje finansowe, organizacje międzynarodowe i regionalne.
Polska dołączyła do procesu w 2018 r. na zaproszenie kanclerz Angeli Merkel i uczestniczyła już w Szczycie Bałkanów Zachodnich w Londynie.