Zasadniczą Szkołę Kolejową ukończyłem w Tarnowie w 1972 r. Tam w latach 1973-1984 w Fabryce Silników Elektrycznych Ema-Tamel pracowałem jako tokarz. Od 1979 r., przez dwa lata, byłem współpracownikiem KSS KOR. Od października 1980 r. współredagowałem i wydawałem niezależne pismo „Wiadomości Tarnowskie”. Przed akcjami protestacyjnymi drukowałem też plakaty (we współpracy z Wacławem Mojkiem, Ryszardem Kacerem, Janem Niemczurą, Wojciechem Ziemirskim).
23 VIII 1980 byłem przewodniczącym Komitetu Strajkowego. Pod koniec sierpnia współorganizowałem i przewodniczyłem Komitetowi Wolnych Związków Zawodowych, a 31 VIII 1980 współtworzyłem Komitet Założycielski NSZZ. Następnie w kilkudziesięciu zakładach na terenie miasta pomagałem zakładać „Solidarność”. W latach 1980-1981 byłem członkiem Sekcji Interwencji MKZ/ZR Małopolska Delegatura w Tarnowie. Od stycznia 1981 przewodniczyłem także Komisji Zakładowej „S”. W lipcu 1981 byłem delegatem na I Walne Zebranie Delegatów Regionu Małopolska w Tarnowie. Byłem także współorganizatorem Mszy Katyńskich. Tworzyłem sieci kolportażu prasy i wydawnictw niezależnych, m.in. „Robotnika” i „Gońca Małopolskiego”. Zainicjowałem powstanie biblioteki wydawnictw niezależnych działającej w ramach „Wiadomości Tarnowskich”.

Po wprowadzeni stanu wojennego krótko się ukrywałem. Po zatrzymaniu zostałem internowany w Załężu koło Rzeszowa (tam mnie pobito) i Uhercach. Po zwolnieniu w lipcu 1982 r. związałem się z podziemnymi strukturami Solidarności. Do 1989 kolportowałem podziemne pisma i wydawnictwa, prowadziłem akcje ulotkowe i plakatowe, organizowałem manifestacje, starałem się pomagać innym represjonowanym.
W lutym 1984 zostałem aresztowany. Przetrzymywano mnie w Areszcie Śledczym w Tarnowie, Rejonowym Urzędzie Spraw Wewnętrznych w Bochni i w Załężu. 24 lipca 1984 na mocy amnestii odzyskałem wolność. W tym samym roku wyrzucono mnie z pracy i do 1989 nie mogłem podjąć żadnej innej.
Wielokrotnie byłem zatrzymywany i przesłuchiwany, karany grzywnami przez kolegia ds. wykroczeń za udział w nielegalnych zgromadzeniach. W domu regularnie przeprowadzano rewizje. Mimo to, w sierpniu 1985 zostałem członkiem Międzyzakładowej Komisji Koordynacyjnej „S” Ziemi Tarnowskiej, a w latach 1988-1989 członkiem Komisji Założycielskiej ds. ponownej rejestracji „S”.
W 1989 zapanowała euforia i czynnie uczestniczyłem w kampanii wyborczej Komitetu Obywatelskiego NSZZ Solidarność, wiążąc ogromne nadzieje na zmiany w Polsce, które wydawały się do osiągnięcia na wyciągnięcie ręki. Jednak z każdym rokiem stawałem się coraz bardziej wykluczony, mając szansę jedynie na dorywcze prace i borykając się z ogromnymi problemami zdrowotnymi.
Od kilku lat jestem już bez jakiegokolwiek zatrudnienia i bez środków do życia. Trochę ciężko mi o tym mówić bo nie takiej Polski się spodziewałem.
Ryszard Strach
www.dziekujemyzawolnosc.pl
Wpłat można dokonywać na konto Fundacja Wspólnota Pokoleń: Nr konta: 58 1090 1056 0000 0001 1590 6435
Zobacz wideo:
