Wczoraj „Rzeczpospolita” napisała o wątpliwościach, które pojawiły się wokół zdjęcia zamieszczonego jako ilustracja artykułu w „GW” pod tytułem „Gorączka złota w Treblince”.
(…) Zdjęcie z najnowszej książki Jana Tomasza Grossa jest chyba najsłynniejszą fotografią w Polsce. Według autora przedstawia "najprawdopodobniej" wieśniaków, którzy rabowali zbiorowe mogiły Żydów zamordowanych w Treblince. Mamy wątpliwości, czy Gross się nie myli.
Byliśmy w obozowym muzeum, oglądaliśmy zdjęcie, szukaliśmy autora. Fotografia jest pożółkła, niewiele większa od paczki papierosów. Jej właścicielem był Tadeusz Kiryluk – wieloletni kierownik muzeum. Twierdzi, że przekazał mu ją w latach 60. Lucjan Sikora, dróżnik z Poniatowa: – Objaśniał, że zdjęcie przedstawia ludzi, których skrzyknął do uporządkowania szczątków na terenie obozu . Dróżnik nie żyje. Ślad się urywa.
Dziennikarze "Gazety Wyborczej" dostali fotografię od Kiryluka. Oni pierwsi ją opublikowali, wraz ze wstrząsającym reportażem o tym, co działo się w czasie wojny i po niej w Treblince. Według ich informacji zdjęcie przedstawia kopaczy: "w chłopskich kieszeniach były złote pierścionki i żydowskie zęby" Możliwe, że zdjęcie nie dokumentuje obławy na kopaczy, ale inne wydarzenie. Kierownik muzeum Edward Kopówka przypuszcza, że może przedstawiać porządkowanie terenu. Zachowały się dokumenty, że miejscowi brali udział w takich pracach. Być może w ogóle nie chodzi o Treblinkę? Po wojnie wieśniacy byli zmuszani do udziału w ekshumacjach czerwonoarmistów. .(...) - czytamy w „Rz”.
Autorami reportażu Gorączka złota w Treblince, którego ilustracją było opisywane przez „Rz” zdjęcie, byli Piotr Głuchowski i Marcin Kowalski. Dwa lata temu wokół ich książki pt. Odwet. Prawdziwa historia braci Bielskich rozpętała się awantura, którą opisał m.in. „Dziennik”:
(…) Książka „Odwet. Prawdziwa historia braci Bielskich: pióra dziennikarzy „Gazety Wyborczej” Piotra Głuchowskiego i Marcina Kowalskiego trafi na makulaturę. To oficjalna wiadomość. Wydawca książki, Agora S.A., zdecydowała się wycofać cały nakład z dystrybucji. To efekt błędów jakie Głuchowskiemu i Kowalskiemu wytknęli recenzenci książki. Naukowcy wprost zarzucili reportażystom „Gazety Wyborczej” kradzież intelektualną i otarcie się o plagiat: większość ich ustaleń i opisanych w "Odwecie" faktów pochodzi z książki prof. Nechamy Tec "Defiance". Głuchowski i Kowalski do plagiatu się nie przyznali, a fakt nie powołania się na źródła wytłumaczyli pośpiechem. Jednak wiary nie dało im nawet kierownictwo redakcji. Według naszych ustaleń, Adam Michnik był gotów wyrzucić ich z pracy. (…) Gdy wybuchła afera wokół książki "Odwet" autorstwa dziennikarzy "Gazety" i pojawiły się oskarżenia, że książka jest plagiatem, to właśnie Łuczywo miała wydać werdykt o dalszym losie autorów. Ostatecznie postanowiła, że nie zostaną wyrzuceni z Agory. (…) Kilka dni później Łuczywo odeszła na emeryturę i zniknęła ze stopki „GW” - pisał „Dziennik” w lutym 2009 r.
![Tłumy na ulicach Warszawy. Tak wygląda Marsz Niepodległości 2026 [ZDJĘCIA]](https://files.niezalezna.tech/images/upload/2026/11/11/n_44afe00f0617f0c1b0c0b89d202a7ebe8c50d214624c3762bf6ab9aaa944d530_c.jpg?r=1,1)
