Jak wskazują informacje, do których dotarła "Rzeczpospolita" - znana fotografia, którą w najnowszej książce prazentuje autor, nie przedstawia ludzki plądrujących żydowskie mogiły w Treblince.
Zdjęcie to według Jana Tomasza Grossa, przedstawia "najprawdopodobniej" wieśniaków, którzy rabowali zbiorowe mogiły Żydów zamordowanych w Treblince. Wszystko wskazuje na to, iż autor kłamie.
W obozowym muzeum, można obejrzeć to zdjęcie. Jego właścicielem był Tadeusz Kiryluk – wieloletni kierownik muzeum. Twierdzi, że przekazał mu ją w latach 60. Lucjan Sikora, dróżnik z Poniatowa, który objaśniał, że zdjęcie przedstawia ludzi, których skrzyknął do uporządkowania szczątków na terenie obozu .
Dziennikarze "Gazety Wyborczej" dostali fotografię od Kiryluka. Oni pierwsi ją opublikowali, wraz z oskarżającym reportażem nt. czasów wojny światowej i okresu powojennego.
Według "Wyborczej" zdjęcie przedstawia kopaczy: "w chłopskich kieszeniach były złote pierścionki i żydowskie zęby". Reporterzy piszą, że wieśniacy z fotografii zostali pojmani podczas akcji jednostki z Ostrowi Mazowieckiej.
Otóż dokładniejszy opis operacji przeciwko hienom odnalazła w archiwach historyczka Martyna Rusiniak. Data, która się tam pojawia, to 4 marca 1946 r.
W roczniku "Życia Warszawy" zapisana pogoda mówi o przymrozkach, temperaturze w okolicy zera i zatorach lodowych na rzekach. Tymczasem ludzie na fotografii ubrani są w letnie rzeczy.
Iwona Sobierajska, ekspertka z Muzeum Wojska Polskiego, mówi, że uzbrojeni ludzie na fotografii to raczej milicjanci niż żołnierze. Jeszcze trop wskazujący na milicję.
Co istotne, na odwrocie zdjęcia zanotowane jest nazwisko Tadeusza Krasnodębskiego i słowo: PKS. Krasnodębski, zanim zaczął wozić ludzi autobusami, był milicjantem. Zdjęcie mógł dostać od kolegów z MO.
Możliwe, że zdjęcie nie dokumentuje obławy na kopaczy, ale inne wydarzenie. Kierownik muzeum Edward Kopówka przypuszcza, że może przedstawiać porządkowanie terenu.
Być może w ogóle nie chodzi o Treblinkę. Po wojnie wieśniacy byli zmuszani do udziału w ekshumacjach czerwonoarmistów.
![Tłumy na ulicach Warszawy. Tak wygląda Marsz Niepodległości 2026 [ZDJĘCIA]](https://files.niezalezna.tech/images/upload/2026/11/11/n_44afe00f0617f0c1b0c0b89d202a7ebe8c50d214624c3762bf6ab9aaa944d530_c.jpg?r=1,1)
