Miasta coraz więcej wydają na drogi, ale długość odcinków oddawanych do użytku w niektórych z nich spada. NIK przeprowadził kontrolę inwestycji drogowych w ośmiu dużych miastach: w Bydgoszczy, Gdańsku, Krakowie, Lublinie, Poznaniu, Szczecinie, Warszawie i we Wrocławiu. Inspektorzy stwierdzili, że w ostatnich latach zbudowano i zmodernizowano w tych miastach o jedną czwartą dróg więcej niż w okresie 2004–2007. Większość zadań była jednak realizowana z opóźnieniami, a samorządy nie umiały w pełni wykorzystać własnych środków. Trzy miasta utraciły nawet unijne dotacje, łącznie na 25 mln zł, z tego na samą Warszawę przypada dwie trzecie tej kwoty. Powodem strat są nieprawidłowości przy udzielaniu zamówień publicznych i wykonaniu umów na roboty czy dofinansowanie inwestycji.
W skontrolowanym okresie w omawianych miastach zakończono budowę 110 km oraz modernizację 346 km dróg. Przyrost w tej statystyce to głównie zasługa Szczecina i Wrocławia, w których oddano o ponad 100 km dróg więcej niż w poprzedniej czterolatce. W pozostałych ośrodkach liczba ta prawie się nie zmieniła, a w stolicy nawet spadła. W tym samym czasie nakłady na drogi w Warszawie wzrosły o 920 mln zł!
Wydatki na inwestycje drogowe od roku 2008 do połowy 2011 wyniosły łącznie 6,5 mld zł, to ok. 30 proc. więcej niż w latach 2004–2007. Około 85 proc. tej kwoty miasta pokryły z własnych budżetów, prawie 12 proc. – z funduszy unijnych.
Dla 14 z 24 skontrolowanych zadań miasta uzyskały dofinansowanie z Unii Europejskiej, łącznie na 930 mln zł. Najwięcej środków unijnych, bo aż 355 mln zł, dostała Warszawa.
Inspektorzy NIK-u wykryli nieprawidłowości na każdym etapie inwestycji – od planowania, przez przygotowanie i wykonawstwo, aż po odbiór robót. Plany wydatków wielokrotnie zmieniano, często nie realizując ich w pełni. Według NIK-u skontrolowanym miastom grozi utrata ok. 90 mln zł wydanych na przygotowanie budowy i remontów dróg, których wykonanie potem odłożono.
W wypadku prawie wszystkich inwestycji projekty były sporządzane z opóźnieniem. Inwestorzy zgadzali się wielokrotnie na przedłużanie terminu, nie naliczając należnych kar umownych. W Warszawie przy budowie węzła Łopuszańska-Kleszczowa termin wykonania dokumentacji przesuwano 15-krotnie!
Wydatki stolicy za prezydentury Hanny Gronkiewicz-Waltz na budowę i poprawę dróg są trzy razy większe niż miast takich, jak Wrocław, Kraków czy Poznań. Jednak kierowcy, którzy tkwią w stołecznych korkach, wcale nie odczuwają ulgi mimo fortuny wydawanej przez ratusz na drogi.
