Wyszukiwanie

Wpisz co najmniej 3 znaki i wciśnij lupę
Polska

Gruzja: Obawy przed Rosją, rozczarowanie Europą

Rosyjski miecz Damoklesa, sojusz z Ameryką i brak złudzeń co do Europy Zachodniej. To fundamenty nowej doktryny bezpieczeństwa Gruzji. W porównaniu do poprzedniej wersji z 2005 r.

Autor:

Rosyjski miecz Damoklesa, sojusz z Ameryką i brak złudzeń co do Europy Zachodniej. To fundamenty nowej doktryny bezpieczeństwa Gruzji. W porównaniu do poprzedniej wersji z 2005 r. ta jest bardziej pragmatyczna i mniej optymistyczna. Więcej w niej geopolitycznego realizmu.

Gruzja opublikowała swoją nową „Doktrynę Bezpieczeństwa Narodowego”, przyjętą przez parlament 111 głosami wobec 3 sprzeciwu. Zastąpiła ona podobny dokument z 2005 r. Tamta doktryna mówiła o „małym prawdopodobieństwie otwartej agresji militarnej przeciw Gruzji”. Nowy dokument odzwierciedla już „zmienione realia” po wojnie w 2008 r., jak powiedział zastępca sekretarza Rady Bezpieczeństwa Narodowego, Batu Kutelia. Nie zaskakuje więc, że dominuje w nim Rosja. Wśród wymienionych dwunastu „zagrożeń” i „wyzwań”, aż dziesięć jest związanych z Moskwą i jej polityką w Abchazji i Osetii Płd.

> Rosja – jedyny wróg
Największe zagrożenia to „okupacja gruzińskich terytoriów” przez Rosję, „ryzyko nowej wojskowej agresji” ze strony Rosji, wreszcie „akty terrorystyczne organizowane przez Rosję z terytoriów okupowanych”. W pierwotnym projekcie dokumentu dyskutowanym na początku 2011 r. nie było mowy o rosyjskim terroryzmie.

Ale po potwierdzeniu, że oficer GRU z Abchazji organizował serię zamachów bombowych w Gruzji na jesieni 2010 r., oraz po ujawnieniu przez MSW latem ub.r. dwóch prób zamachów, których organizatorami byli oficerowie rosyjscy z Abchazji i Osetii Płd., taki zapis ostatecznie pojawił się w doktrynie („po okupacji Abchazji i regionu Cchinwali, Federacja Rosyjska używa tych terytoriów do rekrutowania i szkolenia terrorystów w celu przeprowadzania aktów terrorystycznych na terytorium Gruzji”).

Według dokumentu, „głównym celem” Rosji jest uczynienie z Gruzji państwa słabego i zanarchizowanego („a failed state”), aby zepchnąć ją z drogi integracji euroatlantyckiej i „siłą wciągnąć z powrotem w rosyjską orbitę”.

Fragment dotyczący wojny z 2008 r. w swojej ocenie jest zbieżny z tym, co o ówczesnych zamiarach Moskwy mówili niedawno Dmitrij Miedwiediew z jednej strony, a Condoleezza Rice z drugiej (patrz „GP” z 30.11.2011): „Ostatecznym celem agresji militarnej przeprowadzonej w sierpniu 2008 r. była nie tylko okupacja gruzińskich terytoriów i/lub zdobycie międzynarodowego uznania dla sprzymierzonych reżimów w Abchazji i Osetii Płd., ale zmiana kursu polityki zagranicznej Gruzji i/lub siłowa zmiana demokratycznie wybranego rządu, ponieważ niepodległa i demokratyczna Gruzja jest postrzegana przez rządzącą Rosją elitę polityczną jako znaczące zagrożenie”.

Gruzińska doktryna uwzględnia jednak widoczne w bieżącej polityce Tbilisi próby wyjścia z defensywy do aktywnej postawy wobec Rosji. „Gruzja wspiera transformację Federacji Rosyjskiej w stabilny demokratyczny kraj” – czytamy w dokumencie. A do tego, „Gruzja rozumie konieczność pogłębiania i rozwijania relacji z narodami żyjącymi na Kaukazie Północnym, co pomoże zwiększyć wśród ludności zamieszkującej ten teren świadomość celów i politycznego kursu Gruzji”.

> Rozczarowanie Europą
Dążenie do umocnienia stosunków dwustronnych z USA, w których Tbilisi widzi gwaranta niepodległości, to fundament polityki obecnych władz Gruzji. Znajduje to odzwierciedlenie w doktrynie i absolutnie nie dziwi. Ciekawsze, że na drugim miejscu w rozdziale „Wzmacnianie stosunków zagranicznych” mamy Ukrainę, określaną jako „partner strategiczny”. Jak widać, w Tbilisi patrzą na państwo ukraińskie w szerszej perspektywie, widząc w Kijowie sprzymierzeńca, mimo aktualnie prorosyjskiej polityki ekipy Wiktora Janukowycza.
Trzecią pozycję zajmuje Turcja, „czołowy partner Gruzji w regionie”, z którym Tbilisi współpracuje w sferach handlu, energetyki i obronności. W dalszej kolejności, jeśli chodzi o wagę stosunków, wymienia się kraje bałtyckie – dokument mówi oddzielnie o „aktywnej współpracy” z Litwą, Łotwą i Estonią.

W następnej dopiero kolejności jest „duże znaczenie współpracy” z „państwami Środkowej i Południowowschodniej Europy oraz skandynawskimi”, jak też Mołdawią i Białorusią. Zapewne Polska zajęłaby tutaj bardziej znaczące miejsce, gdyby dokument pisano za życia prezydenta Lecha Kaczyńskiego.

Jeśli chodzi o region, Azerbejdżan jest określany jako „partner strategiczny”, a z Armenią łączą Gruzję „dobrosąsiedzkie relacje i wzajemnie korzystna współpraca”. Nic więcej, mimo całkiem dobrych relacji w ostatnim czasie. Wytłumaczenie jest jedno – Armenia nie może być jednocześnie partnerem strategicznym Tbilisi i Moskwy. Gruzini wciąż się obawiają, że w razie kolejnego konfliktu z Moskwą, Rosjanie wykorzystają swoje oddziały i uzbrojenie skoncentrowane w bazach na terytorium Armenii.

Oddzielny rozdział poświęcono integracji z NATO i UE, określając je jako „jeden z największych” priorytetów polityki zagranicznej i bezpieczeństwa narodowego. Ale uderza brak jakiejkolwiek wzmianki o poszczególnych państwach Europy Zachodniej. Widzimy cały paragraf poświęcony Ameryce Łacińskiej i Karaibom, nie ma zaś słowa o Francji, Niemczech czy Wielkiej Brytanii. Sprzeciw czy niechęć krajów zachodnich do bliższej współpracy z Gruzją zostały zauważone w Tbilisi. Gruzini pamiętają też doskonale weto Berlina i Paryża wobec objęcia ich kraju Planem na rzecz Członkostwa (MAP) w NATO na szczycie w Bukareszcie w 2008 r. Kreml potraktował to jako „zielone światło” dla bezkarnego ataku na małego sąsiada.   

Autor:

Źródło:

AKTUALNE PETYCJE

NAJNOWSZE Polska