Wyszukiwanie

Wpisz co najmniej 3 znaki i wciśnij lupę
,Włodzimierz Bernacki,
14.05.2015 20:42

Problemy semantyczne

Kiedy szukamy w podręcznikach informacji o II wojnie światowej, na samym wstępie dostrzegamy mapę z dwiema plamami, określającymi działania państw agresorów – brunatną oraz czerwoną.

Kiedy szukamy w podręcznikach informacji o II wojnie światowej, na samym wstępie dostrzegamy mapę z dwiema plamami, określającymi działania państw agresorów – brunatną oraz czerwoną. Gdy staramy się odnaleźć objaśnienie tychże plam, stykamy się jednak ze znaczącą trudnością – z jednej strony Trzecia Rzesza, z drugiej Związek Sowiecki zwany też Radzieckim. A co w ogóle kryje się pod tymi nazwami?

Dla oznaczenia dwóch agresorów, którzy wkroczyli we wrześniu 1939 r. na ziemie polskie, używa się nazw właściwych dla Europy postmodernistycznej. Wschodnie ziemie polskie dostały się pod władanie państwa zwanego Związkiem Sowieckim, natomiast zachodnie przypadły Trzeciej Rzeszy. Żywot tej drugiej był krótkotrwały, istnienie wschodniego okupanta przeciągnęło się natomiast aż po rok 1991.
To, nad czym warto się zastanowić, to nazwy okupantów.

Barbarzyńscy Moskale
Współczesny Polak nie ma wątpliwości co do znaczenia słowa „sowiecki”. Słowo to jednoznacznie kojarzone jest z rosyjskimi oprawcami z Katynia, Miednoje i Charkowa.
Bolszewik, komunista, czekista – wszystkie te określenia łączone z Rosją sowiecką zespolone zostały w naszej kulturze (szczególnie zaś w pamięci historycznej) z postaciami na wskroś banalnymi, prostackimi czy wręcz prymitywnymi. Określenie „oprawca ze Wschodu” najpełniej wyczerpuje polską definicję barbarzyńcy. Warto jednak podkreślić, że pod wszystkimi tymi terminami kryje się człowiek rosyjski. Sowiecki sołdat z tobołkiem na plecach, z kilkoma zegarkami na ręku, człowiek, dla którego wszystko, co przedstawiało nawet najmniejszą wartość, stawało się łupem, z reguły był Rosjaninem.

Barbarzyństwo, z jakim Polacy zetknęli się na Wschodzie najpierw po 1939 r., a potem powtórnie po 1944 r. doprowadziło do jednoznacznie negatywnej konotacji działań – podkreślmy – rosyjskich na ziemiach polskich. Okupant rosyjski budził respekt, ale i budował u Polaków poczucie wyższości nad tymi marnymi, zacofanymi istotami całymi tabunami pchanymi na Zachód przez politruków niewiele odbiegających od standardu szeregowego sołdata. Politruk nie odbiegał od przeciętnego sołdata poziomem barbarzyństwa, różnił się od niego jedynie stopniem bezwzględności oraz zapalczywości.

Po latach niewiele mówi się o odpowiedzialności rosyjskich oprawców za gnębienie narodu polskiego, co najwyżej słychać o zbrodniach sowieckich. Nikt jednak ze wschodnich barbarzyńców nie został postawiony przed sądem za eksterminację narodu polskiego.
Trudno jednak się dziwić, skoro ci, którzy w 1939 r. byli agresorami ze Wschodu, w 1945 r. za sprawą sojuszu z USA i Wielką Brytanią stali się „wyzwolicielami”.

Hitlerowcy, faszyści, naziści, gestapowcy, esesmani…
Zachodni agresor nastręcza nam, Polakom, jeszcze większych kłopotów. III Rzesza nie istnieje od kilkudziesięciu lat, jedynie jej położenie geograficzne pozwala domyślać się narodowości ludzi, którzy składali się na mieszkańców tego tajemniczego państwa. Jego tajemniczość polega na tym, że zamieszkiwał je lud hitlerowców, a nazwę tę ów lud zyskał od nazwiska swojego demokratycznie wybranego przywódcy. Inne określenia tego narodu, często pojawiające się w podręcznikach, to faszyści i naziści. Wyjątkowo rzadko używa się wobec nich określenia narodowi socjaliści, ponieważ deprecjonuje ono socjalizm, a to wedle kanonu obecnej poprawności politycznej jest niedopuszczalne.

Jakże trudno jest autorom podręczników pisać wprost o zachodnich agresorach w 1939 r. jako o Niemcach po prostu, jakże niezręcznie jest opisywać proces dokonywanej przez Niemców planowej eksterminacji narodu polskiego. Wręcz nieznośne jest dla nich relacjonowanie postępków niemieckich żołnierzy mordujących rannych jeńców oraz cywilów. Jakże trudno pisać o bombardowaniu przez niemieckich lotników polskich bezbronnych miast, o paleniu żywcem przez niemiecki Wehrmacht polskich obrońców poczty w Gdańsku czy szkoły w Radłowie? A prawda jest taka, że Niemcy (nie faszyści czy hitlerowcy) uczynili z masowego zabijania gałąź przemysłu, za sprawą której pozyskiwano złoto, odzież, włosy. Wszystko dzięki doskonałej niemieckiej technice oraz sprawnej, perfekcyjnej organizacji pracy.

Barbarzyńcy z narodu Goethego
W przeciwieństwie do wschodniego agresora, przybywający z Zachodu był człowiekiem wykształconym, potrafiącym nie tylko pisać i czytać, ale też swobodnie poruszać się w przestrzeni kulturowej ówczesnej Europy. Niemiecki żołnierz, wkraczając na ziemie polskie, miał, jak się wydaje, poczucie misji cywilizacyjnej wobec ludu, który podbijał. Dowódca, oficer, najczęściej był człowiekiem wielkiej kultury niemieckiej. Fascynatem poezji Goethego, miłośnikiem muzyki Bacha i Beethovena, a niekiedy nawet Chopina. Zagłębiony we wspaniałej lekturze, zatopiony w upojnych akordach muzyki, przekonany co do konieczności fizycznej eksterminacji tych, którzy nie zasługują na miano ludzi. Estetyka, etyka, a przede wszystkim prawo niemieckie dawały mu poczucie wyższości i siły, gwarantowały niemieckiej rasie panów przestrzeń życiową, a z Polaków czyniły niewolników.
Niemcy nigdy nie zdecydowali się nawet na próbę wciągnięcia Polaków do tak szerokiej kolaboracji, jak uczynili to choćby wobec Francuzów. Jednocześnie Polacy – jeśli wziąć pod uwagę współpracę militarną z Niemcami Słowaków, Ukraińców, Łotyszy czy Litwinów – okazali się nacją szczególną, która jako jedna z niewielu w Europie nie pogodziła się z niemieckim dyktatem.

Przesuwanie winy
W tym kontekście największym paradoksem historii jest upowszechnianie kłamstwa o „polskich obozach koncentracyjnych”, o współudziale Polaków w eksterminacji innych narodów europejskich, w tym szczególnie Żydów. Zaskakująco łatwo przylgnęła do nas etykieta antysemitów, nazistowskich kolaborantów współodpowiedzialnych za śmierć milionów ludzi. W przekazie medialnym na świecie nie ma zatem mowy o Niemcach jako ludobójcach, jest za to mowa o Polakach i odnarodowionych w tym przekazie nazistach.

Kiedy 8 maja wracamy pamięcią do momentu zakończenia II wojny światowej, gdy czcimy pamięć Polaków poległych na wszystkich wojennych frontach, trudno nam nie zadać sobie pytania o relacje z naszymi odwiecznymi sąsiadami, z którymi dzielimy wspólną historię, dla których ziemie polskie przez ostatnich kilka wieków stanowiły przestrzeń rywalizacji. Relacje, którym nie pomaga hipokryzja i fałsz obecne już na poziomie samych nazw i pojęć

AKTUALNE PETYCJE

NAJNOWSZE