Dzieje się tak dlatego, ponieważ do tej czynności musimy zaangażować jednocześnie oko, ucho, rękę i pamięć – czyli kilka partii mózgu w tym samym czasie. Podczas takiego treningu wytwarza się unikalne połączenie, które lepiej zapamiętujemy.
Treści zapisane ręcznie są dokładniej zapamiętywane. Prowadzenie notatek pozwala uporządkować dane. Podkreślanie różnymi kolorami, bardziej pomaga w pamięciowym opracowaniu materiału. Pisanie ręczne ułatwia poznanie gramatyki i ortografii.
Proces pisania ręcznego ma znaczenie dla rozwoju takich umiejętności jak: koncentracja, pamięć, organizacja, metodyczność, orientacja przestrzenna, umiejętność rozwiązywania problemów i syntetyzowania danych.
Pisanie odręczne jest skomplikowanym procesem umysłowym, wymagającym sprawnej analizy słuchowej tego, co chcemy zapisać, a następnie wykonania sekwencji ruchów ręki pod kontrolą wzroku i syntezy całości. Mózg piszącego samodzielnie na czystej kartce pracuje inaczej niż mózg piszącego po śladzie lub korzystającego z klawiatury.
Dzieci piszące wypracowanie odręcznie, używają większego zasobu słów i budują bardziej złożone zdania, niż dzieci używające klawiatury. Wiąże się to z bezpośrednim wpływem pisania na czynności mózgu i wynikający z tego rozwój połączeń nerwowych co daje dziecku więcej umiejętności potrzebnych do dalszej nauki. Nauka odręcznego pisania jest sposobem na to, aby odkryło się strategie uczenia się, które będą potrzebne w przyszłości.