Potrzebują dziennego ruchu i długich spacerów. Te szpice są inteligentne i bardzo przywiązują się do właścicieli. Dość szybko zaprzyjaźniają się też i z „obcymi”. Ich zaletą jest to, że potrafią szybko nawiązać kontakt z człowiekiem i innym zwierzęciem. Potrafią szybko i sprawnie się uczyć. Samojedy dobrze dogadują się z dziećmi, są cierpliwe i chętne do zabawy. Potrzebuje łagodnego, ale konsekwentnego przewodnika.
Mają dobrze rozwinięty instynkt łowiecki, przez co zdarza im się pogonić za zwierzyną. Dobrze przystosowują się do życia w mieście, ale są aktywne, żywiołowe i potrzebują regularnego ruchu na świeżym powietrzu. Nie wymagają jednak tak intensywnych treningów, jak inne rasy zaprzęgowe.
Dobrze sprawdzają się jako psy domowe i są łagodne w kontaktach z dziećmi. Często wykorzystywane w dogoterapii. Nie sprawdzają się jako psy stróżujące, mogą za to służyć jako psy zaprzęgowe.
Psy tej rasy od wielu setek lat towarzyszyły plemieniu Samojedów, żyjących w Rosji i na Syberii, gdzie były psami nie tylko zaprzęgowymi, lecz także myśliwskimi i pasterskimi. Miały wstęp do ludzkich namiotów, gdyż często ogrzewały swych właścicieli. Pierwszy przedstawiciel rasy pojawił się w Europie w 1889 roku: zoolog Ernest Kilburn Scott przywiózł go do Anglii. Rasa szybko zyskała popularność ze względu na śnieżnobiałą sierść (tak umaszczone psy hodowali głównie Samojedzi z północnych regionów Syberii, dalej na południe częściej spotykane były osobniki brązowe i łaciate). Już w 1909 roku w Wielkiej Brytanii powstał pierwszy klub hodowców samojedów.
Samojedy są średniej wielkości szpicami. Głowa jest klinowata, a kufa silna. Preferowany jest czarny nos i brązowe bądź ciemne oczy. Ciemne, pigmentowane wargi są w koniuszkach lekko wygięte w górę, sprawiając wrażenie uśmiechu. Uszy są raczej małe, szeroko rozstawione i mają trójkątny kształt. Ogon wysoko osadzony.
Sierść samojeda złożona jest z dwóch warstw: miękkiego podszerstka, który ma za zadanie chronić przed wyziębieniem oraz długiej okrywy włosowej, która powinna być czysto biała albo kremowa lub biała z biskwitem, przy czym podstawową barwą musi być biel. W żadnym wypadku włos nie może być beżowy. Z tyłu uda tworzą się portki, a na ogonie kita. Na wystawach psy dyskwalifikuje jakakolwiek inna barwa od wyżej wymienionych.
Właścicielami samojedów byli między innymi ostatni car Rosji Mikołaj II Romanow i jego małżonka Aleksandra. Samojedy były także uczestnikami wypraw polarnych: jako psów zaprzęgowych używali ich Roald Amundsen i Fridtjof Nansen.
