Jak umowa zlecenie wpływa na staż pracy
Przez lata praca wykonywana na podstawie umowy zlecenia była przez wielu Polaków traktowana jak zawodowa konieczność, ale jednocześnie źródło frustracji. Choć zleceniobiorcy często wykonywali dokładnie te same obowiązki co pracownicy zatrudnieni na etacie, ich wysiłek nie przekładał się na budowanie stażu pracy. W praktyce oznaczało to, że po kilku czy nawet kilkunastu latach aktywności zawodowej część osób wciąż formalnie miała zaledwie kilka lat stażu liczonego do uprawnień pracowniczych.
Nowe przepisy mają to zmienić. Od maja do stażu pracy będą mogły zostać zaliczone także okresy wykonywania pracy na umowach zlecenia, prowadzenia działalności gospodarczej oraz innych form aktywności zawodowej objętych ubezpieczeniami społecznymi. Dla wielu osób oznacza to, że lata dotychczas pomijane przy ustalaniu uprawnień pracowniczych wreszcie zaczną mieć realne znaczenie.
To zmiana, na którą od dawna czekały osoby pracujące poza tradycyjnym etatem. W praktyce może ona sprawić, że tysiące pracowników niemal z dnia na dzień zyskają kilka dodatkowych lat stażu pracy.
Co daje dłuższy staż pracy w 2026 roku
Najwięcej uwagi przyciąga możliwość szybszego uzyskania prawa do 26 dni urlopu wypoczynkowego. To jednak tylko jedna z korzyści wynikających z nowych zasad liczenia stażu pracy. Dłuższy staż wpływa bowiem na szereg innych uprawnień, które w wielu przypadkach mają bezpośrednie przełożenie na sytuację finansową pracownika.
Dłuższy staż pracy wpływa również na:
- wysokość odpraw przy zwolnieniach grupowych,
- długość okresu wypowiedzenia,
- prawo do nagród jubileuszowych,
- dodatki stażowe w niektórych sektorach,
- uprawnienia wynikające z wewnętrznych regulaminów pracy.
Dla osób, które przez wiele lat pracowały na umowach cywilnoprawnych, może to oznaczać realne zwiększenie zakresu ochrony pracowniczej. W praktyce kilka dodatkowych lat stażu może przełożyć się na wymierne korzyści finansowe oraz większe bezpieczeństwo zatrudnienia.
Wyższa odprawa dzięki nowym przepisom
Jednym z najważniejszych skutków zmian mogą być wyższe świadczenia wypłacane pracownikom w przypadku utraty zatrudnienia. W wielu sytuacjach wysokość odprawy zależy od długości stażu pracy, dlatego każda dodatkowo zaliczona umowa zlecenie może mieć znaczenie dla ostatecznej kwoty otrzymywanych pieniędzy.
Dla osób, które przez lata pracowały poza etatem, nowe przepisy oznaczają szansę na odzyskanie uprawnień, które wcześniej były poza ich zasięgiem. W niektórych przypadkach różnica może wynosić nawet kilka tysięcy złotych, szczególnie jeśli do stażu zostanie doliczonych wiele lat aktywności zawodowej.
Znaczenie ma również okres wypowiedzenia. Pracownik posiadający dłuższy staż pracy może korzystać z bardziej korzystnych zasad rozwiązania umowy, co daje więcej czasu na znalezienie nowego zatrudnienia i ogranicza ryzyko nagłej utraty źródła dochodu.
Jak potwierdzić okresy pracy w ZUS
Samo wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia nie wystarczy, aby pracodawca automatycznie uwzględnił dodatkowe lata przy ustalaniu stażu pracy. Konieczne będzie odpowiednie udokumentowanie okresów aktywności zawodowej podlegających zaliczeniu.
Kluczową rolę ma odegrać w tym procesie Zakład Ubezpieczeń Społecznych. To właśnie ZUS będzie wydawał specjalne zaświadczenia potwierdzające okresy podlegania ubezpieczeniom społecznym, które następnie pracownik będzie mógł przedstawić pracodawcy.
Eksperci podkreślają, że warto zadbać o zgromadzenie odpowiednich dokumentów jak najwcześniej. Im szybciej pracownik potwierdzi swoje okresy zatrudnienia, tym szybciej będzie mógł skorzystać z nowych uprawnień wynikających z wydłużonego stażu pracy.
Kto zyska na zmianach w Kodeksie pracy
Nowelizacja jest przez wielu ekspertów określana jako jedna z najważniejszych zmian na rynku pracy od lat. Największymi beneficjentami będą osoby, które przez znaczną część kariery zawodowej wykonywały pracę na podstawie umów zlecenia lub prowadziły działalność gospodarczą, a mimo to nie mogły budować stażu pracy w takim samym zakresie jak pracownicy etatowi.
Dla setek tysięcy Polaków oznacza to symboliczne zakończenie podziału na pracowników „lepszych” i „gorszych”. Wiele osób przez lata odprowadzało składki, wykonywało obowiązki zawodowe i zdobywało doświadczenie, ale nie mogło liczyć na takie same uprawnienia jak osoby zatrudnione na umowie o pracę.
To właśnie dlatego nowe przepisy są często określane jako koniec „pracy za darmo” w zakresie budowania stażu pracy. Lata przepracowane na zleceniu mają wreszcie zacząć przynosić konkretne korzyści, które będą odczuwalne nie tylko przy wyliczaniu urlopu, ale również w wielu innych sytuacjach zawodowych i finansowych.
