Pieczęć ma około 22 na 19 milimetrów: na jednej stronie umieszczono imię STEPHANVS w trzech wierszach, na drugiej — skrót EPISC, od łacińskiego „episcopus" – „biskup”. Napisy otacza wieniec, a nad imieniem i pod nim znajdują się czteropłatkowe rozety. Przez ołowiany krążek przebiega kanał, przez który niegdyś przewleczono sznur.
Tego rodzaju pieczęć dokumentowa zamykała urzędowy list lub akt prawny i potwierdzała tożsamość nadawcy. Sznur przewlekano przez ołowiany krążek, a następnie zaciskano ołów specjalnymi szczypcami. Po takim zabezpieczeniu nie można było otworzyć przesyłki bez pozostawienia śladów.
– mówi prof. Fabian Welc z Instytutu Archeologii UKSW, kierujący polską częścią badań.
Dla badaczy szczególnie interesujący jest łaciński napis. Pieczęcie bizantyjskie kojarzą się przede wszystkim z greką, jednak na zachodnich obrzeżach świata bizantyjskiego, zwłaszcza w Italii, używano również łaciny. Wśród zabytków z Italii znajdują się pieczęcie biskupów i innych duchownych z VI–VII wieku, stanowiące analogie dla znaleziska z Lukovaca.
Prof. Welc i dr Ana Konestra (kierująca chorwacką częścią projektu) podkreślają, że w przeanalizowanej dotychczas literaturze nie znaleźli odpowiednika tej bulli, pochodzącego z regionu wschodniego Adriatyku. Wiele dawnych pieczęci trafiło do zbiorów za pośrednictwem rynku antykwarycznego, bez informacji o miejscu i okolicznościach znalezienia.
Kim był biskup Stefan? Jedną z możliwości wyjaśnienia jest jego związek z pobliską wyspą Rab. W znanych zestawieniach tamtejszych biskupów między Titianusem, poświadczonym w VI wieku, a Piotrem I, wzmiankowanym w 986 roku, występuje kilkusetletnia luka. Gdyby udało się wykazać, że Stefan kierował tą diecezją, uzupełniłoby to ową białą kartę w dziejach.
Lukovac to dziś niezamieszkana, skalista wysepka w północnej części archipelagu Rab. Polsko-chorwacki zespół prowadzi tam badania od 2019 roku w ramach projektu „Topografia archeologiczna wyspy Rab”, kierowanego przez prof. Welca i dr Konestrę. Archeolodzy rozpoznali tam ufortyfikowaną osadę z VI–VIII wieku, z wczesnochrześcijańskim kościołem i cysterną gromadzącą wodę. Badania prowadzone w ramach projektu Re:Set, finansowanego przez Chorwacką Fundację Nauki, przyniosły także inne znaleziska: płytki z egipskiego porfiru, zdobione brązowe sprzączki pasa z VII wieku oraz amfory pochodzące z bizantyjskiego Egiptu. Zabytki te wskazują na kontakty mieszkańców wysepki z odległymi obszarami Morza Śródziemnego.
