Szczerski apeluje o wsparcie ONZ w kwestii uchodźców. Dodaje: W Polsce mamy jedną prostą zasadę

Na wstępie swojego wystąpienia Szczerski podziękował za działania zastępcy wysokiego komisarza ONZ ds. uchodźców, Kelly T. Clements oraz dyrektorowi generalnemu Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji (IOM), Antonio Vitorino.

- W wyniku rosyjskiej inwazji na Ukrainę, jesteśmy świadkami jednego z najpoważniejszych przesiedleń i kryzysów humanitarnych w historii. 6 marca wysoki komisarz ONZ ds. uchodźców, Filippo Grandi, słusznie opisał to zjawisko jako "najszybciej rosnący kryzys uchodźczy w Europie od czasów II wojny światowej". Czas, w jakim ludzie uciekają z Ukrainy jest bezprecedensowy, nawet w porównaniu z kryzysami przesiedleńczymi w Wenezueli, Afganistanie Syrii i Iraku - powiedział Krzysztof Szczerski.

Ambasador Polski przy ONZ wyliczył, że przez 55 dni wojny na Ukrainie, kraj ten opuściło ok. 5 mln osób, z czego 90 proc. to kobiety i dzieci, a kolejne ponad 7 mln osób to migranci wewnętrzni.

- Prawie 12 mln osób było zmuszonych w ciągu niespełna 2 miesięcy opuścić swoje domy - to więcej niż jedna czwarta populacji Ukrainy - dodał.

Wskazał, że "od pierwszego dnia wojny Polska pozostaje otwarta na osoby uciekające przed okrucieństwami rosyjskiej agresji, goszcząc w naszych domach prawie 3 mln osób".

- Nasze szacunki pokazują, że 75 proc. z nich dobrowolnie zdecydowała się pozostać w Polsce i przyjmujemy ich wybór - stwierdził Krzysztof Szczerski 

- Potrzebujemy zadać sobie jedno, bardzo proste pytanie. Odkąd wszyscy zgodziliśmy się, że ten kryzys jest bezprecedensowy i najszybciej rosnącym od czasu II wojny światowej, czy zareagowaliśmy na niego, jako społeczność międzynarodowa, na równie bezprecedensową skalę? Pozwólcie mi być w 100 proc. szczerym: odpowiedź brzmi zarówno "tak", jak i "nie"

- zaznaczył.

Szczerski wskazał, że "widzieliśmy wyjątkowy wypływ solidarności i politycznego wsparcia z wielu zakątków świata". - Nasze społeczeństwa otworzyły swoje serca i domy dla zagrożonych, a nasze rządy stanowczo potępiły agresora i wprowadziły reżimy sankcyjne. Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło ważną rezolucję. W Polsce mamy prawie 15 mln gospodarstw domowych. Biorąc pod uwagę, że przyjęliśmy prawie 3 mln osób z Ukrainy, oznacza to, że jedna na pięć polskich rodzin mieszka dziś z gośćmi z zagranicy - dodał.

- Przyjęcie tak dużej liczby uchodźców wymaga od polskiego rządu i władz lokalnych podjęcia nadzwyczajnych wysiłków w celu zapewnienia schronienia, udzielania dostępu do opieki medycznej i edukacji. Próbujemy być tak elastyczni, jak to możliwe, z dopasowaniem polskich przepisów do obecnej rzeczywistości. Dla przykładu, dziś, prawie milion ukraińskich uchodźców otrzymało już PESEL i ok. 180 tys. uchodźczych dzieci jest zapisanych do polskich szkół. To rozwiązuje jeden z największych problemów wszystkich kryzysów uchodźczych, jakim jest rejestracja osób - mówił ambasador Szczerski.

Dodał, że "jest ewidentne, że Polska i inne kraje sąsiedzkie Ukrainy nie będą w stanie same udźwignąć na swoich barkach ciężaru tego kryzysu".

- Chociaż w Polsce mamy jedną prostą zasadę: Pomagamy najpierw własnym sumptem, dopiero potem czekamy na międzynarodowe wsparcie - nie na odwrót. Ta bezprecedensowa skala [kryzysu uchodźczego] wymaga większego zaangażowania agencji ONZ i wsparcia całej międzynarodowej wspólnoty. Tylko wspólny wysiłek przyniesie cierpiącym ulgę

- powiedział Krzysztof Szczerski. 

Szczerski zwrócił uwagę Rady Bezpieczeństwa na trzy aspekty.

- Po pierwsze, potrzebujemy koordynacji naszych wysiłków. Od początku wojny polski rząd, organizacje pozarządowe i indywidualne osoby dostarczają wsparcie humanitarne na Ukrainę, jak również ułatwiają dostawy pomocy z krajów trzecich. W rzeczywistości, 1,5-2 tysiące ton takiej pomocy jest wysyłanych z Polski każdego dnia. Chcielibyśmy zachęcić instytucje ONZ zaangażowane w wysiłki pomocowe do korzystania z polskiej infrastruktury, gdyż nasze możliwości pozwalają nam docierać nawet do oddalonych regionów we wschodniej Ukrainie

- powiedział Szczerski.

Zaznaczył, że polski premier otworzył dziś we Lwowie pierwsze "miasteczko kontenerowe", a kolejne mają pojawić się w miastach obwodu kijowskiego, w tym w Buczy.

- Schronienie, takie jak to, dla 1000 osób, kosztuje ok. 8 mln dolarów. Dlatego zachęcamy ONZ do skorzystania z tej możliwości i bliższej współpracy z naszymi rządami w celu zwiększenia efektywności humanitarnego wsparcia kierowanego dla Ukrainy - powiedział.

Kolejną kwestią wskazaną przez polskiego ambasadora jest "pilna potrzeba adekwatnej reakcji i zapobiegania niebezpieczeństwom związanym z przesiedleniami, jak handel ludźmi i różne nadużycia". Dodał, że strona polska podjęła działania z tym związane.

- W związku z tym, polska Straż Graniczna, Policja i inne instytucje zintensyfikowały swoje akcje skierowane na zapobieganie i walkę z handlem ludźmi. Istotne instytucje podjęły stosowne kampanie informacyjne - tłumaczył ambasador.

- Po trzecie, jesteśmy głęboko zaniepokojeni losem ludzi, którzy zostali siłowo wywiezieni daleko w głąb Rosji. Według niektórych raportów, w tej ciężkiej sytuacji znalazło się 800 tys. osób, w tym ponad 150 tys. dzieci. Widzimy pilną potrzebę refleksji, co powinny zrobić właściwe agencje ONZ, w tym UNHCR i IOM, aby zatrzymać ten proceder i zapobiegać mu

- mówił Szczerski.

W zakończeniu swojego wystąpienia przyznał, że "społeczność międzynarodowa może zrobić więcej w odpowiedzi na szybko rosnące wyzwania". W celu uzyskania konkretnych deklaracji wsparcia pomocy humanitarnej ONZ dla Ukrainy i przedyskutowania sposobów reagowania na wyzwania powstałe na skutek wojny, Polska i Szwecja podjęły inicjatywę zorganizowania 5 maja specjalnej międzynarodowej konferencji darczyńców na wysokim szczeblu.

- Współgospodarzem wydarzenia będzie przewodniczący Rady Europejskiej i przewodnicząca Komisji Europejskiej. Mocno zachęcamy do udziału w wydarzeniu przedstawicieli wysokiego szczebla i szczodrych zobowiązań finansowych. Wydarzenie będzie okazją do pokazania solidarności z Ukrainą i narodem ukraińskim za pośrednictwem praktycznych środków - dodał polski ambasador.