Osiągnęliśmy porozumienie dotyczące odblokowania eksportu zboża z Ukrainy przez Morze Czarne - przekazał w piątek sekretarz generalny ONZ Antonio Guterres w Stambule, gdzie trwały negocjacje między delegacjami Ukrainy, Rosji, Turcji i ONZ.
Umowa pozwoli na znaczący eksport zboża przez trzy kluczowe ukraińskie porty: w Odessie, Czornomorsku i Jużnem (Piwdennem) - zaznaczył Guterres.
Dodał, że na porozumieniu zyskają kraje rozwijające się i ludzie najbardziej narażeni na głód.
Sekretarz generalny ONZ wezwał też Rosję i Ukrainę do pełnego stosowania się do zapisów umowy.
- Umowa o odblokowaniu eksportu zboża z Ukrainy przez porty nad Morzem Czarnym pomoże w rozwiązaniu światowego kryzysu żywnościowego i złagodzi wzrost cen żywności na globalnych rynkach - zaznaczył w Stambule prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan.
- Jesteśmy dumni z tego, że bierzemy udział w inicjatywie, która odegra ważną rolę w rozwiązaniu światowego kryzysu żywnościowego
- powiedział Erdogan podczas ceremonii podpisania porozumienia.
Wcześniej, na Twitterze, doradca prezydenta Ukrainy, Mychajło Podoljak, wskazał, że "Ukraina nie podpisuje żadnych dokumentów z Rosją". - Podpisujemy umowę z Turcją i ONZ i podejmujemy wobec nich zobowiązania. Rosja podpisuje z Turcją i ONZ lustrzane porozumienie - zaznaczył.
Wyjaśniając założenia porozumienia, Podoljak wymienił: "żadnej eskorty transportów ze strony statków rosyjskich i brak obecności Rosjan w naszych portach, w przypadku prowokacji - natychmiastowa odpowiedź militarna", oraz to, że "wszystkie inspekcje statków transportowych będą przeprowadzane przez wspólne zespoły na wodach terytorialnych Turcji".
2. No transport escort by Russian ships and no presence of 🇷🇺 representatives in our ports. In case of provocations, an immediate military response.
— Михайло Подоляк (@Podolyak_M) July 22, 2022
3. All inspections of transport ships will be carried out by joint groups in 🇹🇷 waters in the event of such a need. 2/2
Ustalenia podpisanego w piątek przez Ukrainę, Rosję, Turcję i ONZ porozumienia odblokowującego eksport zbóż z Ukrainy przewidują zagwarantowanie bezpiecznych korytarzy do ukraińskich portów, co oznacza "praktyczne zawieszenie broni" dla objętych umową statków i obiektów - przekazali urzędnicy ONZ.
W rozmowie z dziennikarzami wyżsi przedstawiciele ONZ zaznaczyli jednak, że w tekście umowy nie pada słowo "zawieszenie broni". Strona ukraińska ma zapewnić bezpieczne przejście statków eksportujących zboże przez zaminowane wody wokół ukraińskich portów.
Wśród najważniejszych zapisów porozumienia znalazło się też utworzenie w Stambule Wspólnego Centrum Koordynacyjnego, z przedstawicielami wszystkich czterech stron. Zadaniem Centrum będzie m.in. koordynowanie kontroli statków, prowadzonej w tureckich portach, która ma zapobiec sprowadzaniu przez jednostki udające się po ukraińskie zboże broni do tego kraju.
Umowa została zawarta na 120 dni, z możliwością jej przedłużenia. Zanim statki zaczną faktycznie wywozić zboże z ukraińskich portów minie kilka tygodni, samo przygotowanie ukraińskich portów do tej operacji wymaga około 10 dni - zaznaczyli przedstawiciele ONZ.
Przedstawiciele Ukrainy i Rosji, którzy podpisali dzisiaj w Stambule zawarte wraz z Turcją i ONZ porozumienie o odblokowaniu eksportu zboża z Ukrainy zrobili to osobno, nie usiedli przy wspólnym stole i unikali podania sobie dłoni - relacjonuje agencja Reutera.
- Stany Zjednoczone rozliczą Rosję z odpowiedzialności za wdrożenie umowy o odblokowaniu eksportu zboża z Ukrainy przez porty nad Morzem Czarnym
- powiedziała ambasador USA przy ONZ Linda Thomas-Greenfield.
Stany Zjednoczone zwracają się ponadto do Chin, by przestały gromadzić zapasy zbóż i przeznaczyły więcej zapasów na rzecz pomocy humanitarnej dla krajów - powiedział dziennikarzom szef biura ds. koordynacji sankcji w Departamencie Stanu USA James O'Brien.
Premier Kanady Justin Trudeau powiedział po podpisaniu w Stambule porozumienia o odblokowaniu eksportu ukraińskiego zboża, że G7 będzie pilnować, by umowa ta nie wiązała się z dodatkowym zagrożeniem dla Ukrainy.
