Wynik jest nieco inny, gdy zapytano, czy wiara w Boga jest potrzebna dla wypełniania wartości moralnych. W tym przypadku 51 proc. pytanych nie zgodziło się z tym stwierdzeniem.
Według sondażu ludzie w krajach rozwijających się są bardziej religijni niż w krajach uprzemysłowionych. W krajach o niskich dochodach na mieszkańca, takich jak Kenia, Filipiny i Indonezja, prawie 100 proc. badanych dostrzegło bezpośredni związek między wartościami moralnymi a Bogiem.
W Polsce ten odsetek wyniósł 36 proc.
Spośród badanych krajów Europy Zachodniej, najwięcej, bo 37 proc., jest o tym przekonanych w Niemczech. Zaraz za nimi są Włochy - 30 procent. W Europie Środkowej i Wschodniej jeden na dwóch Bułgarów (50 proc.) uważa, że wiara w Boga sprzyja wartościom moralnym. Na Słowacji potwierdziło to 45 proc., na Węgrzech - 28 proc. Natomiast liczba ta jest znacznie niższa w Szwecji - 8 proc. i Francji 15 proc.
% who say it is necessary to believe in God to be moral:
— Pew Research Religion (@PewReligion) July 20, 2020
🇮🇩Indonesia 96%
🇵🇭Philippines 96%
🇳🇬Nigeria 93%
🇧🇷Brazil 84%
🇮🇳India 79%
🇹🇷Turkey 75%
🇲🇽Mexico 55%
🇺🇸U.S. 44%
🇷🇺Russia 37%
🇩🇪Germany 37%
🇬🇧UK 20%
🇫🇷France 15%
🇸🇪Sweden 9%https://t.co/TstzGtb1H7 pic.twitter.com/jGBBy4REEx
Zdaniem autorów sondażu uderzające jest to, że wartości, o których mowa w tym pytaniu, są bardzo różnie traktowane w niektórych krajach. Na przykład w Rosji 37 proc. zgodziło się, że istnieje związek między moralnością a wiarą w Boga i jest to wynik większy o ok. 11 proc. niż w 2002 r. Z kolei na Ukrainie jest o tym przekonanych 50 proc., i liczba ta spadła w tym samym okresie o 11 proc.
Polacy nie odbiegają znacząco od większości nacji jeśli chodzi o zróżnicowanie oceny w różnych grupach wiekowych czy względem wykształcenia.
Potrzebę wiary w Boga dla moralnego postępowania dostrzega tylko co czwarty Polak w wieku 18-29 lat, ale już niemal co drugi (46 proc.) w grupie wiekowej 50+.
Mocno dostrzegalne są jednak różnice pod kątem światopoglądów. Z istnieniem relacji między wiarą w Boga a wypełnianiem wartości moralnych dostrzega 19 proc. Polaków deklarujących się jako "lewicowi", a wśród "prawicowców" odsetek ten wynosi 53 proc. Większe zróżnicowanie dostrzegalne jest tylko w USA.
Jednocześnie, blisko 70 proc. Polaków ocenia, że religia jest ważna w ich życiu (dla 25 proc. nawet "bardzo ważna"). Ponadto 21 proc. ankietowanych rodaków odpowiedziało, że "nie jest zbyt istotna", a jako "zupełnie nieistotną" wskazało ją tylko 6 proc. respondentów.
The importance of God to Europeans has declined in many countries in recent decades, but people in some former Soviet republics (including Russia and Ukraine) have become MORE likely to say God plays an important role in their lives since 1991: https://t.co/VouTaHoVwk pic.twitter.com/jlKp92cAQE
— Pew Research Religion (@PewReligion) July 20, 2020
W badaniu, które wykonano w 2019 r., wzięło udział ok. 38 500 osób z 34 krajów świata. Kraje badane w nowym raporcie to: Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Kanada, Meksyk, Brazylia, Argentyna, Niemcy, Włochy, Holandia, Hiszpania, Francja, Szwecja, Polska, Grecja, Bułgaria, Słowacja, Litwa, Węgry, Czechy, Ukraina, Rosja, Indonezja, Filipiny, Indie, Korea Południowa, Japonia, Australia, Tunezja, Turcja, Liban, Izrael, Kenia, Nigeria i RPA.
Respondentów pytano m.in. o znaczenie religii i modlitwy w ich życiu oraz czy uważają, że ludzie muszą wierzyć w Boga, aby postępować moralnie i mieć dobre wartości, jaką rolę odgrywa w ich życiu religia (bardzo ważną, nieco ważną, niezbyt ważną lub żadną), jaką rolę w ich życiu odgrywa Bóg i modlitwa.