Dowód osobisty zwykle leży w portfelu, a korzystamy z niego przy okazji wizyty w banku, u lekarza czy na poczcie. Datę ważności sprawdzamy rzadko, bo w gruncie rzeczy na co dzień do niczego jej nie potrzebujemy. Tymczasem w 2027 roku u bardzo wielu osób skończy się termin ważności. Kto go przegapi, może mieć kłopoty nie tylko w urzędzie.
Miliony Polaków w urzędach. Teraz historia się powtarza
Sięgnijmy pamięcią do 2007 roku. To właśnie wtedy kończyła się ważność starych, książeczkowych dowodów osobistych i miliony ludzi musiały wymienić je na plastikowe karty. Jeszcze w sierpniu 2007 roku, według danych MSWiA, około 8 milionów Polaków nie wymieniło starych dowodów. Urzędy przeżywały potem prawdziwe oblężenie.
Nowe dowody wydawano już na dziesięć lat. Ich ważność kończyła się zatem w 2017 roku. W przyszłym roku zaś tracą ważność dokumenty wydane dekadę temu. Wielka wymiana sprzed dwóch dekad wraca więc co dziesięć lat jak fala.
Ponad 5 mln dowodów w jednym roku
Skalę tej fali widać w ocenie skutków regulacji przygotowanej jeszcze w 2021 roku do nowelizacji ustawy o dowodach osobistych. Autorzy oceny oszacowali, ile dowodów trzeba będzie wydawać w kolejnych latach. Na 2026 rok przewidzieli około 3,9 miliona, a na 2027 rok ponad 5 milionów. W 2028 roku liczba ma spaść do około 3,2 miliona. Prognoza obejmuje wszystkie wydawane dowody, także pierwsze dla osiemnastolatków i wymiany po zmianie nazwiska.
Kiedy trzeba złożyć wniosek o nowy dowód
Warto przypomnieć, że przepisy wymagają, żeby wniosek o nowy dowód złożyć co najmniej 30 dni przed upływem ważności starego. Na sam dokument czeka się do 30 dni. Kto ma dowód ważny do stycznia 2027 roku, powinien więc załatwić sprawę jeszcze w grudniu. Wydanie dowodu jest bezpłatne, a wniosek można złożyć w dowolnym urzędzie gminy, niezależnie od miejsca zameldowania.
Wniosek można wysłać przez internet, ale bez wizyty w urzędzie się nie obejdzie. W ciągu 30 dni trzeba się tam zgłosić, żeby oddać odciski palców i wzór podpisu. Inaczej wniosek zostaje bez rozpoznania. Gotowy dowód również odbiera się osobiście. Czy jest już do odbioru, można sprawdzić na stronie gov.pl lub w aplikacji mObywatel.
Bank może zablokować dostęp do pieniędzy
Nieważny dowód to także potencjalny problem w banku. PKO Bank Polski informuje, że jeśli dokument tożsamości podany w banku stracił ważność, może częściowo zablokować dostęp do aplikacji IKO i serwisu iPKO.
Bank zastrzega, że ze względów bezpieczeństwa może wstrzymać także płatności z konta, w tym wypłaty gotówki, przelewy i transakcje kartą. Nowe przepisy przewidują, że dane nowego dowodu trafiają do banków i SKOK-ów automatycznie, z rejestrów państwowych. Ten mechanizm zadziała jednak dopiero wtedy, gdy nowy dowód zostanie wydany.
Nie każdy musi się spieszyć. Dowody wydane przed 1 marca 2015 roku z adnotacją „na czas nieoznaczony” zachowują ważność i nie trzeba ich wymieniać.
