Konklawe rozpoczęło się 14 października 1978 roku, po śmierci Jana Pawła I, który kierował Kościołem zaledwie przez 33 dni. W głosowaniu uczestniczyło 111 kardynałów, w tym 56 Europejczyków i 26 Włochów. Zgodnie z obowiązującymi zasadami obrady odbywały się w Kaplicy Sykstyńskiej w Watykanie.
Decydujący okazał się ósmy głos. 16 października kardynałowie powierzyli urząd papieski Karolowi Wojtyle, który uzyskał 99 głosów. Był to wybór historyczny - po raz pierwszy od 1522 roku głową Kościoła katolickiego został duchowny spoza Włoch.
Wieść o decyzji kardynałów ogłosił biały dym unoszący się nad Kaplicą Sykstyńską. To tradycyjny sygnał informujący wiernych, że konklawe zakończyło się wyborem nowego papieża.
Wojtyła przyjął imię Jan Paweł II. Został 264. papieżem w historii Kościoła katolickiego, a zarazem pierwszym od 1903 roku, który wcześniej nie pełnił funkcji urzędniczych w Kurii Rzymskiej.
„Z dalekiego kraju”. Pierwsze słowa nowego papieża
Po ogłoszeniu wyboru Jan Paweł II pojawił się na balkonie bazyliki św. Piotra, gdzie przemówił do zgromadzonych wiernych. Podkreślił, że kardynałowie powołali go „z dalekiego kraju” - Polski, która wówczas znajdowała się pod rządami komunistycznymi.
Nowy papież przyznał, że obawiał się przyjęcia wyboru, ale zdecydował się go zaakceptować w duchu posłuszeństwa Jezusowi Chrystusowi i zawierzenia Maryi.
Wybór Polaka na Stolicę Piotrową miał szczególne znaczenie dla rodaków. W kraju, w którym władze komunistyczne ograniczały swobody obywatelskie i próbowały osłabiać wpływy Kościoła, wiadomość o wyborze kard. Wojtyły wywołała powszechne zainteresowanie i nadzieję na zmiany.
Sześć dni później, 22 października 1978 roku, na placu św. Piotra odbyła się uroczysta msza inaugurująca pontyfikat. W jej trakcie Jan Paweł II wygłosił słowa, które stały się jednym z najbardziej rozpoznawalnych przesłań jego posługi:
„Nie lękajcie się! Otwórzcie, otwórzcie na oścież drzwi Chrystusowi”.
Wezwanie to stało się symbolem jego nauczania, w którym podkreślał znaczenie wiary, wolności, godności człowieka i odpowiedzialności za drugiego człowieka.
Pontyfikat pełen podróży
Jan Paweł II sprawował urząd papieski przez blisko 27 lat - od października 1978 roku do śmierci 2 kwietnia 2005 roku. W tym czasie odbył 104 podróże apostolskie poza Włochy, odwiedzając 129 krajów. Ponadto odbył ponad 140 podróży na terenie Włoch.
Pierwsza zagraniczna pielgrzymka papieża odbyła się w styczniu 1979 roku. Jan Paweł II odwiedził wówczas Republikę Dominikańską, Meksyk i Bahamy. Polska była krajem, do którego wracał najczęściej – odbył dziewięć pielgrzymek do ojczyzny. Siedem razy odwiedził Stany Zjednoczone i Francję, pięć razy Meksyk i Hiszpanię.
Podczas zagranicznych podróży wygłosił ponad 2400 przemówień. Najdłuższa i zarazem najdalsza z jego pielgrzymek prowadziła na Daleki Wschód i do Oceanii. Odbyła się od 18 listopada do 1 grudnia 1986 roku, trwała 13 dni, a papież pokonał w jej trakcie 48 974 kilometry.
Tysiące beatyfikacji i kanonizacji
Pontyfikat Jana Pawła II przyniósł również wiele zmian w życiu Kościoła. Papież ogłosił 14 encyklik, 14 adhortacji, 11 konstytucji apostolskich i 43 listy apostolskie. Zwołał dziewięć konsystorzy i mianował 232 kardynałów, w tym dziesięciu Polaków.
W czasie swojej posługi kanonizował 478 osób, uznając je za święte, oraz beatyfikował 1318 osób. Wśród nich znaleźli się liczni Polacy, co przyczyniło się do popularyzacji postaci związanych z historią i duchowością kraju.
Jan Paweł II zmarł 2 kwietnia 2005 roku w Watykanie. W 2011 roku został beatyfikowany przez papieża Benedykta XVI, a w 2014 roku kanonizowany przez papieża Franciszka.
Wybór Karola Wojtyły na papieża 16 października 1978 roku pozostaje jednym z najważniejszych wydarzeń w historii współczesnej Polski. Jego pontyfikat przypadł na okres wielkich przemian politycznych i społecznych, a papież z Polski stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci XX wieku.
16 października 1978 r. metropolita krakowski kardynał Karol Wojtyła został wybrany na papieża. Przyjął imię Jan Paweł II. Wkrótce po wyborze nowy papież wyszedł na balkon bazyliki Świętego Piotra i wygłosił przemówienie do wiwatującego tłumu: „Najdostojniejsi kardynałowie powołali nowego biskupa Rzymu. Powołali go z dalekiego kraju, z dalekiego, lecz zawsze tak bliskiego przez łączność w wierze i tradycji chrześcijańskiej”.
— Kancelaria Prezydenta RP (@prezydentpl) October 16, 2026
📢 Habemus Papam❗ 🇻🇦 Słowa kardynała Pericle Feliciego „Habemus Papam” z 16 października 1978 r. na zawsze przeszły do historii Polski. Tego dnia arcybiskup metropolita krakowski kard. Karol Wojtyła przyjął imię Jan Paweł II i jako pierwszy od 1522 r. papież nie-Włoch stanął na balkonie bazyliki św. Piotra. 🇵🇱 Po kilkudziesięciu latach walki o wolność temat Polski i Polaków znów stał się ważny dla całego świata. Wybór nowego papieża był tym bardziej zaskakujący, że zwierzchnikiem Kościoła katolickiego został kapłan zza „żelaznej kurtyny”. ➡ Sześć dni po przełomowym konklawe odbyła się w Rzymie inauguracja pontyfikatu Jana Pawła II, podczas której nowy papież w znamiennym geście pocałował pierścień prymasa Stefana Wyszyńskiego. To wówczas padły także słynne słowa, które stały się mottem pontyfikatu: „Nie lękajcie się, otwórzcie drzwi Chrystusowi”. ➡ Gdy wiadomość o wyborze Karola Wojtyły na papieża dotarła do Polski, wśród społeczeństwa zapanowały powszechny entuzjazm i radość. W końcu odrodziły się nadzieje na odzyskanie wolności. Sam moment wyboru nowej głowy Stolicy Apostolskiej przyciągnął do radioodbiorników wielu Polaków. ➡ Przywódcy PZPR również przysłuchiwali się relacji z konklawe, ale w zupełnie innych nastrojach. Nie spodziewali się wyboru Polaka na papieża. Byli zdezorientowani. Pocieszali się, że lepiej, aby kardynał Wojtyła został papieżem w Watykanie niż prymasem w Warszawie. Po krótkim szoku komuniści przeszli do działania, skupiając się na przesunięciu terminu pierwszej pielgrzymki Jana Pawła II do Polski. 🔍 Poznaj sylwetkę i dorobek wielkiego Polaka: https://t.co/YEynzpHnXz
— Instytut Pamięci Narodowej (@ipngovpl) October 16, 2026
