Nowy mechanizm nazywa się solidarną odpowiedzialnością nabywcy za zaległości podatkowe sprzedawcy. Do tej pory dotyczył wyłącznie określonych towarów, między innymi stali, paliw i elektroniki. Od nowego roku obejmie również wybrane usługi niematerialne.
Ustawa została podpisana przez prezydenta 25 września 2026 roku i opublikowana w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1270.
Które usługi obejmuje nowy przepis
Wykaz znalazł się w nowym załączniku nr 16 do ustawy o VAT. Obejmuje 12 grup usług według kodów PKWiU. Wśród nich są usługi związane z oprogramowaniem i IT, usługi doradcze i zarządcze, rachunkowo-księgowe, reklamowe i marketingowe, badania rynku oraz wybrane usługi związane z zatrudnieniem.
Kiedy odpowiedzialność zadziała, a kiedy nie
Przepis nie dotyczy automatycznie każdej faktury za księgowość czy reklamę. Muszą być spełnione dwa warunki jednocześnie.
Po pierwsze, kwota na fakturze musi wynieść co najmniej 15 tysięcy złotych brutto. Faktury poniżej tego progu są co do zasady wyłączone z reżimu solidarnej odpowiedzialności. Wyjątek: jeśli łączna wartość usług z załącznika nr 16 od jednego dostawcy przekroczy w danym miesiącu 50 tysięcy złotych netto, wyłączenie przestaje chronić również mniejsze faktury.
[polecam: https://niezalezna.pl/polska/skarbowka-dostala-nowe-uprawnienia-nowy-limit-to-10-tysiecy-zlotych/581479]
Po drugie, nabywca musiał wiedzieć lub mieć uzasadnione podstawy przypuszczać, że podatek nie zostanie wpłacony. Urząd skarbowy musi ten fakt wykazać. Sam automatyzm, tzn. wykonawca nie płaci VAT, a więc skarbówka przychodzi do nabywcy, nie wynika z przepisów. Za uzasadnione podstawy uznaje się m.in. okoliczności transakcji odbiegające od rynkowych albo cenę rażąco niższą od powszechnie stosowanej bez ekonomicznego uzasadnienia.
Odpowiedzialność solidarna nie zadziała też wtedy, gdy nabywca zapłaci fakturę z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.
Co to oznacza w praktyce
Firma, która dziś płaci rachunki za obsługę IT, prowadzenie księgowości czy kampanię reklamową, od 1 stycznia powinna sprawdzać, czy jej dostawca jest zarejestrowanym podatnikiem VAT i czy warunki transakcji nie odbiegają od rynkowych. Przy fakturach powyżej 15 tysięcy złotych bezpieczną metodą płatności będzie mechanizm podzielonej płatności (tzw. split payment).