Media - RMF Maxxx i "Gazeta Krakowska" alarmowały, że na działającym od 1952 r. składowisku, wykorzystywanym przez Hutę im. Lenina i jej następców, znajdują się – i to w dużych ilościach - metale ciężkie: ołów, cynk, kadm i rtęć. Powołania zespołu ekspertów i przeprowadzenia niezależnych badań tego terenu oraz obszaru wokół kombinatu domagali się podjętej w lipcu uchwale kierunkowej radni. Uchwałę tę uchylił wojewoda małopolski, a radni zaskarżyli jego rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. We wrześniu Fundacja Frank Bold, zajmująca się prawem ochrony środowiska, złożyła do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska zgłoszenie bezpośredniego zagrożenia w środowisku.
Jak poinformował na konferencji prasowej dyrektor Centralnego Laboratorium Badawczego Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska - Zdzisław Krajewski, Główny Inspektor Ochrony Środowiska, podjął decyzję o ponownych badaniach składowisk ArcelorMittal i ich oddziaływania na wody powierzchniowe i podziemne. Między 8 a 18 lipca pobrano 22 próbki.
"Wyniki tych badań jednoznacznie wskazują, że składowiska, które eksploatuje huta Arcelor Mittal w Krakowie nie wpływają na wody podziemne, powierzchniowe oraz na glebę, co potwierdziły badania jednostki do tego powołanej - IUNG (Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa)"
- mówiła Barbara Żuk.
Jak uściśliła osady popiołowo- żużlowe, odwodnione szlamy żelazonośne i szlamy z oczyszczalni spełniają kryteria określone w rozporządzeniu ministra gospodarki dotyczącym odpadów, które mogą być składowane na składowiskach. "Mogą być zatem składowane na składowiskach odpadów innych niż niebezpieczne" – powiedziała Żuk.
Według Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska badane wody podziemne cechuje niska zawartość rtęci, kadmu, ołowiu, niklu, arsenu i cynku, ale są w nich nadmierne ilości chlorków, siarczanów, sodu i potasu. Jeżeli chodzi o wody powierzchniowe to – jak mówili przedstawiciele Inspektoratu – poza zwiększoną ilością potasu, nie wykazują one przekroczeń wartości dopuszczalnych zanieczyszczeń w ściekach przemysłowych, określonych w pozwoleniach i nie ma w nich ponadnormatywnej ilości m.in. rtęci, kadmu, ołowiu, arsenu, niklu, molibdenu, żelaza, fluorków.
"Rozszerzone badania z lipca 2019 potwierdzają wyniki badań wykonanych w roku 2018" – podsumowała Barbara Żuk. "Dokumentacja, którą gromadzimy jest jednoznaczna: nie ma oddziaływania składowiska na mieszkańców" – stwierdziła dopytywana przez dziennikarzy. Dodała, że Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska kontroluje jeszcze, co koncern emituje do powietrza.
Według dr Mariusza Czopa, który niezależnie od tego, co robi Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, prowadził badania próbek pobranych ze składowiska przy ul. Dymarek, wyniki badań uzyskane przez Inspektorat to konsekwencja obranej metody. "Kwestia wpływu tego składowiska na środowisko jest potraktowana skandalicznie niemerytorycznie, bo mówi się o tym, że wystarczy sprawdzać, czy ilość zanieczyszczeń uwalnianych z odpadów spełnia normę i to ma znaczyć, że składowisko nie wpływa na otoczenie. To jest fatalne" – mówił dziennikarzom dr Czop. Dodał, że aby ocenić wpływ składowiska na środowisko trzeba prześledzić, jakimi drogami zanieczyszczenia mogą się przedostawać np. do gruntu i inną metodą przeprowadzić dużo szersze badania. Jak podkreślił z dokumentów takich jak "Przegląd ekologiczny składowisk odpadów" z 2002 r. oraz z wniosku o pozwolenie zintegrowane dla tego konkretnego składowiska "jasno wynika, że wpływa ono na środowisko".
Zastępca dyrektora Wydziału Kształtowania Środowiska Ewa Olszowska-Dej powiedziała podczas konferencji prasowej, że prezydent Krakowa Jacek Majchrowski postanowił zlecić niezależne badania wód podziemnych oraz gruntu na działkach, które znajdują się w obrębie składowisk odpadów użytkowanych przez koncern hutniczy, a należą do gminy. Ma je przeprowadzić jedna z krakowskich firm, a wyniki powinny być znane jeszcze w tym roku.
"Prezydent spotkał się z zarządem huty, żeby omówić przyszłość tych terenów, na których składowane są odpady" – mówiła Olszowska–Dej i dodała, że władze ArcelorMittal Poland zadeklarowały, że planują stopniowe zaprzestanie wywożenia pewnych odpadów na te składowiska, ich recykling oraz uporządkowanie terenu.
Rzeczniczka prasowa ArcelorMittal Poland Sylwia Winiarek poinformowała, że ArcelorMittal Poland od dłuższego czasu pracuje nad nowym sposobem wycofania odpadów z bieżącej produkcji, zagospodarowaniem ich historycznego zapasu oraz rekultywacją terenu. "Docelowo firma chciałaby opróżnić składowiska i je rekultywować, ale ogromnym wyzwaniem jest ilość odpadów, które były gromadzone przez poprzedników w ciągu dziesięcioleci. Nie jest to zadanie łatwe nie ze względu na koszty. Odpady muszą zostać zagospodarowane w sposób bezpieczny dla środowiska i z pożytkiem dla gospodarki, a nie przewiezione z miejsca na miejsce" – podkreśliła Winiarek.
Jak podała, do roku 2024 r. firma chce usunąć wszystkie odpady żużlowe i rozbiórkowe ze składowiska w Pleszowie i przekazać je do przetworzenia w przemyśle budowlanym, a szlamy żelazonośne w pierwszej połowie przyszłego roku nie byłyby już kierowane na składowisko (a przetwarzane w zakładzie) i w ciągu 7-10 lat zostałoby ono "całkowicie oczyszczone". Takie zamiary prezes zarządu ArcelorMittal Geert Verbeeck potwierdził w piśmie wysłanym do prezydenta Krakowa. Zapewnił też, że firma nie ma zamiaru w żaden sposób utrudniać przeprowadzenia kompleksowych badań postulowanych przez Radę Miasta Krakowa, jednak nie wpłyną one na rozwiązanie problemu składowisk.
Sprawą terenu składowiska odpadów poprzemysłowych przy ul. Dymarek w Nowej Hucie zajmuje się prokuratura. Śledczy ustalają, czy mogło dojść do skażenia gleby i wód gruntowych na tym terenie, a jeśli tak, to w jakim stopniu.
