Za kilka dni minie 25 lat od pielgrzymki papieża Jana Pawła II na Ukrainę. Była to pierwsza i jedyna pielgrzymka Ojca Świętego do naszego wschodniego sąsiada.
Podróż apostolska Jana Pawła II na Ukrainę w 2001 roku miała ogromne znaczenie dla młodej ukraińskiej państwowości.
"To dzięki obecności Jana Pawła II w Kijowie i we Lwowie, do świadomości wielu ludzi na świecie dotarła informacja, że istnieje w Europie taki kraj jak niepodległa Ukraina" - przypomina Radio Watykańskie.
Istotnym wymiarem papieskiej pielgrzymki była także próba pojednania polsko-ukraińskiego, a także poprawy relacji między Kościołami na Ukrainie.
Tak rolę Ojca Świętego opisywał po latach w 2021 r. dla Radia Watykańskiego zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego, abp Swiatosław Szewczuk:
"Jan Paweł II przyjechał na Ukrainę, aby uzdrowić rany pamięci, był świadomy, że Europa, zwłaszcza wschodnia, po II wojnie światowej ciągle jest zraniona. Te rany jeszcze bolą i gdzieś w naszej pamięci i w naszym sumieniu ciągle krwawią. Pamiętam, było to na moich oczach, podczas liturgii beatyfikacyjnej 27 czerwca 2001 r. mój poprzednik kard. Huzar, oficjalnie prosił o wybaczenie za te wszystkie krzywdy, jakie naród ukraiński zadał w historii swoim sąsiadom. To pojednanie i to przebaczenie, udzielone i otrzymane jest balsamem, jest lekiem uzdrawiającym rany Europy"
Na Ukrainie papież Polak odprawił cztery nabożeństwa - dwa w obrządku łacińskim, dwa - w bizantyjskim - w Kijowie oraz we Lwowie. Łącznie w mszach św. wzięło udział ok. 2 mln Ukraińców.
- Przybywam do was, drodzy obywatele Ukrainy, jako przyjaciel waszego szlachetnego narodu. Przybywam jako brat w wierze, by objąć wszystkich chrześcijan, którzy wśród najcięższych udręk zachowali wierność Chrystusowi. Przybywam w miłości, by wyrazić wszystkim synom i córkom tego narodu o wszelkich kulturalnych i religijnych tradycjach mój szacunek i serdeczną przyjaźń - mówił podczas ceremonii powitalnej 23 czerwca 2021 r. Jan Paweł II.
Szczególne przesłanie: "Trwajmy w jedności"
Szczególny wymiar dla pojednania polsko-ukraińskiego miała msza święta celebrowana przez papieża na lwowskim hipodromie, 26 czerwca 2021 r. Jak szacowały media, wzięło w niej udział 500 tys. wiernych.
Podczas nabożeństwa, Jan Paweł II beatyfikował lwowskich duchownych - abp. Józefa Bilczewskiego i ks. Zygmunta Gorazdowskiego.
W homilii papież Polak, opisując postać metropolity lwowskiego abp. Bilczewskiego, przypomniał, że "ten dobry i wierny sługa Pański, ożywiany głęboką duchowością i niegasnącą miłością, był kochany i szanowany przez wszystkich swoich współobywateli, bez względu na wyznanie, obrządek czy narodowość".
- Jest jeszcze jedna okoliczność, której nie można przeoczyć przy tej okazji. Błogosławiony arcybiskup Bilczewski został konsekrowany przez kardynała Jana Puzynę, biskupa krakowskiego. Obok niego stali jako współkonsekrujący błogosławiony Józef Sebastian Pelczar, biskup przemyski, i sługa Boży Andrzej Szeptycki, arcybiskup greckokatolicki - mówił Jan Paweł II.
Czyż nie było to wydarzenie niezwykłe? Duch Święty sprawił wówczas, że spotkali się trzej wielcy Pasterze, z których dwaj zostali już ogłoszeni błogosławionymi, a trzeci - jak Bóg da - dostąpi tego w przyszłości. Ta ziemia prawdziwie zasłużyła na to, aby ujrzeć ich razem, gdy dokonywali uroczystego aktu ustanowienia kolejnego następcy Apostołów. Zasłużyła, aby zobaczyć ich zjednoczonych. Ich jedność pozostaje znakiem i wezwaniem dla wiernych należących do owczarni każdego z nich, którzy za ich przykładem mają budować komunię, zagrożoną przez pamięć o wydarzeniach z przeszłości i przez uprzedzenia wyrosłe z nacjonalizmu
- dodał Jan Paweł II.
Papież zaapelował, że "czas już oderwać się od bolesnej przeszłości".
Niech przebaczenie - udzielone i uzyskane - rozleje się niczym dobroczynny balsam w każdym sercu. Niech dzięki oczyszczeniu pamięci historycznej wszyscy gotowi będą stawiać wyżej to, co jednoczy, niż to, co dzieli, ażeby razem budować przyszłość oparta na wzajemnym szacunku, braterskiej współpracy i autentycznej solidarności
- powiedział.
Podkreślił, że biskupi Bilczewski, Pelczar i Szeptycki wzywają do trwania w jedności.
Dzień później Ojciec Święty odprawił we Lwowie mszę w obrządku bizantyjskim, podczas której beatyfikował 28 męczenników Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego. Spotkał się także z ukraińską młodzieżą przy kościele Narodzenia Najświętszej Maryi Panny na Sichowie.
