Wyszukiwanie

Wpisz co najmniej 3 znaki i wciśnij lupę
Polska

Grochmalski: Radykalnie rośnie ryzyko kolejnych zamachów. Rząd niszczy społeczne zaufanie do państwa i służb

Tusk wie, że dezintegracja społeczeństwa to zachęta dla Rosji. Wyzwalając agresję, równocześnie manipuluje i oskarża demokratyczną opozycję za działania na rzecz Kremla, choć to on tworzy unikalny grunt do skutecznych działań Federacji Rosyjskiej - pisze Piotr Grochmalski w najnowszej "Gazecie Polskiej".

Nad ranem 12 listopada – kilka godzin po Narodowym Święcie Niepodległości i marszu miliona patriotów w stolicy – państwo policyjne Tuska wysyła komando do TV Republika. Jak informują Tomasz Grodecki i Grzegorz Wierzchołowski, tajna grupa, w skład której wchodzą „minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński, wysocy funkcjonariusze policji oraz osoby z bezpośredniego otoczenia szefa MSWiA”, planuje pacyfikację Republiki.

Rząd wysadza w powietrze system bezpieczeństwa państwa

W scenerii trwającego zamachu stanu Donald Tusk występował w Sejmie 6 listopada br., podczas debaty nad wnioskiem o wotum nieufności wobec ministra Marcina Kierwińskiego. Do szokującego ataku w Krakowie doszło następnego dnia, 7 listopada. Tusk dzień wcześniej użył sformułowania, które może budzić pytania ze względu na późniejszy rozwój wydarzeń: „Zobaczycie za kilka dni, może za kilkadziesiąt godzin, jak bardzo krytycznie oceniają Polacy wasze zachowanie”. Pod koniec wystąpienia Tusk powiedział, że Kierwiński „niemożebnie wkurza PiS, Konfederację i całą tę...”, po czym urwał.

Z sali padł głos: „Już niedługo”. Z punktu widzenia analizy bezpieczeństwa państwa trzeba spytać: co insynuował Tusk? Czy politycy, zwłaszcza szef rządu, powinni posługiwać się tak niejednoznacznym językiem w sytuacji, gdy państwo samo informuje o nasileniu zagrożeń dywersyjnych i destabilizacyjnych? W państwie narażonym na operacje wpływu każde takie zdanie może zostać wykorzystane do podsycania podejrzeń, polaryzacji i nieufności. Problem w tym, iż dziś to sam rząd wysadza w powietrze system bezpieczeństwa państwa. A jego działania powodują, iż Polska nie jest przygotowana na kolejne ataki.

Zamach w Krakowie z 7 listopada powinien stać się punktem wyjścia do znacznie szerszej dyskusji o bezpieczeństwie wewnętrznym Polski. Nie chodzi wyłącznie o ustalenie motywów 24-letniego sprawcy Michała O. ani o ocenę działań policji. Najważniejsze pytanie brzmi: dlaczego państwo nie jest przygotowane na sytuację, w której w kilku miejscach jednocześnie dochodzi do gwałtownych ataków na ludność cywilną, a pierwszymi osobami zmuszonymi do podjęcia walki z napastnikiem są przypadkowi świadkowie i dwuosobowy patrol policyjny? Wydarzenia w Krakowie ujawniły szczególnie istotny problem: dwóch policjantów, Jakub Kulik i Artur Morański, odegrało zasadniczą rolę w powstrzymaniu Michała O. Zachowali się heroicznie. Szli niemal na śmierć. Bo byli bez wsparcia. Stąd ich determinacja. Pierwszej pomocy rannemu policjantowi udzieliła młoda kobieta o kulach. Szok.

Dlaczego nie otrzymali na czas wsparcia? Pytanie, co zawiodło w systemie natychmiastowego reagowania? To zagadnienie wymaga szczegółowego wyjaśnienia w ramach analizy przebiegu interwencji, łączności, dysponowania siłami i organizacji zabezpieczenia medycznego. Nie można jednak utożsamiać późniejszej mobilizacji ponad tysiąca funkcjonariuszy i ratowników z efektywną pomocą w pierwszych, decydujących minutach ataku. 

Kiedy następny atak?

Zaangażowanie setek policjantów w walkę z opozycją, pacyfikację niezależnych mediów i w osłonę zamachu stanu tworzy szczególnie korzystne warunki do ataków terrorystycznych i dywersyjnych ze strony Rosji i Białorusi. To jest oczywiste. Przypomnijmy, że już w trakcie zamachu stanu, 10 listopada ABW poinformowała o zatrzymaniu dwóch obywateli Ukrainy podejrzanych o szpiegostwo i dywersję na zlecenie rosyjskiego wywiadu. Według ustaleń śledczych rozpoznawali oni obiekty infrastruktury krytycznej i wojskowej, a także podpalali samochody, zmieniając wcześniej tablice rejestracyjne tak, by przypominały oznaczenia używane przez ukraińskie wojsko. Mogło to służyć skierowaniu podejrzeń na Ukrainę i wywołaniu napięć społecznych. A kilka dni wcześniej, 5 listopada, koordynator służb specjalnych poinformował o zatrzymaniu sześciu osób podejrzanych o działalność na rzecz rosyjskiego wywiadu. Według ABW grupa miała dostarczać do Rosji komponenty o przeznaczeniu wojskowym. Wcześniej, we wrześniu, doszło do podpalenia urządzeń zasilających naziemną stację łączności satelitarnej Starlink w Woli Krobowskiej. ABW informowała o zatrzymaniach w Niemczech i podejrzeniu działania na rzecz obcego wywiadu. Mamy zatem nie tylko ostrzeżenia przed możliwością dywersji, lecz także kilka odrębnych postępowań dotyczących rozpoznania, podpaleń i zaplecza operacyjnego rosyjskich służb.

Do 30 listopada br. obowiązują w Polsce stopnie BRAVO na terytorium kraju, BRAVO-CRP w cyberprzestrzeni oraz CHARLIE na określonych liniach kolejowych. MSWiA wyjaśnia, że BRAVO jest związany ze zwiększonym, przewidywalnym zagrożeniem działaniami hybrydowymi Rosji i Białorusi, a CHARLIE oznacza wyższy poziom gotowości w odniesieniu do wskazanej infrastruktury kolejowej. Posługując się analityczną skalą Kenta, szanse, że do końca 2026 roku nastąpi kolejna próba rosyjskiej dywersji, są prawdopodobne w 75 proc., natomiast udana, ograniczona akcja sabotażowa z inspiracji rosyjskich lub białoruskich służb mieści się w granicach 50 proc. prawdopodobieństwa. Poważny akt przemocy o charakterze terrorystycznym, inspirowany przez Moskwę i Białoruś, to prawdopodobieństwo w granicach 8 proc. Kolejny atak masowy do końca roku dokonany przez samotnego sprawcę, na wzór krakowskiej masakry, można uznać za wysoce mało realny (około 4 proc. prawdopodobieństwa). W tym kontekście zdecydowanie bardziej możliwy jest poważny akt przemocy wywołany przez rząd w wyniku radykalizacji walki politycznej z opozycją. Analiza systemowa wskazuje, iż prawdopodobieństwo wynosi do 20 proc. Ale wzrośnie ono do niebezpiecznego poziomu 50 proc. w 2027 roku. 

Ryzyko kolejnego zamachu jest realne

Kraków pokazał, że zagrożenie nie musi przyjść ze strony zorganizowanej grupy terrorystycznej. Sprawca może działać samodzielnie, zgromadzić broń, przygotować atak i zaatakować przypadkowe osoby. Jest to o tyle prawdopodobne, że socjotechniczne rozbudzanie nienawiści jako instrument władzy już za pierwszych rządów Tuska doprowadziło do politycznego mordu Marka Rosiaka w łódzkim biurze Prawa i Sprawiedliwości 19 października 2010 roku, dokonanego przez Ryszarda Cybę, który deklarował nienawiść do PiS, a wcześniej rozważał zabicie Jarosława Kaczyńskiego. Od powrotu do władzy w 2023 roku Tusk stosuje rozszerzone socjotechniczne instrumenty manipulacji nastrojami ludzi i pobudzania fali nienawiści do wszystkich, którzy krytycznie oceniają jego politykę. Tusk zastosował mechanizm polaryzacji afektywnej, zjawisko szeroko opisane przez S. Iyengara, a efekty owej manipulacji socjotechnicznej wobec prezydenta Kaczyńskiego opisał Sławomir Kmiecik w książce liczącej 1055 stron pt. „Rechot nad Smoleńskiem. Przemysł pogardy w cieniu Kremla”. Tusk wykorzystuje też socjotechniczne instrumenty w rodzaju dezintermediacji w relacjach ze swoim gronem fanatyków (jednym z pionierów tej metody był Adolf Hitler), a także zjawisko politainmentu (infantylne filmiki Tuska). Wykorzystuje też metody budowania posłuszeństwa z wykorzystaniem lęku i presji, opisane szeroko przez Philipa Zimbardo. Niszczy to, co Piotr Sztompka nazywa kolektywnym kapitałem społecznym, co radykalnie osłabia odporność Polaków na zagrożenia. Niszczy też społeczne zaufanie do państwa i służb.  

Przykładem jest sprawa Pawła Olszewskiego, który stoi na czele nowo powołanego Centrum Walki z Dezinformacją (CWD): czy instytucja państwowa, której zadaniem ma być identyfikowanie manipulacji informacyjnych, może skutecznie realizować tę misję, jeżeli jej szef sam świadomie uczestniczył w dezinformowaniu obywateli, rozpowszechniając zmanipulowany materiał wizualny przedstawiający prezydenta Karola Nawrockiego w sposób mogący prowadzić odbiorców do fałszywych wniosków? Dotyczy to też ministra Kierwińskiego, współodpowiedzialnego za zamach stanu. W pierwszych godzinach po masakrze w Krakowie świadomie dopuścił się socjotechnicznej manipulacji, której celem było zasugerowanie winy za to wydarzenie demokratycznej opozycji. Jeżeli minister odpowiedzialny za bezpieczeństwo wewnętrzne bardzo szybko wiąże sprawcę ze skrajną prawicą, zanim śledztwo potwierdzi motyw ideologiczny, powstaje kilka niebezpiecznych następstw. Po pierwsze, uwaga społeczna zostaje przesunięta z analizy rzeczywistych okoliczności zamachu na konflikt polityczny. Zamiast dyskusji o tym, czy zawiodły mechanizmy rozpoznawania zagrożeń, czy sprawca wcześniej sygnalizował zamiary i czy można było zapobiec tragedii, pojawia się spór o odpowiedzialność określonego środowiska politycznego. Po drugie, część obywateli może odczytać komunikat jako próbę wykorzystania tragedii do dyskredytowania przeciwników politycznych. Wtedy nieufność wobec ministra zaczyna przenosić się na instytucję, którą reprezentuje. Z czasem nawet prawdziwe komunikaty służb mogą być oceniane przez pryzmat politycznej przynależności odbiorcy. Rosyjskie operacje wpływu nie muszą przekonywać Polaków do popierania Rosji. Wystarczy, że doprowadzą do sytuacji, w której Polacy przestaną wierzyć sobie nawzajem, a instytucje państwowe będą postrzegane jako narzędzia jednej ze stron konfliktu. 

Dezintegracja społeczeństwa to zachęta dla Rosji

Tusk wie, że dezintegracja społeczeństwa to zachęta dla Rosji. Wyzwalając agresję, równocześnie manipuluje i oskarża demokratyczną opozycję za działania na rzecz Kremla, choć to on tworzy unikalny grunt do skutecznych działań FR. Najbardziej niebezpiecznym błędem byłoby przyjęcie, że skoro sprawca krakowskiego zamachu był pojedynczym człowiekiem, to zagrożenie ma charakter wyłącznie kryminalny i nie wiąże się z szerszymi procesami bezpieczeństwa. Warto zwrócić uwagę na analizę Adama Jawora „Sabotaż i drony. Rosyjskie zagrożenia hybrydowe na mapie Europy” z 24 października br. Autor opisuje setki incydentów w 17 państwach europejskich, zarejestrowanych między 1 kwietnia a 15 października 2026 roku. Nie chodzi tylko o sabotaż infrastruktury, podpalenia czy naruszanie przestrzeni powietrznej. Szczególnie ważna jest ewolucja sposobu pozyskiwania wykonawców. Rosyjskie służby coraz częściej wykorzystują osoby rekrutowane doraźnie, bez formalnego przygotowania wywiadowczego, określane jako agenci jednorazowego użytku. Jawor przytacza ustalenia IISS, według których po wydaleniu setek rosyjskich funkcjonariuszy wywiadu z europejskich stolic Moskwa rozwinęła internetowy model werbunku obywateli państw trzecich. Pozwala on ograniczać ryzyko kontrwywiadowczego rozpoznania całej operacji. Wykonawca otrzymuje konkretne zadanie, wynagrodzenie i niekoniecznie zna rzeczywistego zleceniodawcę. To zmienia charakter zagrożenia. Nie trzeba już budować rozbudowanej siatki szpiegowskiej, aby przeprowadzić pojedynczą operację przemocy. Można wykorzystać ludzi funkcjonujących na marginesie społecznym, podatnych na korzyści finansowe, manipulację lub ideologiczne oddziaływanie.

W analizie Jawora szczególne znaczenie ma raport The Soufan Center z 24 marca br. „Priming, Destabilizing, Coercing: Russian Hybrid Tactics in Europe 2022–2025”. Autorzy zbadali 255 incydentów w sześciu państwach: we Francji, w Niemczech, Wielkiej Brytanii, Estonii, Mołdawii i Gruzji. Wykorzystali również 22 wywiady eksperckie. W raporcie wskazano na wzrost o 254 proc. liczby operacji zlecanych przez Rosję pośrednikom i wykonawcom doraźnym między 2023 a 2024 rokiem. Autorzy zauważają również, że w 2025 roku działania te stały się wyraźnie bardziej fizyczne, szczególnie na terytorium państw NATO. Warto zwrócić uwagę na istotną zmianę: oddziaływanie informacyjne nie musi być celem samym w sobie.

Może przygotowywać grunt pod realne działania. Najpierw podsyca się konflikty społeczne, wzmacnia nieufność wobec instytucji państwowych, tworzy atmosferę zagrożenia i osłabia gotowość obywateli do współpracy z władzami. Następnie wykorzystuje się istniejące napięcia do przeprowadzania operacji destabilizacyjnych. W tym kontekście szczególnie ważne jest rozpoznanie przez państwo osób i środowisk podatnych na werbunek, ale również ochrona zaufania społecznego do policji, służb ratowniczych i administracji. Jeżeli obywatel zaczyna traktować komunikaty policji jako element walki politycznej, a zgłoszenie podejrzanego zachowania jako potencjalne opowiedzenie się po jednej ze stron konfliktu politycznego, państwo traci jeden z najważniejszych zasobów bezpieczeństwa: współpracę społeczeństwa.

Z kolei raport RUSI Kingi Redłowskiej, Marty Popyk i Toma Keatinge’a „Responding to Russian Sabotage Financing” z 14 stycznia 2026 roku pokazuje, że finansowanie jest jednym z najbardziej niedocenianych elementów rosyjskiej kampanii sabotażowej. Autorzy opisują wykorzystanie kryptowalut, gotówki, rachunków bankowych i pośredników do wynagradzania wykonawców. Zwracają uwagę, że zatrzymanie bezpośredniego wykonawcy nie powinno kończyć postępowania. Należy ustalić, kto zlecił zadanie, przekazał środki i zorganizował pośrednictwo. To ważne także dla Polski.

Rozpoznanie pojedynczego wykonawcy nie jest równoznaczne z rozpoznaniem całej operacji. Człowiek zatrzymany za podpalenie, groźby, uszkodzenie infrastruktury czy przygotowywanie przemocy może być tylko najniższym ogniwem większego mechanizmu. Warto przy tym przywołać publikację RUSI „The Financial Dimension of EU Internal Security Threats”. Autorzy wskazują, że rozwój mediów społecznościowych i szyfrowanych komunikatorów ułatwia pozyskiwanie wykonawców, przekazywanie poleceń oraz wynagrodzeń. W efekcie klasyczne metody rozpoznawania zorganizowanych struktur terrorystycznych nie zawsze wystarczają do wykrywania zdecentralizowanych sieci przemocy. Takie ryzyko należy brać pod uwagę, ale trzeba precyzyjnie określić jego charakter. Rosyjskie operacje hybrydowe nie muszą polegać na organizowaniu zamachów terrorystycznych w klasycznym rozumieniu. Ich podstawowym celem może być wywołanie destabilizacji, kosztów społecznych, strachu i presji politycznej. Masowe ofiary nie są koniecznym warunkiem powodzenia takiej operacji, choć mogą zwiększyć jej oddziaływanie.

Kierwiński niszczy zaufanie obywateli do policji 

Jest jeszcze jeden wymiar krakowskiej tragedii, który zasługuje na szczególną uwagę. Skuteczność systemu bezpieczeństwa zależy nie tylko od liczby policjantów i wyposażenia jednostek, lecz także od gotowości obywateli do przekazywania informacji o zagrożeniach. Współczesne operacje hybrydowe wykorzystują istniejące podziały społeczne. Dezinformacja FR dąży do podważania wiarygodności policji. Tu z pomocą przychodzi Rosji sam Kierwiński, który angażuje służby do działań politycznych. W rezultacie już dziś powstała sytuacja, w której miliony Polaków mogą przestać reagować na sygnały ostrzegawcze, ponieważ nie ufają instytucjom odpowiedzialnym za bezpieczeństwo. To szczególnie poważny problem w państwie, które musi jednocześnie przeciwdziałać terroryzmowi, sabotażowi, szpiegostwu, cyberatakom i dezinformacji. Dziś dla milionów Polaków służby nie gwarantują im bezpieczeństwa, ale mają służyć zastraszaniu opozycji i utrzymywaniu u władzy ekipy 13 grudnia. Kraków powinien być także lekcją dotyczącą ochrony policjantów. Funkcjonariusze podejmujący interwencję nie mogą być pozostawieni bez odpowiedniego wsparcia tylko dlatego, że procedury mobilizowania kolejnych sił okazują się zbyt powolne.

Źródło: Gazeta Polska

Wesprzyj niezależne media

Ten materiał powstał dzięki wsparciu Czytelników. Pomóż nam pisać dalej

AKTUALNE PETYCJE

NAJNOWSZE Polska